- Cái mã này của mày trông vẫn chưa ra thể thống gì.
Kính Thời Trân quan sát Tô Tiểu Phàm từ đầu đến chân một lượt rồi lắc đầu quầy quậy.
Xưa nay Tô Tiểu Phàm mặc đồ chỉ cốt sao cho thoải mái. Tiết trời Yến Kinh lúc này khá oi ả, trên người hắn chỉ phong phanh chiếc áo thun vài chục tệ, dưới mặc quần thể thao, chân xỏ đôi giày vải chẳng rõ nhãn hiệu gì, gom cả bộ lại chưa chắc nổi hai trăm tệ.
- Lão Lưu, qua đây một lát!
Kính Thời Trân gọi với ra cửa, chỉ tay về phía Tô Tiểu Phàm:
- Lấy cho nó bộ đồ dài, cỡ tầm người nó ấy.
Đồng phục làm việc của Tĩnh Tâm Đường là kiểu áo dài vạt chéo cài khuy cổ điển, kích cỡ nào cũng sẵn. Chẳng mấy chốc, Lưu chưởng quầy đã mang ra một chiếc màu xanh chàm.
- Ngay bên cạnh là hiệu Nội Liên Thăng, tự qua đó mua lấy đôi giày vải mà đi.
Kính Thời Trân hất cằm ra phía ngoài. Tô Tiểu Phàm mặt dày cười hì hì:
- Ơ kìa chú Kính, chú đã lo thì lo cho trót chứ?
Kính Thời Trân cười còn tươi hơn cả hắn:
- Được thôi, lát nữa thù lao xuất hiện trên đài mày cắn đôi cho chú một nửa là xong.
- Thôi thôi, để cháu tự đi mua cho lành!
Một đôi giày vải đáng mấy đồng bạc, bài toán cỏn con này Tô Tiểu Phàm thừa sức tính ra.
Nói đi cũng phải nói lại, khi xỏ chân vào đôi giày vải đế khâu nghìn lớp, khoác lên mình chiếc áo dài vạt chéo màu xanh chàm, trông Tô Tiểu Phàm chững chạc hẳn lên, như thể già đi mấy tuổi.
- Ừ, kiếm thêm cái gọng kính đeo vào nữa là ra dáng người có học rồi đấy.
Kính Thời Trân ngắm nghía hắn, hài lòng gật gù:
- Chiều nay theo chú sang đài truyền hình Yến Kinh.
Tô Tiểu Phàm ngẩn người:
- Không phải bảo ngày mai mới bắt đầu sao chú?
Hắn vốn định dành trọn buổi chiều để la cà nhặt nhạnh thêm ít đồ cổ. Từ lúc nảy ra ý định mở tiệm, suy nghĩ trong đầu Tô Tiểu Phàm đã đổi khác. Trước kia hắn chỉ tính kiếm bảy tám món hời rồi túc tắc bán dần lấy tiền tiêu; nhưng một khi đã mở tiệm thì lại là chuyện khác, đồ thật càng nhiều càng tốt. Miễn không phải đồ trộm cắp hay văn vật quốc gia cấm lưu hành, lai lịch mấy món đồ cổ ấy chẳng ai rỗi hơi đi soi mói. Thử hỏi trên đời này có tay buôn nào lại dại dột đem mối lấy hàng của mình đi bêu cho bàn dân thiên hạ biết?
- Đi phỏng vấn, hiểu chưa?
Kính Thời Trân đứng dậy giải thích:
- Chú chỉ là người tiến cử, còn dùng được hay không thì phải do người bên đài Yến Kinh quyết định…
- Lại còn lắm trò thế cơ à?
- Sao nào? Nhụt chí rồi à?
- Gớm, chú Kính khéo lo, cháu đây chẳng có gì ngoài lá gan to bằng trời!
Tô Tiểu Phàm xắn tay áo dài lên tận khuỷu:
- Mười hai tuổi cháu đã một mình đạp xe băng qua bãi tha ma giữa đêm hôm khuya khoắt, đời này cháu chưa biết sợ cái gì bao giờ.
Kính Thời Trân thoáng ngạc nhiên, trước giờ lão chưa từng nghe hắn kể về mấy chuyện này:
- Ồ? Mày không sợ từ mấy nấm mồ ấy thò ra con ma nào à?
Tô Tiểu Phàm bĩu môi đáp gọn:
- Ma nam thì cháu vặn đầu xuống làm bóng đá, còn ma nữ thì phải xem mặt mũi ra sao đã, xinh xắn thì dắt về đắp chăn sưởi giường cho cháu.
- Thôi mày bớt bốc phét đi con!
Kính Thời Trân bĩu môi không tin. Hạng người miệng nói như rồng leo đến khi đụng chuyện thì thụt đầu như rùa rụt cổ lão đã gặp quá nhiều rồi.
- Chú không tin thì cứ đi hỏi anh Cương mà xem, lần trước gặp ma dắt lối, chẳng phải chính tay cháu phá giải đấy thôi!
Tô Tiểu Phàm nói bằng giọng thật thà. Hắn vốn bẩm sinh to gan lớn mật, nói đúng hơn là thần kinh thép. Chuyện nghịch ngợm thuở nhỏ không thèm kể, hồi học cấp hai ở trên thị trấn, đánh nhau với bạn học bị thầy cô bắt gọi phụ huynh đến giải quyết, hắn liền thản nhiên đạp xe về làng, chở thẳng ông chú ngốc ở đầu thôn lên trường. Rốt cuộc thầy giáo phải bấm bụng mời ông chú ngốc một bữa cơm no nê rồi mới đưa được người về, bởi vì trước đó Tô Tiểu Phàm đã dỗ dành người ta rằng sẽ dẫn lên phố ăn quán. Lớn chừng này tuổi đầu, hắn chưa từng ngán một ai; với bậc trưởng bối thì hắn kính trọng từ tận đáy lòng, tuyệt nhiên không dính dáng gì đến chữ sợ.
- Gan to thế sao mày lại vứt khối Âm Thạch đi hả?
Nhắc đến chuyện cũ, Kính Thời Trân lại thấy bực mình.
- Cháu sợ làm ảnh hưởng đến con bé Tiểu Tiểu thôi.
Tô Tiểu Phàm đáp trơn tru không vấp một chữ. Mấy năm lăn lộn ngoài chợ đồ cổ, bản lĩnh khác chưa biết tới đâu chứ tài ăn nói thì hắn đã luyện đến độ trơn như mỡ.
- Thôi đừng có dẻo mỏ nữa, đi thôi. Bên kia đồng ý thì mày còn phải chụp mấy kiểu ảnh quảng bá đấy.
Kính Thời Trân rảo bước ra ngoài, xe cộ lão đã sớm sắp xếp xong xuôi.
Khi chiếc xe gần đến đài truyền hình Yến Kinh, Kính Thời Trân bỗng quay sang cất giọng trầm ngâm:
- Tiểu Phàm này, lát nữa vào đài, mày cứ nhận là đồ đệ của chú.
Tụ nụ cười trên gương mặt Tô Tiểu Phàm chợt tắt ngấm, hắn nghiêm nét mặt hỏi lại:
- Chú Kính nói đùa hay nói thật đấy? Thời buổi này ai còn chơi cái trò con nuôi đồ đệ như ngày xưa nữa, vả lại tuổi cháu cũng quá lứa lỡ thì rồi…
Hắn nghe ra được sự nghiêm túc trong lời nói của Kính Thời Trân. Tuyên bố nhận hắn làm đồ đệ giữa chốn đông người thế này, dù chưa nói tới chuyện sau đó, thì cái danh phận thầy trò một khi đã thốt ra sẽ không thể nào thay đổi được nữa. Chính điều này làm Tô Tiểu Phàm thực sự bất ngờ. Hắn cũng là kẻ lăn lộn trong nghề cổ ngoạn, lề lối quy củ bên trong hắn nắm rõ mười mươi. Giới đồ cổ tôn sùng truyền thống, chuyện thu nhận môn đồ cực kỳ hệ trọng, đúng nghĩa "một ngày là thầy, cả đời là cha".
Thời nay thủ tục bái sư đã được giản lược đi nhiều. Chứ như trước đây, kẻ muốn theo học nghề tại tiệm đồ cổ trước hết phải làm việc không công cho chưởng quầy ròng rã ba năm trời. Ba năm ấy đâu chỉ quanh quẩn việc trong tiệm, mà việc lớn việc nhỏ trong nhà sư phụ, từ cơm bưng nước rót, giặt giũ quần áo cho đến bưng bô đổ nước tiểu, học trò đều phải cáng đáng hết thảy, đã vậy chỉ được bao cơm chứ không có lấy một đồng tiền công, người ta gọi đó là giai đoạn "con nuôi đồ đệ".
Hết ba năm làm chân sai vặt, được cất nhắc lên làm học trò chính thức thì sư phụ mới bắt đầu truyền dạy ngón nghề. Nhưng cách dạy cũng rất khắt khe, chẳng mấy ai cầm tay chỉ việc, học trò phải tự căng mắt ra nhìn, vểnh tai lên nghe, đến thời khắc mấu chốt sư phụ mới điểm xuyết cho đôi ba câu. Cứ thế trôi qua năm năm, bảy năm hay tám năm nữa, tùy theo tư chất từng người mới được xem là xuất sư. Cái xuất sư ấy mới chỉ là tay nghề coi như tạm ổn, sau đó vẫn phải tiếp tục cúc cung phục vụ sư phụ thêm năm năm mười năm nữa mới được phép ra ngoài mở tiệm lập nghiệp riêng.
Bởi thế cho nên khi nghe Kính Thời Trân bảo nhận mình làm sư phụ, Tô Tiểu Phàm mới hỏi lại ngay tắp lự. Hắn chưa từng ăn một hạt cơm nào của lão Kính, lão cũng chưa từng dạy hắn lấy một chiêu thức nào, bỗng dưng gọi một tiếng sư phụ thì cái danh này quả thực có phần hữu danh vô thực. Dẫu biết gọi một tiếng thầy sẽ mang lại mối hời cực lớn cho bản thân, nhưng xưa nay hắn vốn không có thói quen chiếm tiện nghi của người khác.
- Thằng nhóc mày gan to nhưng tính tình cẩn trọng, rất thích hợp để học mấy món nghề của chú.
Rõ ràng Kính Thời Trân không hề hứng lên nói bừa. So với Trịnh Đại Cương, Tô Tiểu Phàm khiến lão vừa mắt hơn nhiều. Qua mấy lần tiếp xúc, lão nhận thấy thằng nhóc này xử sự rất chừng mực, biết tiến biết lui. Thoạt nhìn có vẻ trơ tráo bất cần, song lời ăn tiếng nói của hắn chưa bao giờ vượt quá ranh giới khiến người ta chán ghét. Điển hình như vụ mua khối thiên thạch trước đó, mặc cả thêm bớt là chuyện làm ăn, nhưng khi giá cả đã ngã ngũ mà tiền không đủ phải viết giấy nợ, hắn chẳng hề nhiều lời nửa câu, cũng không hề vì món giao dịch bạc triệu mà đòi lão bớt ba mươi vạn tiền lẻ. Đó chính là nhân phẩm. Giả sử lúc đó Tô Tiểu Phàm mở miệng xin bớt, lão Kính vẫn sẽ rộng lượng xua tay cho qua, chỉ có điều chuyện thu nhận đồ đệ ngày hôm nay chắc chắn sẽ vĩnh viễn không bao giờ có.
Tô Tiểu Phàm ngẫm nghĩ rồi hỏi thẳng:
- Chú Kính, trước giờ chú đã thu nhận học trò nào chưa? Nếu cháu bái chú làm thầy, cháu sẽ được học những gì, và cháu cần phải làm những gì cho chú?
Bái sư hay thu đồ đệ đều là sự lựa chọn từ hai phía. Tô Tiểu Phàm tuyệt đối không vì danh tiếng lẫy lừng của Kính Thời Trân, hay vì muốn dựa hơi lão sau này mà vội vàng cúi đầu. Điều hắn quan tâm là bản thân có thể học được thực tài từ con người này hay không.
- Chưa từng nhận ai cả, chú chỉ dạy kiến thức giám định cổ vật cho vài người, nhưng bọn họ không tính là học trò…
Kính Thời Trân lắc đầu, thừa hiểu tâm tư của hắn, liền nói tiếp:
- Mày đừng vẽ chuyện nghĩ ngợi lung tung. Chú muốn nhận mày là vì có mấy thứ tâm huyết không nỡ để nó thất truyền, muốn tìm một đứa đáng tin để truyền thừa lại, chứ không phải muốn kéo mày về làm cu-li không công.
Tô Tiểu Phàm trầm ngâm một lát rồi gật đầu dứt khoát:
- Được ạ, theo chú Kính học nghề là phúc phận của cháu. Nếu chú đã thấy cháu phù hợp, vậy cháu xin bái chú làm sư phụ!
Mối lợi của việc bái lão Kính làm thầy thì ai cũng thấy rõ mười mươi. Bản thân hắn vốn đi lên từ đường ngang ngõ tắt, hiện giờ dẫu có hệ thống phục hồi hỗ trợ phân biệt thật giả, nhưng bảo hắn phân tích cặn kẽ đầu đuôi ngọn ngành thì lại tịt ngòi. Nay có chú Kính chỉ dạy, hắn sẽ được tiếp thu toàn bộ hệ thống lý luận bài bản của giới giám định cổ vật, bù đắp trọn vẹn điểm yếu lớn nhất của mình bấy lâu nay. Hơn nữa, với uy danh ngút trời của chú Kính trong nghề, sau này mở tiệm đồ cổ mà giương cao tấm biển đệ tử chân truyền của Kính Thời Trân thì muốn buôn bán ế ẩm e rằng cũng khó. Tô Tiểu Phàm đâu phải kẻ gàn dở, một khi đã bái sư, có sẵn pho tượng Phật lớn sừng sững thế này che chở, dại gì mà không tận dụng.
- Chuyện lễ nghi bái sư cứ gác lại đã, chờ buổi ghi hình này xong xuôi rồi tính tiếp.
Kính Thời Trân bật cười sảng khoái, tâm trạng lão lúc này vô cùng thư thái. Sự ngập ngừng vừa rồi của Tô Tiểu Phàm không hề qua nổi mắt lão. Thằng nhóc này rõ ràng không phải loại người vừa thấy chút bổng lộc đã nhảy bổ vào, nó biết cân nhắc thiệt hơn. Nhiều kẻ nghĩ rằng ai sinh ra mà chẳng biết nghĩ ngợi, nhưng Kính Thời Trân lại đánh giá cao việc Tô Tiểu Phàm biết suy nghĩ thấu đáo ngay trước miếng mồi béo bở, một kiểu tư duy biết gạt bỏ lòng tham sang một bên. Với vị thế của lão Kính trong giới cổ vật, lão dám chắc chỉ cần mình hé môi muốn nhận đồ đệ, bất cứ kẻ hậu bối nào cũng sẽ mừng rỡ vâng dạ ngay tức khắc, làm gì có ai dám vặn vẹo hỏi ngược lại đủ điều như hắn.
Hai người vừa dứt lời thì xe cũng đã trờ tới cổng đài truyền hình Yến Kinh. Muốn vào trong phải qua khâu kiểm tra giấy tờ gắt gao, may nhờ có hẹn trước nên nhân viên nhà đài đã ra tận nơi đón tiếp. Nói là phỏng vấn, thực chất chỉ là cuộc gặp mặt trao đổi ngắn gọn với đạo diễn của tổ sản xuất. Kính Thời Trân đứng nép một bên im lặng quan sát, không xen vào nửa lời.
Quả đúng như những gì Tô Tiểu Phàm tự tin tuyên bố, hắn hoàn toàn không biết khớp sân khấu là gì. Dù đối diện với dàn lãnh đạo đài truyền hình hay vị đạo diễn nắm quyền sinh sát trong tay, Tô Tiểu Phàm vẫn thao thao bất tuyệt, biểu hiện ra phong thái chững chạc vượt xa lứa tuổi của mình. Kính Thời Trân đâu biết rằng, trong mắt Tô Tiểu Phàm, đám người quyền cao chức trọng kia chẳng khác gì khách vãng lai ghé sạp hàng ở chợ đồ cổ, thứ hắn đang ra sức chào mời lúc này chỉ đổi từ món đồ đồng sang chính bản thân hắn mà thôi.
Nhận thấy đạo diễn và ban lãnh đạo đều gật gù vừa ý, Kính Thời Trân mới lựa đúng thời điểm hé lộ thân phận Tô Tiểu Phàm chính là đồ đệ của mình. Đạo diễn chương trình vốn cũng là người sành sỏi, quá hiểu trọng lượng của cái tên Kính Thời Trân trong giới buôn đồ cổ nặng ngàn cân ra sao. Vừa nghe thấy danh phận này, đạo diễn lập tức đập bàn chốt hạ ngay vị trí khách mời cho Tô Tiểu Phàm.
Nhận thấy thời gian vẫn còn sớm, đạo diễn liền gọi nhân viên phụ trách dẫn Tô Tiểu Phàm đi trang điểm để chụp một bộ ảnh quảng bá. Gã thanh niên vừa mới đây còn đĩnh đạc tự tin bao nhiêu thì lúc này lại bị đống cọ phấn hành cho tơi tả bấy nhiêu.
Lúc bước chân ra khỏi cổng đài truyền hình Yến Kinh, Tô Tiểu Phàm vẫn còn đang nhăn nhó, tay cầm khăn giấy tẩm ướt nước khoáng ra sức chà xát cho sạch lớp phấn dày cộp đang dính chặt trên mặt mình.