Từ ngày mùng ba tới bái kiến Ngụy Lương, Lý Lăng liền bắt đầu vào chế độ học hành cần mẫn. Ngày nào cũng vậy, không đọc sách thì viết bài, thậm chí chân không một bước khỏi nhà; duy chỉ có việc viết truyện Phong Thần là được hắn dùng làm thú giải trí đổi gió cho đầu óc đỡ căng thẳng.
Mỗi ngày một bài văn theo đề ra sẵn, quả thực là thử thách sức viết của người ta không nhỏ. Mà yêu cầu của Ngụy Lương đối với hắn cũng chẳng hề nhẹ nhàng, lại thêm gần như ngày nào cũng giải thích cặn kẽ hơn nửa canh giờ, khiến Lý Lăng tự cảm nhận mình trên con đường văn chương khoa cử đã tiến bộ vượt bậc.
Nếu nói trước đây bài văn của hắn chỉ mới đúng đề mà trôi chảy, thì nay đã có thêm những điểm sáng; thậm chí vài bài còn phát huy được lời của bậc thánh hiền, đứng trên cao nhìn xuống mà nói ra được những đại đạo lý. Đó đều là những cảnh giới mà Lý Lăng xưa nay tự mình mò mẫm viết không bao giờ với tới nổi; chỉ nhờ có Ngụy Lương chỉ điểm mới đạt được thành tựu ấy. Suy cho cùng, thứ văn thời chính này vốn còn có tên gọi là chế nghệ, đọc thuộc kinh sách chỉ mới là nền tảng; sự chăm chỉ, thiên phú, kinh nghiệm, điều nào cũng không thể thiếu. Mà Ngụy Lương từng đỗ thám hoa trong kỳ thi điện, ba điều sau tất nhiên đứng hàng đầu bảng.
Thế nhưng đối với Lý Lăng, văn chương tiến bộ rõ rệt vẫn chưa phải điều làm hắn vui nhất. Hắn cho rằng thu hoạch lớn nhất chính là mấy quyển sổ bút ký Ngụy Lương cho mượn. Nội dung trong đó mới thực sự là bảo bối, là chìa khóa giúp hắn hiểu rõ triều Đại Việt hơn.
Lý Lăng xưa chỉ biết rằng triều Đại Việt mình đang sống là một triều đại xuất hiện từ hư không sau nhà Tống; ở thời đại này không có người Kim, người Nguyên xâm lấn Trung Nguyên, khiến dân Hán chịu cảnh tàn sát, văn minh y quan Trung Hoa suýt đoạn tuyệt… Còn chi tiết sâu xa hơn thì hắn biết được chẳng bao nhiêu.
Nay đã khác. Đọc bút ký hắn mới biết, hóa ra giữa Tống và Việt từng có một triều Sài Chu ngắn ngủi. Tuy chỉ mấy năm thôi thì Chu Nhượng Đế đã thiện nhượng ngôi vua cho Việt Thái Tổ Tôn Đồ, nhưng đây vẫn là một nút mốc quan trọng không thể bỏ qua.
Tiếp đến, nhiều chính sách lập ra khi Đại Việt khai quốc nay xem lại cũng khá tiến bộ. Thí dụ như văn võ không lệ thuộc lẫn nhau, không có chuyện văn quan ép võ tướng một đầu như thời Tống Minh, tới mức ra trận còn trực tiếp chỉ huy. Nhờ thế quân đội Đại Việt mạnh gấp mấy lần thời Tống. Còn việc tuyển chọn võ quan cũng không giống đời sau chỉ thi cung ngựa võ nghệ, mà chủ yếu khảo hạch về binh pháp chỉ huy; sự dũng mãnh cá nhân ngược lại bị xếp hạng dưới.
Lại để triều đình nắm chắc quân đội biên quan, từ thời Thái Tổ đã lập tổ huấn: thái tử trữ quân sau khi thành niên bắt buộc phải ở trong quân biên thù đủ ba năm, trải qua thử thách sa trường thực thụ, giành được lòng ủng hộ của các tướng biên rồi mới được về kinh lý chính. Tổ huấn này đến nay hoàng thất vẫn thi hành; thái tử triều này hiện vẫn đang ở trong quân phương Bắc.
Bất quá cũng có không ít chính sách sau khi Thái Tổ băng hà vài chục năm đã bị người ta đặt lên giá hoặc sửa đổi. Chẳng hạn như việc cải chế khoa cử từng đề xướng trước đây: sáu bộ triều đình mỗi bộ có một hệ thống riêng để khảo hạch người đọc sách, rồi chọn lấy kẻ ưu tú. Thời Thái Tổ, kỳ thi khoa cử đã bị tách ra thành năm sáu môn khác nhau mà phân thi. Kết quả chế độ thi cử tuyển người cực kỳ tiến bộ theo mắt Lý Lăng ấy lại bị sửa về như cũ vào cuối thời Thái Tông, thế là mới có khoa cử ngày nay. Điều đáng mừng duy nhất là rốt cuộc chưa xuất hiện thứ bát cổ văn cứng nhắc tới mức cả kiểu đoạn văn và số chữ đều có quy định; ít ra khoa cử hiện nay vẫn chủ yếu lấy văn phú và sách vấn, thơ từ ngược lại chẳng được ai coi trọng.
Nhưng cũng không còn chuyện siêu thuyên kiểu thời Thái Tổ, như người giỏi toán số cũng được thẳng vào Hộ Bộ; theo bút ký ghi lại, vị thượng thư Công Bộ đời thứ ba tên Vương Lạc còn là một thợ hồ không mấy biết chữ đấy…
Tất cả những ghi chép ấy khiến Lý Lăng đọc mà chỉ khen mở rộng tầm mắt, tăng thêm kiến thức, đồng thời càng khẳng định vị khai quốc chi quân của Đại Việt, Thái Tổ Vũ Hoàng Đế Tôn Đồ chính là một kẻ xuyên việt, hơn nữa còn là một kẻ cực kỳ lý tính, có năng lực cải biến thế giới. Tiếc rằng, kẻ xuyên việt mạnh đến mấy cũng không địch nổi dòng chảy cuồn cuộn của lịch sử. Tuy triều Đại Việt hắn lập ra vẫn còn, nhưng vô số luật lệnh cải cách hắn định xuống sớm đã thành giấy trắng mực đen; thời đại rốt cuộc vẫn quay về đúng hướng nó vốn phải đi…
Đương nhiên, những chuyện miếu đường xa vời ấy đối với Lý Lăng hiện tại vẫn còn quá xa, cũng chỉ xem cho vui; điều lớn hơn là nó giúp hắn có tầm nhìn rộng mở toàn diện hơn để lĩnh hội nội dung kinh sách và chú thích, từ đó thể hiện vào bài văn hắn viết ra.
Từ đây Lý Lăng cũng nhìn ra được khoảng cách giữa con em thế gia và đệ tử hàn môn lớn tới mức nào. Những thứ này trước kia hắn không bao giờ có cơ hội thấy, nhưng với con nhà thế gia như Ngụy Lương thì tất cả đều dễ như trở bàn tay. Vì thế họ mới chiếm ưu thế tuyệt đối trong từng kỳ thi, còn đệ tử hàn môn thì phải có thiên phú cực cao, hoặc vận may cực tốt, mới với tới vạch xuất phát mà con nhà thế gia đã đứng sẵn từ đầu.
Nhận thức ấy khiến Lý Lăng càng không muốn bỏ qua cơ hội tuyệt hảo trước mắt; việc đọc sách viết bài ở nhà vì thế càng thêm khắc khổ. Ngay cả rằm tháng Giêng hội Nguyên Tiêu hắn cũng không ra ngoài ngắm đèn, chỉ bảo Cổ Nguyệt Tử dẫn Nguyệt Nhi đi dạo một vòng quanh phố trước nha.
Rồi thời gian trôi tới ngày mười bảy tháng Giêng. Ba ngày tiết Nguyên Tiêu trôi qua, nghĩa là năm mới đến đây tạm khép lại; nha môn mở cửa trở lại, hắn Lý Lăng cũng đến lúc phải tới nha trình diện.
Ngày đông ngắn ngủi, hôm nay trời lại âm u, nên giờ Mão sắp hết trời mới hiu hiu sáng. Nhưng anh em nhà Lý đã dậy từ lâu. Ăn cơm xong, Lý Lăng định ra cửa đi tới nha môn, thì bị Nguyệt Nhi gọi giật lại:
- Anh, khoan đã…
Nguyệt Nhi nói rồi tiến lên, bảo hắn đứng yên, rồi nhón chân chỉnh phẳng lại phần cổ sau chiếc áo lại bộ hơi nhăn của hắn:
- Vậy mới được, trông oai phong hẳn.
Lý Lăng cúi nhìn bộ áo nâu và mũ trên người mình, thật không thể liên tưởng tới hai chữ oai phong. Đừng nói bộ quần áo này, ngay cả áo bành xanh lá của hai vị tá nhị quan trong mắt hắn cũng có phần kém sang; chỉ có bộ quan phục xanh lục của lệnh quân là tạm ra dáng chút đỉnh.
- Anh, còn cái này nữa, anh đeo lên, nó sẽ phù hộ anh mọi việc thuận lợi.
Nguyệt Nhi nói rồi buộc vào tay Lý Lăng một sợi dây đỏ xâu hai hạt gỗ.
Lý Lăng cười để mặc nàng làm, rồi lại hơi ngạc nhiên:
- Cái này em kiếm đâu ra vậy?
- Hồi Nguyên Tiêu em với chị Cổ cố ý cầu về đấy, linh nghiệm lắm.
Nguyệt Nhi mặt mày đầy nghiêm trọng nói, còn giơ tay phải lên khoe sợi dây đỏ y hệt trên cổ tay mình.
Thôi được, miễn muội muội vui là tốt rồi. Lý Lăng cười cười, không nói thêm, lại vẫy tay với nàng:
- Vậy anh đi nhé. Trưa tự nấu tô mì ăn, tối anh mua đồ ngon về.
- Vâng vâng.
Nha đầu mở mày mở mặt gật đầu lia lịa, dường như đang nghĩ tới chuyện gì hay ho lắm.
- Còn nữa, nhớ chép đủ ba lần bài "Ly Tao" đấy, tối anh về kiểm tra.
Lý Lăng quăng lại câu cuối cùng, cười cười rời đi. Đằng sau, cả gương mặt Nguyệt Nhi xụ hẳn xuống:
- Hả…
Nàng vẫn sơ ý rồi, không kịp né, bị anh trai tính kế tập kích mất…
Đầu giờ Thìn, Lý Lăng đã tới trước nha môn huyện. Tuy dạo trước hắn đã tới đây không ít lần, nhưng tâm trạng hôm nay lại hoàn toàn khác. Bước tới trước cửa lớn đã mở toang, hắn bỗng khựng lại, ánh mắt nhìn sâu quanh co và bên trong. Nếu lúc này trong tay có chiếc điện thoại, chắc hắn còn lấy nha môn làm phông tự sướng một tấm, rồi đăng lên vòng bạn bè khoe mẽ: anh mười chín tuổi đã thành công chức huyện này, còn là cán bộ cấp xứ trở lên, các người ghen tị chưa? Oa ha ha ha…
Mang tâm trạng có phần quái gở, Lý Lăng bước qua ngưỡng cửa cao, chính thức vào nha môn. Hai bên sai dịch thấy bộ dạng này của hắn đều lục tục cúi mình hành lễ:
- Lý Điển Lại, năm mới tốt lành.
- Các người cũng năm mới tốt lành. Huyện tôn có ở nhị đường không?
- Vâng, lát nữa còn phải bài nha, phiền Lý Điển Lại chuẩn bị cho tốt.
- Ừm.
Lý Lăng gật đầu. Nhờ quyển bút ký Ngụy Lương đưa, hắn cũng biết đại khái bài nha là nghi thức gì: tương đương buổi chầu sớm của quan trưởng quan địa phương. Chỉ khác buổi chầu của hoàng đế ở chỗ bài nha thường một tháng mới có một lần, nhưng bài trí cũng khá hoành tráng, khiến quan chưởng ấn được thỏa mãn quan nghiệm; coi như phúc lợi đặc hữu của quan viên địa phương.
Vì còn chút thời gian trước giờ bài nha, Lý Lăng định trước hết tới Hộ Phòng gặp gỡ mấy tên thuộc hạ của mình, kết giao tình cảm, cũng để đặt nền móng cho hợp tác về sau. Nghĩ vậy, hắn vào nhị đường xong không tới công phòng của lệnh quân, mà rẽ thẳng sang phòng ký áp của Hộ Phòng ở gian thứ hai bên tay phải.
Nha môn huyện tuy chiếm đất không nhỏ, nhưng vì đại đường chiếm mất một mảng lớn, hậu nha của lệnh quân lại chiếm thêm một mảng, khiến khu vực thực sự dùng để làm việc trở nên chật chội. Cho nên dù Hộ Phòng là một trong lục phòng nha môn nắm thực quyền nhiều nhất, phòng ký áp của họ vẫn chỉ có một gian, chỉ rộng rãi hơn các phòng khác đôi chút. Mà người ở đây cũng đông: trước kia bảy tám người, sau trận phong ba khai cách còn lại năm người, tính cả Lý Lăng điển lại này.
Giờ phút Lý Lăng bước vào phòng ký áp, bốn người đang nói chuyện trong phòng đồng loạt im bặt, rồi lần lượt đứng dậy hành lễ:
- Ti chức bái kiến Lý Điển Lại, kính chúc Điển Lại vạn niên.
- Chư vị không cần đa lễ, các người cũng năm mới tốt lành.
Lý Lăng cười vẫy tay:
- Trước kia chúng ta từng chạm mặt nhau, nhưng ta vẫn chưa biết họ tên các người. Xem ra giờ còn chút thời gian, tự giới thiệu lẫn nhau đi. Ta đây tên Lý Lăng, tạm thời là điển lại nơi này.
- Tiểu nhân Lâm Khánh!
Một gã mặt tròn cười nói.
- Tiểu nhân Triệu Hàm!
- Tiểu nhân Chu Lâm Uyên!
- Tiểu nhân Phương Trí Viễn.
Mấy người cung kính báo họ tên, nhìn qua dường như không bắt bẻ được gì, nhưng Lý Lăng rõ ràng cảm nhận được sự xa cách từ phía họ, nhất là gã tên Phương Trí Viễn: tuy chắp tay hành lễ nhưng bộ dạng uể oải, không để hắn vào mắt, thậm chí lộ ra chút địch ý khó che giấu.
Xem ra việc hắn được lệnh quân sắp xếp làm điển lại Hộ Phòng này không được thuộc hạ công nhận rồi.
Đang lúc Lý Lăng trầm ngâm suy nghĩ, tiếng chuông đùng vang lên, mấy người lập tức đứng dậy đi ra ngoài. Chỉ có Lâm Khánh mặt mày hỉ khí nói một câu:
- Đến giờ bài nha rồi, chớ có đi trễ.
Lý Lăng lúc này mới hiểu, đi theo sau họ ra ngoài.