Cái chết của Lý Khác có oan uổng hay không?
Bị vu cho tội danh chẳng ai chứng minh được, nỗi căm hờn không nơi giãi bày, thân là hoàng tử mà mạng sống chẳng khác gì cỏ rác… Quả thật là oan.
Nhưng theo cách nhìn của Phòng Tuấn, cũng chưa chắc đã oan đến thế.
Tiền bạc khiến người ta lạc lối, quyền lực khiến người ta phát cuồng. Một khi đã dính vào hai thứ ấy, con người liền chẳng còn biết phải trái. Trung hiếu, nhân nghĩa, tình thân, chữ tín, tất cả đều bị gạt sang một bên.
Ngay cả những gia đình giàu sang bình thường cũng vì tranh giành tiền của, quyền thế mà cha con trở mặt, anh em tương tàn. Huống hồ đó lại là nhà thiên tử?
Đã sinh ra trong hoàng gia, được hưởng những lợi ích do quyền lực tối cao đem lại, thì cũng phải hiểu thanh kiếm có hai lưỡi. Được lợi lớn bao nhiêu, tai họa cũng có thể lớn bấy nhiêu. Từ sớm phải chuẩn bị tinh thần rằng một khi bị cuốn vào vòng xoáy tranh giành quyền lực, kết cục sẽ khó lòng đoán trước.
Phải chuẩn bị cả trong lòng lẫn cách ứng phó.
Không còn nghi ngờ gì nữa, Lý Khác chẳng chuẩn bị được gì cả. Trong lòng chưa sẵn sàng, mưu lược cũng chẳng có.
Chẳng khác nào con cá nằm trên thớt. Dẫu có quẫy đạp thế nào, chẳng phải vẫn mặc người ta xẻ thịt hay sao?
Lý Khác là con trai thứ ba của Lý Nhị bệ hạ, năm nay mười chín tuổi. Hắn người cao dong dỏng, mặt đẹp như ngọc, môi đỏ răng trắng. Vẻ ngoài thanh tú nhưng không yếu đuối, tuấn mỹ mà chẳng hề mang vẻ son phấn. Điều ấy khiến Phòng Tuấn cũng phải tự ti đôi phần…
Hắn khoác áo gấm xanh lam sẫm, trên mặt vải thêu chìm những chữ Thọ. Đai lưng bạch ngọc đính đầy trân châu, sang trọng đến chói mắt. Cả người tuấn tú phong lưu, tinh thần rạng rỡ.
Năm ngoái, Lý Khác từ Thục vương được đổi phong hiệu thành Ngô vương, nhận chức Đô đốc An Châu, quản lĩnh việc quân ở năm châu An, Tùy, Ôn, Miện, Phục, đồng thời làm thứ sử An Châu, đến Hồ Bắc nhậm chức.
Cuối năm ấy, hắn bị Ngự sử Liễu Phạm đàn hặc vì săn bắn quá độ, làm hư hại ruộng lúa. Bởi vậy, hắn bị bãi chức Đô đốc An Châu, phần đất phong cũng bị cắt mất ba trăm hộ.
Chuyện Lý Khác bị bãi chức còn lưu lại một giai thoại đáng nhớ.
Lý Nhị bệ hạ thiên vị Lý Khác, nói với Liễu Phạm, người đã dâng sớ tố cáo:
- Quyền Vạn Kỷ phụ tá con trai ta mà không sửa được lỗi của nó, tội ấy thuộc về hắn, đáng chết.
Liễu Phạm can gián:
- Phòng Huyền Linh phụ tá bệ hạ mà cũng chẳng ngăn được bệ hạ săn bắn, sao lại chỉ trách riêng Quyền Vạn Kỷ?
Lý Nhị bệ hạ nổi giận, phất tay áo đi vào điện trong. Rất lâu sau, ông mới cho gọi riêng Liễu Phạm đến, hỏi:
- Vì sao ngươi dám nói thẳng, làm phật ý trẫm?
Liễu Phạm đáp:
- Thần nghe nói vua sáng thì bề tôi ngay. Bệ hạ nhân từ sáng suốt, thần không dám giấu sự ngay thẳng vụng về của mình.
Bấy giờ Lý Nhị bệ hạ mới nguôi giận.
Nhìn vị hoàng tử thứ ba tuấn tú, phong nhã trước mắt, lòng Phòng Tuấn dâng lên bao cảm khái.
Thật ra, Lý Khác không phải chưa từng có cơ hội chạm tay vào ngôi báu. Đã có lúc hắn tiến rất gần chiếc ghế tối cao ấy.
Sách Những điều cốt yếu thời Trinh Quán có chép: Năm Trinh Quán thứ mười bảy, tức năm sáu trăm bốn mươi ba, tên phản thần Hạ Cán Thừa Cơ trong vụ án Tề vương Lý Hựu mưu phản đã quay sang khai ra Thái tử Lý Thừa Càn cũng mưu phản. Lý Thừa Càn bị phế. Thái Tông hứa lập Ngụy vương Lý Thái làm Thái tử, nhưng Trưởng Tôn Vô Kỵ nhất mực xin lập Tấn vương Lý Trị. Thái Tông đích thân tra hỏi Lý Thừa Càn. Lý Thừa Càn tố cáo Lý Thái đang mưu giành ngôi trữ quân. Vì vậy, Thái Tông giam Lý Thái tại ty Tướng Tác, nơi chuyên coi việc xây dựng cung điện, rồi lập Tấn vương Lý Trị làm Thái tử.
Chẳng bao lâu sau, Thái Tông nghi ngờ Tấn vương Lý Trị nhân hậu nhưng yếu đuối, bèn nói với Trưởng Tôn Vô Kỵ:
- Ngươi khuyên trẫm lập Trĩ Nô làm Thái tử. Trĩ Nô nhu nhược, e rằng không giữ nổi giang sơn, phải làm sao đây? Ngô vương Lý Khác vừa anh dũng vừa quyết đoán, rất giống trẫm. Trẫm muốn lập nó làm Thái tử, ngươi thấy thế nào?
Trưởng Tôn Vô Kỵ kiên quyết phản đối, cho rằng việc ấy không thể được.
Thái Tông nói:
- Ngươi phản đối vì Ngô vương không phải cháu ngoại của ngươi chăng?
Trưởng Tôn Vô Kỵ đáp:
- Thái tử nhân từ, chất phác, là người có thể giữ vững cơ nghiệp. Ngôi Thái tử quan trọng nhường ấy, sao có thể tùy tiện thay đổi? Mong bệ hạ suy xét thật kỹ.
Lúc ấy Thái Tông mới gạt bỏ ý định.
Nhìn vào chuyện này, có thể thấy nếu không bị Trưởng Tôn Vô Kỵ ngăn cản, biết đâu Lý Nhị bệ hạ thật sự đã lập Lý Khác làm Thái tử. Lịch sử mà có chữ “nếu”, vương triều Đại Đường của Lý Nhị bệ hạ rất có thể đã rẽ sang một con đường hoàn toàn khác…
Phòng Tuấn chắp tay thi lễ với Lý Khác, nói:
- Không biết điện hạ đích thân tới đây, thần không kịp nghênh đón từ xa. Thất lễ, thất lễ.
Lý Tư Văn cũng vội bước tới hành lễ. Còn Lý Ngọc Lung, con bé ấy chẳng biết chỉ chớp mắt đã chạy biến đi đâu.
Lý Khác từ xa khẽ đưa tay ngăn lại. Gương mặt tuấn tú hiện lên nụ cười như cười như không:
- Nhị lang miễn lễ. Hai vị trong nhóm “Bốn thiếu niên Trường An” cùng đến huyện Tân Phong, bản vương sao dám không đích thân tới thăm? Lỡ thất lễ, biết đâu ngày nào đó lại bị Nhị lang đánh một cú lén.
Gương mặt già nua của Phòng Tuấn hiếm khi đỏ lên. Bị Lý Khác trêu chọc, hắn hơi lúng túng, bèn chuyển sang chuyện khác:
- Điện hạ không ở trong thành Trường An ngắm hoa thưởng nguyệt, sao lại tới chốn đồng không mông quạnh này?
Huyện lệnh Tân Phong là Sầm Văn Thúc đang đứng nghiêm bên cạnh liền nói:
- Nhị lang chưa biết đó thôi. Hôm kia, bệ hạ truyền lệnh cho các thân vương thay mặt thiên tử đi tuần xét các huyện thuộc Quan Trung. Điện hạ được phân đến huyện Tân Phong.
Phòng Tuấn gật đầu:
- Ra là vậy. Trời rét đất đóng băng, điện hạ và Sầm huyện lệnh cứ vào trong ngồi một lát, uống chén rượu nhạt cho ấm người. Lát nữa còn mong hai vị nếm thử món ăn mới do ta tự tay chế biến.
Trong lòng vốn chẳng vui vẻ gì khi hai người tự tiện tìm đến, nhưng ngoài mặt hắn vẫn phải khách sáo nói vài câu xã giao.
Nhà họ Phòng vừa dọn đến trang viên, huyện lệnh Tân Phong tới thăm cũng là lẽ thường. Phòng Huyền Linh đường đường là một vị tể tướng, quan dưới đến bày chút lòng thành là chuyện không thể tránh. Lễ nhiều thì người ta chẳng trách.
Còn Ngô vương Lý Khác, đó lại là một mối giao tình.
Thân là hoàng thân quốc thích, nếu Phòng Tuấn biết trước Lý Khác đang ở huyện Tân Phong, ắt hẳn hắn đã phải đích thân đến bái kiến. Nay Lý Khác ngược lại chủ động tìm tới, chẳng khác nào thể hiện sự kính trọng dành cho Phòng Huyền Linh. Đường đường thân vương mà không vì thân phận cao quý rồi làm bộ làm tịch, con trai Phòng Huyền Linh đến đây thì hắn cũng tự mình tới thăm, ấy gọi là tình giao hảo giữa hai nhà.
Dĩ nhiên, hình thức vẫn nhiều hơn thực chất. Nhưng một vị thân vương chịu hạ mình đến mức ấy cũng đã chẳng dễ dàng.
Nói đi cũng phải nói lại, với địa vị của Phòng Huyền Linh trong triều và sự coi trọng của Lý Nhị bệ hạ dành cho ông, hoàng tử nào dám không kính nể?
Nghe vậy, Lý Khác liếc về phía nhà bếp, cười hỏi:
- Ban nãy Nhị lang đang đích thân nấu nướng trong bếp phải không?
- Đúng vậy. Lát nữa còn phải nhờ điện hạ nếm thử rồi cho vài lời nhận xét.
Lý Khác cười sảng khoái:
- Đã thế, bản vương xin làm một vị khách khó chiều, nếm thử xem món ăn do Nhị lang đích thân nấu có gì khác lạ. Sầm huyện lệnh, mời ngài vào trước.
Sầm huyện lệnh cũng cười:
- Người ta vẫn nói bậc quân tử nên tránh xa bếp núc. Nay Phòng nhị lang đã bỏ danh quân tử, tự tay nấu canh, sao hạ quan dám không nể mặt? Điện hạ mời trước.
Phòng Tuấn cạn lời, chỉ biết đảo mắt. Đúng là chua ngoa quá đi mất…
Nhưng Sầm Văn Thúc cũng chẳng phải kẻ tầm thường. Chức quan của hắn chỉ là một huyện lệnh nhỏ, song hắn còn có người em trai là Sầm Văn Bản, một nhân vật lớn trong triều, giữ chức Trung thư thị lang. Mọi chiếu chỉ, công văn quân quốc trọng đại đều qua tay người ấy. Đó đích thực là cận thần bên cạnh thiên tử, người được hoàng đế tin cậy nhất.
Phòng Tuấn dẫn Lý Khác, Sầm Văn Thúc và Lý Tư Văn vào chính đường, thuận miệng nói:
- Mời ngồi, mời ngồi…
Nhưng lời vừa thốt ra, hắn lập tức lúng túng.
Đảo mắt nhìn quanh, căn phòng rộng mênh mông chẳng có lấy một chiếc ghế hay băng ngồi. Biết ngồi vào đâu đây?
Phòng Tuấn đã quen miệng. Hễ nói “ngồi” thì đương nhiên phải ngồi trên ghế hoặc băng. Còn kiểu ngồi trên sập của người đời Đường, hắn thật sự không sao quen nổi.
Lý Khác và Sầm Văn Thúc cũng chẳng khách sáo, cứ thế bước vào chính đường, cởi giày rồi ngồi lên sập, chẳng phân biệt chỗ chủ hay khách.
Phòng Tuấn hết cách, đành đi theo. Hắn cởi giày, mang tất bước lên sập, đến trước chỗ ngồi còn nhường nhịn vài câu, sau đó quỳ xuống, ép mông lên bắp chân và mắt cá chân, ngồi thẳng lưng ngay ngắn.
Khổ thật! Tư thế này đúng là hành xác…
Ngoảnh đầu nhìn lại, Lý Tư Văn vốn luôn xuề xòa cũng đang nhăn nhó, gương mặt chẳng khác gì người bị táo bón.