Buổi chiều, nắng như đổ lửa.
Một cỗ xe ngựa cũ kỹ, chẳng có gì nổi bật, lộc cộc tiến vào thành Tiêu Thạch. Vài phút sau, xe dừng trước một tòa nhà yên tĩnh ở khu Tây thành. Một cậu nhóc mập mạp nhảy xuống xe. Trông hắn chừng mười bảy tuổi, mặc áo nâu giản dị, bền chắc. Bên hông đeo một cuốn sách dày bọc đồng, sau lưng là chiếc hòm gỗ buộc dây, các cạnh đã sờn trắng.
Đến trước cổng, hắn nhón chân nhìn vào khoảng sân bên trong hàng rào sắt, rồi cầm vòng gõ trên cổng đập mấy tiếng.
Chẳng bao lâu, một người hầu già nghe tiếng liền ra mở cửa. Thấy cậu nhóc, ông nhận ra ngay.
- Thì ra là Y La. Sao cháu lại về đây?
Ông từng gặp hắn, học trò cũ của học sĩ Hải Đức.
- Cháu nghe người ta bảo thầy Hải Đức sắp mở lớp trở lại, nên lập tức quay về.
- Không ngờ ngày thường cháu chẳng mấy giao du, lần này lại nắm tin nhanh thế.
Người hầu già mở cổng sắt, mời Y La vào.
- Ngài Hải Đức đang ngủ trưa. Cháu phải đợi một lát mới gặp được ngài. Cứ sang phòng bên nghỉ tạm đi.
- Vâng, cảm ơn ông Manson.
Y La quen thuộc băng qua sân nhỏ trước nhà, rồi vào một gian phòng bên cạnh ngồi đợi.
Chừng một giờ sau, tiếng bước chân thong thả vang lên từ trong nhà. Một ông lão râu dài, mặc áo ngủ, bước vào phòng bên. Ông vừa ngồi xuống, một cô hầu gái đã bưng trà mát mới pha lên.
- Ta vừa thức dậy, Manson đã báo cháu về rồi.
Ông đẩy gọng kính lão lên sống mũi, chăm chú nhìn cậu thanh niên ngồi đối diện.
- Thưa thầy Hải Đức, cháu xin lỗi.
Y La đứng dậy, cúi người tạ lỗi rồi mới ngẩng lên phân trần.
- Hai năm qua, ở thành Khê Cốc… cháu sống không được thoải mái. Có lẽ cháu không quen với nơi ấy, nên xin thầy cho cháu trở về bên thầy, tiếp tục việc học.
Giọng hắn nhỏ dần, vẻ mặt đầy hổ thẹn.
- Đứa trẻ ngoan, có chuyện gì cứ nói với ta. Sao hôm nay lại khách sáo thế? Ha ha.
Tiếng cười của học sĩ Hải Đức khiến Y La bớt căng thẳng.
Ông lão râu tóc bạc phơ, tuổi đã ngoài tám mươi. Y La hết lòng kính trọng thầy, không chỉ vì ông là người dẫn dắt mình mà còn bởi ông đã chăm lo cho hắn nhiều mặt. Nếu không có ông, một đứa trẻ xuất thân bình dân như Y La khó lòng theo đuổi tri thức, trở thành người học rộng.
- Sau khi rời thầy, cháu cầm thư giới thiệu của thầy đến thành Khê Cốc, xin học với học sĩ Hạ Nhĩ Ôn…
Hắn bắt đầu kể lại chuyện hai năm qua.
- Thành Khê Cốc khác hẳn Tiêu Thạch. Ở đó ai nấy đều xa hoa, say mê nghệ thuật với mốt mới. Cháu chẳng biết những thứ ấy, cũng không chen được vào câu chuyện của họ.
Ở nơi xa lạ, cậu học trò từ miền quê tới khó lòng hòa nhập với bạn học.
- Hơn nữa, phần lớn họ đều là con cháu quý tộc, hoặc xuất thân từ những gia đình khá giả. Cháu…
Giọng hắn ngập ngừng. Dù không nói tiếp, học sĩ Hải Đức cũng đoán được khi ấy hắn đã phải chịu cảnh nào.
- Xem ra là lỗi của ta. Khi đó ta không nên giới thiệu cháu đến thành Khê Cốc.
Hải Đức khẽ lắc đầu, vuốt râu.
- Không phải vậy đâu ạ. Chỉ là cháu kém cỏi. Phít thì lại hòa thuận với các bạn ở đó.
Phít cũng là học trò từng theo học với học sĩ Hải Đức cùng Y La, hai năm về trước.
- Tính tình và sở trường mỗi người mỗi khác, đừng đem mình so với người khác.
Hải Đức khẽ đưa tay, bảo Y La ngồi xuống.
- Ta đã hiểu đại khái chuyện của cháu rồi. Chuyện đã qua thì đừng bận lòng nữa. Trong thời gian tới, cháu cứ tiếp tục học ở chỗ ta.
Nghe vậy, mắt Y La sáng lên. Hắn cố nén niềm vui, cảm kích gật đầu.
- Cảm ơn thầy!
- Ha ha, cháu cũng gặp may đấy.
Hải Đức vuốt râu, chợt nhớ ra chuyện gì.
- Thật ra ban đầu ta không định mở lớp nữa. Cháu biết tuổi ta đã cao rồi.
Ông cầm chén trà trước mặt, nhấp một ngụm.
- Nhưng lần này Tử tước Tuyết Phong đặc biệt nhờ ta nhận một học trò. Ta nghĩ chỉ dạy riêng một người thì không hay.
- Người ta cần giao du với những người cùng tuổi. So sánh, cạnh tranh, kết bạn, qua lại… những điều ấy đều không thể thiếu trên đường trưởng thành.
- Không có gương thì làm sao biết mặt mình ra sao? Giao du với bạn đồng trang lứa là thế đấy.
- Quan sát những đứa trẻ cùng tuổi, ta mới hiểu mình có sở trường gì, giỏi ăn nói, đầu óc nhanh nhạy, hay chỉ ở mức bình thường.
- Hiểu rõ bản thân rồi, con người mới có thể bắt đầu cuộc đời mình.
Ông đặt chén trà xuống.
- Vì thế, ta cho người loan tin rằng mình sẽ nhận học trò trẻ trở lại.
- Vậy cháu trở về chẳng phải đã làm hỏng dự định của thầy sao?
Y La lại thấy hổ thẹn.
- Ha ha, đừng dè dặt đến thế.
Học sĩ Hải Đức tựa vào ghế, khẽ nhắm mắt dưỡng thần.
- Học trò mà ngài Tuyết Phong gửi gắm ta chăm nom cũng vừa tròn mười bảy tuổi. Cô bé từ nơi rất xa đến đây, là con gái của cựu Tử tước Ca Luân.
- Tử tước Ca Luân ạ?
Y La chợt nhớ ra điều gì, giọng đầy nghi hoặc.
- Cháu đoán đúng rồi. Đó chính là Tử tước Ca Luân bị tước chức tước năm ngoái.
Hải Đức chậm rãi giải thích.
- Hai năm trước, trong trận chiến Cối Xay Gió, nước Lôi Gia Tư đại bại. Kỵ sĩ và binh lính được triệu tập tổn thất nặng nề, khiến Đại Công nổi giận. Tử tước Ca Luân là người chỉ huy, khó tránh khỏi trách nhiệm. Sau trận ấy, ông ta bị cách chức, tước bỏ tước vị, đến nay vẫn bị giam trong ngục nước ở thành Bạch Nhai.
- Trước kia, Tử tước Ca Luân từng là người được trọng vọng ở vương đô, lại có nhiều mối quan hệ đứng ra cầu xin giúp. Nếu không, e rằng ông ta đã mất mạng từ lâu.
- Đời này ông ta khó lòng thoát khỏi ngục tù. Nhưng ông ta vẫn còn một cô con gái ở bên ngoài, chính là học trò ta sắp dạy.
- Cô bé không đến Bạch Nhai học, là vì trong trận Cối Xay Gió đã có quá nhiều kỵ sĩ tử trận, khiến gia tộc Ca Luân đắc tội với không ít quý tộc. Còn thành Tiêu Thạch nằm ở miền nam xa xôi của nước Lôi Gia Tư, ít qua lại với miền trung, nên bị liên lụy rất ít.
- Tử tước Tuyết Phong đời thứ hai trước đây có một cô con gái gả vào nhà Ca Luân. Bà ấy chính là bà nội của Tử tước Ca Luân hiện nay, bởi vậy hai nhà có quan hệ họ hàng.
Học sĩ Hải Đức mở mắt.
- Giờ cháu hiểu vì sao ngài Tuyết Phong lại đặc biệt nhờ ta nhận cô bé rồi chứ?
- Cháu hiểu rồi ạ.
Y La đã hiểu, nhưng lòng lại dấy lên nỗi bồn chồn khác. Hắn không rõ vì sao thầy lại kể cho mình ngần ấy chuyện kín trong giới quý tộc.
- Ha ha, sớm muộn gì cháu cũng phải tiếp xúc với quý tộc và cái vòng tròn kỳ lạ của họ. Lần này coi như tập dượt trước.
Hải Đức nói thẳng, giải đáp thắc mắc trong lòng Y La.
- Cô bé tên Iona. Nghe nói trước kia cô ấy là tiểu thư nổi danh ở thành Bạch Nhai, được bao người săn đón. Còn bây giờ, cảnh ngộ đã sa sút hẳn. Đồng nghiệp của ta ở Bạch Nhai bảo cô bé này không dễ gần.
Học sĩ Hải Đức ngừng lại một thoáng rồi hỏi:
- Từ nay cô ấy sẽ là bạn học của cháu. Cháu định cư xử với cô ấy thế nào?
- Chưa cần trả lời ta ngay. Ta chỉ muốn cháu bắt đầu suy nghĩ, rồi dần tìm ra cách phù hợp với mình.
- Nếu mục tiêu của cháu là gia nhập phái Chúc Bảo, hẳn cháu cũng biết con đường tốt nhất của một học sĩ là giúp các đại quý tộc quản lý công việc, xây dựng lãnh địa, giải quyết đủ loại vấn đề. Trong quá trình ấy, cháu sẽ từng bước kiểm nghiệm những điều đã học, giữ cho ba nguyên tắc cân bằng, rồi tiến lên bậc cao hơn.
- Đường khổ ải, không thể tránh. Đó là lời răn của bậc trí giả thuở xưa.
- Cứ xem đây là thử thách ta giao cho cháu, Y La.
- Vâng, thưa thầy.
Hắn lại cúi người hành lễ. Gương mặt nhỏ nhắn, đôn hậu đã tràn đầy quyết tâm.