Đối với các cánh quân dưới quyền hành dinh Đại Bắc, cái Tết năm thứ sáu niên hiệu Càn Phù quả là chẳng dễ chịu gì.
Phần đông họ vốn không phải người bản địa, vì chiến tranh mà tụ về đất Hà Đông. Mùa đông năm ấy lại là một trong những mùa rét dữ nhất suốt hai mươi năm qua. Đừng nói quân từ Hà Nam kéo tới, ngay cả dân Hà Đông cũng khó lòng thích nghi. Lương thực, quân nhu lại thiếu thốn, binh sĩ khổ sở trăm bề, oán than dậy đất.
Sau trận thua ở huyện Tĩnh Lạc, quân trấn Chiêu Nghĩa mất cả tiết độ sứ, chạy một mạch về phủ Thái Nguyên, cướp phá hai huyện Tấn Dương và Thái Nguyên. Dân chúng địa phương tự động đứng lên, giết hơn nghìn quân Chiêu Nghĩa. Số còn lại hoảng loạn, cướp cửa thành bỏ chạy, men theo đường nhỏ trở về Thượng Đảng.
Quân các trấn Hà Dương, Trung Vũ, Nghĩa Thành đang đóng ở tiền tuyến Đại Châu cũng nhấp nhổm không yên. Bọn họ đều từ Hà Nam tới, trước nay chưa từng nếm mùi rét mướt khắc nghiệt ở miền bắc Đại Châu, quân số hao hụt vì bệnh tật và giá rét rất nặng. Nếu không phải quan lại lớn nhỏ trong hành dinh dăm bữa nửa tháng lại chạy tới động viên, còn cha con Lý Quốc Xương bên kia quả thật hung hãn, e rằng họ đã chẳng cầm cự nổi từ lâu.
Có người nghĩ tới chuyện đầu hàng ư? Quân Hà Đông bản địa còn có kẻ muốn quy thuận, chứ đám quân từ nơi khác đến như họ thì đầu hàng thế nào? Đại Châu cách quê nhà, giữa đường còn ngăn bởi các trấn Hà Đông, Chiêu Nghĩa và những nơi khác. Một khi đã hàng, e rằng cả đời cũng chẳng thể trở về.
Có lẽ chỉ những đội quân đóng trong ngoài Tấn Dương là sống dễ chịu hơn cả. Ở đó có cả quân bản địa lẫn quân từ nơi khác đến, lại được ở gần cấp trên, tiền nhiều việc ít, thỉnh thoảng còn có thể vào thành vui chơi. Một cuộc sống như thế chẳng phải quá sung sướng sao?
Tiếc rằng ngày lành của họ e cũng sắp hết. Tin thảm bại ở Tĩnh Lạc truyền tới trước Tết, lòng người lập tức rối loạn. Chiêu thảo sứ Thôi Quý Khang còn chẳng về Tấn Dương ăn Tết, mà ở lại vùng thành chăn nuôi Lâu Phiền và thành Cổ Giao để đôn đốc phòng thủ. Bây giờ lão đã sợ mất mật, không dám tùy tiện kéo quân ra đánh ngoài đồng, chỉ dám chia quân trấn giữ từng nơi, bày ra thế bị động chịu đòn.
Sức chịu đựng của hành dinh Đại Bắc quả thật đáng nể. Đại quân giao chiến ngoài đồng, thua trận Hồng Cốc rồi lại thua trận Tĩnh Lạc, vậy mà vẫn giữ được cục diện. Nhìn sang cha con họ Lý, thắng liền hai trận, trận nào cũng huy động mấy vạn người, uy danh đang lúc lên cao, vậy mà vẫn chẳng dám thua dù chỉ một lần. Đó chính là chênh lệch giữa quân lực cứng thật sự. Không còn cách nào khác.
Chuyện bên Thái Nguyên, Thiệu Thụ Đức lười nhúng tay, mà thực ra hắn cũng chẳng có tư cách để nhúng tay. Điều hắn quan tâm chỉ là làm sao cải thiện phần ăn phần mặc cho binh sĩ, để mọi người đón một cái Tết tử tế.
Đó không phải chuyện đem tiền mua lòng quân, mà là thật lòng nghĩ cho binh sĩ. Họ đã hành quân xa hàng nghìn dặm suốt mấy tháng, lại vừa trải qua một trận đánh toàn quân xuất trận. Thành tích dẫu chưa thể gọi là xuất sắc, ít ra cũng tròn bổn phận, không đến nỗi nào.
Lý Diên Linh quả có chút tài buôn bán. Hắn vét hết bản lĩnh, mượn oai của quan giám quân, tìm cách moi được từ quân bạn một ít thịt cá. Thứ phải trả chính là số tiền thưởng Thiệu Thụ Đức vừa nhận được.
Giờ đây Thiệu Thụ Đức thật sự chẳng còn đồng nào, nghèo sạch túi. Nhưng đổi lại, lòng quân ngày một quy phục. Mà đó dường như cũng chính là điều hắn muốn thấy.
Đêm giao thừa, Hách Chấn Uy cũng phát xuống một ít rượu thịt, chia cho các bộ. Rượu thịt đều chở từ hai châu Lam và Thạch tới. Sau khi đại quân Lý Khắc Dụng rời đi, tuyến đường ấy lại thông suốt, quân Thiên Đức nhân cơ hội bổ sung được rất nhiều vật tư, trong đó dĩ nhiên có cả đồ Tết.
Thiệu Thụ Đức uống rượu cùng mọi người đến quá nửa đêm. Khi đã ngà ngà say, hắn mới trở về phòng nghỉ. Trước lúc chìm vào giấc ngủ, hắn mơ màng nghĩ bụng, nếu đêm nay quân Đại Đồng kéo tới tập kích, quân Thiên Đức ắt sẽ bị quét sạch.
May mà quân Đại Đồng không làm vậy. Hoặc cũng có thể bọn họ vốn chẳng thể làm vậy.
Quân phản loạn cũng là người, cũng cần nghỉ ngơi, cũng muốn ăn Tết. Vừa đánh hạ huyện Tĩnh Lạc, lại cướp được cả đống của cải, binh sĩ muốn vui chơi vài ngày cũng chẳng có gì quá đáng. Lý Khắc Dụng dù lạnh lùng tàn nhẫn đến đâu, cũng đành thuận theo ý đám lính dưới quyền, cho họ nghỉ mấy ngày.
Nếu không, chẳng lẽ tưởng quân Đại Đồng không thể nổi loạn hay sao? Không có binh sĩ, một người dù dũng mãnh đến đâu thì làm nên trò trống gì! Đạo lý ấy, Lý Khắc Dụng hiểu rất rõ.
Mặc kệ bên Lý Khắc Dụng ra sao, quân Thiên Đức ở Trá Lỗ Bình chỉ lo sống cuộc đời nhỏ bé của mình. Suốt cả tháng Giêng, họ cứ đóng im tại chỗ, chẳng nhúc nhích đi đâu.
Hành dinh Đại Bắc từng phái người tới thúc một lần, lệnh cho quân Thiên Đức chỉnh đốn đội ngũ, tiến về phía đông bắc đánh các nơi như Sóc Châu, Ninh Vũ. Đám cáo già trong quân Thiên Đức thẳng thừng từ chối, viện cớ trời rét đất đóng băng, dây cung còn kéo chẳng nổi, nói gì đến đánh trận. Sứ giả cũng đành chịu, quay về báo lại.
Thiệu Thụ Đức biết được chuyện này qua những tin truyền miệng từ viện Giám quân. Hắn nghe mà câm nín, đồng thời càng thấm thía rằng chức Chiêu thảo sứ hành dinh mặt bắc Đại Bắc chẳng khác nào một cái hố lửa. Ai ngồi lên cũng bị vùi cho mặt mũi xám ngoét, sau đó uy tín sụt hẳn, chẳng còn sai khiến nổi quân các trấn.
Trong viện Giám quân, Khâu Duy Đạo đặt một công văn lên bàn nhỏ, uể oải nói:
- Đây là công văn Lý Thiệu gửi tới thúc giục. Ngày tháng của Thôi đại soái chẳng dễ chịu gì đâu. Các vị cùng bàn thử xem. Phía Đô tướng Hách, bản sứ cũng chẳng đoán nổi ông ta đang tính gì. Gần đây ông ta cứ mải chỉnh đốn quân ngũ, rõ ràng muốn gom số binh sĩ thu nạp được từ mấy lần sáp nhập thành một khối. Nhưng hễ nhắc đến chuyện xuất binh đánh cha con Lý Quốc Xương, ông ta lại tìm cách lảng sang chuyện khác. Hừ!
Thiệu Thụ Đức liếc Khâu Duy Đạo, chưa vội lên tiếng.
Thật ra đến giờ hắn vẫn chưa nhìn thấu thái độ của Khâu Duy Đạo. Chỉ biết người này có lòng trung, nhưng cũng ham sống sợ chết. Đối với việc tiến đánh quân phản loạn Đại Đồng, lão luôn giữ một thái độ hết sức mâu thuẫn. Có lúc lão tỏ rõ vẻ bất mãn trước việc Hách Chấn Uy chỉ lo giữ sức. Nhưng có lúc, thấy không phải đánh trận, lão lại âm thầm thở phào.
Vị đại giám quân của chúng ta đúng là giằng co đến khổ!
Tống Lạc, mưu chủ của Khâu Duy Đạo, đương nhiên là người đầu tiên lên tiếng:
- Chúa công, Thôi Quý Khang đang ở Lâu Phiền, dưới tay có hơn vạn quân. Nhìn bề ngoài tưởng vững như thành đồng, kỳ thực nguy cấp chẳng khác nào trứng đặt trên đầu gậy. Tuyến Lâu Phiền, Cổ Giao đều là quân Thái Nguyên. Còn quân Thượng Đảng, Hà Dương, Trung Vũ đang ở đâu? Lý Khắc Dụng đã chiếm được quan Lâu Phiền, thành Phục Nhung và huyện Tĩnh Lạc, dã tâm ắt chưa dừng ở đó. Chẳng lẽ hắn không nhòm ngó vùng đất màu mỡ quanh phủ Thái Nguyên? Tại hạ có ba kế, chúa công cứ nghe thử.
Khâu Duy Đạo ngồi thẳng người lên:
- Nói đi.
- Thượng sách là xuôi nam đánh châu Lam. Sau khi chiếm được chỗ đứng chân, ta khao thưởng binh sĩ, rồi men theo thung lũng sông Phần tiến về phía đông, đến thẳng thành chăn nuôi Lâu Phiền.
- Kế này khá đấy. Còn hai kế kia?
- Trung sách là án binh bất động, ngồi nhìn thế cuộc. Đợi chiêu thảo sứ mới của triều đình tới rồi tính tiếp.
Thiệu Thụ Đức bỗng nhìn Tống Lạc.
Triều đình muốn phái chiêu thảo sứ mới tới, trước đó hắn chưa từng nghĩ đến. Nhưng ngẫm lại, chuyện ấy cũng hợp lẽ. Thôi Quý Khang vốn là quan văn, tạm thời thay mặt Hà Đông tuyên úy sứ kiêm nhiệm chức Chiêu thảo sứ hành dinh Đại Bắc. Đây vốn là cơ hội lớn để lão chứng tỏ bản thân, nào ngờ lại thua tan tác. Có thể nói tiền đồ của lão đã tiêu tan từ trận ấy.
Vốn dĩ uy tín của Thôi Quý Khang đã thấp. Sau phen này, lão càng không thể kiềm chế các tướng dưới quyền. Tuyến Lâu Phiền còn đỡ, chứ trên những chiến trường khác, các bộ gần như ai lo việc nấy. Khi quân Đại Đồng đánh tới, họ còn miễn cưỡng phối hợp được một phen. Nhưng lúc chủ động tiến công thì đừng hòng trông chờ họ đồng lòng. Không kéo chân nhau đã là may.
Nếu có đội quân nào nóng lòng lập công, bị chủ lực Đại Đồng tập trung đánh mạnh, những đội khác phần lớn sẽ chẳng cứu viện. Mà cho dù có cứu, động tác cũng chậm chạp, chẳng thể kịp thời kéo người của mình ra khỏi vòng vây.
Triều đình mà còn tỉnh táo, ắt sẽ biết phải thay tướng. Ưu thế của quan quân nằm ở chỗ binh lực đông đảo. Chỉ cần một viên đại tướng đủ tài đứng ra thống nhất chỉ huy các bộ, phần thắng thật ra rất lớn.
Hiện giờ, người được triều đình nhắm tới cho chức đại soái là Tiết độ sứ Bân Ninh Lý Khản, phó tướng là Quan sát sứ Thiểm Quắc Cao Tầm. Hai người sẽ phối hợp với nhau. Lý Khản đảm nhiệm chức Tiết độ sứ Hà Đông, còn Cao Tầm tới Chiêu Nghĩa thống lĩnh quân Thượng Đảng.
Lúc này, hẳn cả hai đã nhận được chiếu chỉ, chuẩn bị lên đường nhậm chức. Những chức vụ của Thôi Quý Khang như Tiết độ sứ Hà Đông, Lưu thủ Bắc đô, Thái Nguyên doãn, Chiêu thảo sứ hành dinh mặt bắc Đại Bắc đều đã bước vào những ngày cuối cùng. Lý Khản và Cao Tầm vừa tới nơi, lão sẽ bị gọi về kinh báo cáo công việc. Kết cục thế nào, chẳng cần nói cũng biết.
- Hạ sách cũng nói luôn đi. Bản sứ nghe thử.
- Hạ sách là tiến lên phía bắc đánh Sóc Châu, công phá Ninh Vũ và quan Lâu Phiền, phối hợp với Hách Liên Đạc và Khế Tất Chương, buộc chủ lực quân phản loạn phải dồn về phía này, qua đó giảm bớt áp lực cho vùng thành chăn nuôi Lâu Phiền.
Được lắm, hạ sách quả nhiên đúng là hạ sách. Chẳng khác nào tự châm lửa đốt mình để soi đường cho người khác.
Thế cục Hà Đông lúc này vừa rơi vào một trạng thái yên ắng kỳ quặc. Quan quân cố thủ, không chịu xuất chiến. Quân phản loạn cũng chẳng còn nơi nào để cướp phá, lương thực quân nhu lại không tiếp tế kịp, đành phải rút về Sóc Châu kiếm ăn. Vậy mà ngươi còn định chạy tới đâm cho chúng một dao. Làm thế có khác gì tự thiêu để soi sáng cho thiên hạ!
Quả nhiên, Khâu Duy Đạo vừa nghe xong đã lắc đầu liên hồi.
Quân sáu trấn Hà Đông, Chiêu Nghĩa, Trung Vũ, Nghĩa Thành, Nghĩa Vũ và Hà Dương hợp lại còn chẳng thắng nổi cha con họ Lý. Chỉ với mấy nghìn quân Thiên Đức mà cũng dám vuốt râu hùm quân Đại Đồng ư? Đúng là chuyện nực cười.
Trung sách cũng chẳng phải kế hay. Trước kia Lý Thiệu ở Lam Châu khá dễ nói chuyện, thậm chí còn bóng gió bảo họ xuôi nam để đề phòng quân Khả Lam gây rối. Nhưng giờ tình hình đã khác, rõ ràng Lý Thiệu đang chịu sức ép. Trong công văn vừa gửi tới, hắn nói thẳng rằng quân Thiên Đức phải tùy cơ đánh quân phản loạn, qua đó giảm bớt áp lực cho Thôi đại soái.
Nhưng nếu vậy thì thượng sách xem ra cũng chẳng dễ thực hiện. Phải tìm lý do gì để xuôi nam Lam Châu đây? Trá Lỗ Bình nói cho cùng vẫn thuộc địa giới Sóc Châu, là đất dưới quyền quân Đại Đồng. Mấy nghìn quân Thiên Đức đóng tại đó quả thật quá chướng mắt.
Hơn nữa, lương thực và quân nhu hằng ngày đều phải vận chuyển từ hai châu Lam, Thạch ở phía nam tới. Đường sá xa xôi, hiểm nguy rình rập, chẳng bằng xuôi nam kiếm lương trực tiếp.
Chỉ có điều, phải kiếm cớ gì đây?
Chẳng lẽ lại nói cả quân ta xuôi nam chúc Tết các vị?
Khâu Duy Đạo quay sang hỏi Thiệu Thụ Đức:
- Phó tướng Thiệu, trong ba kế của Tống phán quan, ngươi nghiêng về kế nào?
Ngoài Tống Lạc và Thiệu Thụ Đức, trong phòng chỉ còn mấy viên quan phụ tá của viện Giám quân. Quan Khai Nhuận giờ đã không còn được dự những buổi bàn việc thế này nữa. Địa vị của Thiệu Thụ Đức biến đổi ra sao, chỉ nhìn việc ấy cũng đủ hiểu.
Thiệu Thụ Đức chắp tay đáp:
- Bẩm sứ quân, mạt tướng cho rằng án binh bất động là hơn cả. Đợi thế cục Tấn Dương sáng tỏ rồi hãy tính tiếp.