Trần Phong, Phan Kim Liên và Triệu Tam đã đứng chờ ở đó từ lâu.
Xung quanh còn có rất đông sĩ tử. Trần Phong không nhập bọn trò chuyện như họ. Hắn chẳng được học hành, cũng không có bạn đồng môn.
Thấy đám sĩ tử bàn tán râm ran, Trần Phong vẫn bình thản.
Với những người đọc sách, kỳ thi lần này có thể đổi đời. Nếu thi trượt, họ phải đợi ba năm mới được dự khoa thi kế tiếp. Ba năm sau vẫn không đỗ thì lại chờ thêm. Vài lần như thế, ngoảnh đi ngoảnh lại đã mất cả mười năm, tuổi trẻ cũng trôi qua uổng phí.
Từ xưa đến nay, biết bao chuyện sĩ tử buồn vui vì thi cử đã xảy ra.
Ai nấy đều thấp thỏm không yên. Phan Kim Liên lúc này còn hồi hộp hơn cả Trần Phong. Nàng mong lão gia thi đỗ, nhưng cũng biết hy vọng chẳng lớn. Nếu Đại Lang trượt, nàng sẽ không buồn lòng, còn phải an ủi hắn, khuyên hắn nghĩ thoáng ra. Còn nếu thi đỗ thì càng tốt, cả nhà cùng vui.
Triệu Tam cũng kích động không kém.
Bảng đã được treo lên. Mọi người lập tức chen nhau ùa tới.
Trần Phong cũng hơi căng thẳng. Nếu lần này thi trượt, sau này hắn sẽ chẳng buồn đi thi nữa.
Hắn khỏe hơn nhiều sĩ tử khác. Người ta chen, hắn cũng chen. Có mấy thư sinh chen không lại, định trừng mắt với hắn, nhưng thấy hắn vạm vỡ hơn mình thì đành im miệng.
Xem bảng chưa được bao lâu, tiếng khóc than đã vang khắp nơi.
Có người ngã phịch xuống đất, khóc nức nở. Có người mừng đến hoa mắt chóng mặt, miệng khấn vái tổ tiên, gọi cha gọi mẹ.
Cả nơi náo loạn cả lên.
Trần Phong cũng bị cảnh tượng ấy làm cho hết hồn. Hắn thầm nghĩ, khoa cử sao mà đáng sợ đến thế. Nhìn dáng vẻ của những người thi rớt và thi đỗ, hắn mới biết trước kia mình đã xem nhẹ chuyện thi cử biết bao.
Có người trượt đến mức chỉ muốn đập đầu chết ngay tại chỗ. Kẻ trúng tuyển thì nhìn thấy tên mình, mừng đến nỗi muốn đâm đầu vào tường.
Chẳng hề phóng đại. Đây là bước ngoặt đổi đời rành rành, ai cũng không giấu nổi cảm xúc trong lòng. Có người còn cười như phát điên.
Trong số đó, một thư sinh trẻ ngửa mặt cười vang. Tiếng cười nghẹn ngào như sắp khóc, nước mắt tuôn trào:
- Cha mẹ ơi, con đỗ rồi, con đỗ rồi! Ha ha ha! Lại còn đỗ tam giáp nữa, tốt quá! Cha mẹ, bao năm dùi mài kinh sử, cuối cùng con cũng thi đỗ rồi!
Người này đứng trong hàng tam giáp, vừa đỗ đã được xưng là lão gia. So với thân phận trước đây, đúng là khác nhau một trời một vực. Với thành tích ấy, sau này hắn còn có thể thi đỗ tiến sĩ.
Từ nay về sau, hắn sẽ làm quan, trở thành quan lão gia. Quan và dân khác nhau như trời với đất. Một khi bước lên con đường làm quan, hắn có thể thăng tiến vùn vụt, không còn là dân thường nữa. Số phận cũng đổi khác, vẻ vang tổ tiên, khiến cả dòng họ nở mày nở mặt.
Trần Phong ngẩng lên tìm tên mình. Trên bảng ghi tên Vũ Thực.
Hắn nhìn vị trí đầu tiên trước.
Hơi thở Trần Phong dồn dập. Hắn cũng mong mình thi đỗ, nhưng đến phút này vẫn không khỏi hồi hộp.
Hắn nhìn chằm chằm vào vị trí đầu bảng, rồi thấy tên mình ở đó.
Dù đã chuẩn bị tinh thần từ trước, Trần Phong vẫn run lên. Đúng thật, hắn đứng đầu!
Hắn thi đỗ rồi sao?
Lại còn đỗ đầu?
Đứng đầu bảng!
Trần Phong buột miệng kêu lên.
Mấy người xung quanh thấy hắn mừng rỡ, bèn nhìn theo ánh mắt hắn. Họ thấy tên ở vị trí đầu tiên.
- Người đứng đầu là Vũ Thực. Người này là ai vậy?
- Không biết.
- Ta biết. Hắn là người huyện Thanh Hà, tên thật là Vũ Đại Lang. Nghe nói hắn chạy sang huyện Dương Cốc, giờ đã làm huyện úy họ Vũ. Còn nghe nói hắn từng mắc bệnh, sau đó đã khỏi.
- Người ngươi nói có phải huyện úy họ Vũ được hoàng thượng ban thưởng không?
- Đúng là hắn.
Mọi người đồng loạt nhìn Trần Phong. Nghe hắn lẩm bẩm mình đứng đầu bảng, có người từng gặp Vũ Đại Lang kinh ngạc hỏi:
- Vũ Đại Lang đứng đầu bảng, chứ có phải ngươi đâu. Sao ngươi lại nhận mình đứng đầu?
- Đúng đấy, chẳng lẽ ngươi nhìn nhầm rồi?
Trần Phong đáp:
- Ta chính là Vũ Đại Lang!
Mấy người đứng cạnh nghe vậy, ngây ra.
- Vũ Đại Lang chẳng phải thấp lùn lắm sao? Tưởng ta chưa gặp hắn chắc? Ngươi đâu phải Vũ Đại Lang!
Đám đông lập tức xôn xao.
Không ngờ lại có kẻ mạo nhận người đứng đầu.
Chủ yếu vì ngoại hình Trần Phong thay đổi quá nhiều. Người ta không nhận ra hắn cũng chẳng lạ.
Nhưng trong đám đông cũng có người huyện Dương Cốc:
- Hắn chính là huyện úy họ Vũ. Ta từng gặp rồi. Dáng vẻ hắn đã thay đổi, nghe nói bệnh khỏi nên mới thế.
- Đúng, ta cũng biết hắn. Dù khó tin, nhưng hắn đích thị là huyện úy họ Vũ!
- Không ngờ lần này huyện úy họ Vũ lại đứng đầu bảng! Chúc mừng huyện úy thi đỗ!
- Chúc mừng huyện úy!
Mấy người huyện Dương Cốc đứng xem bên cạnh chắp tay chúc mừng.
Đám đông lập tức vỡ òa.
Hắn lại là Vũ Đại Lang sao?
Trời đất ơi!
Thay đổi đến mức này thì ai mà ngờ được!
Đã thế hắn còn đứng đầu bảng, đỗ thủ khoa!
Khi mọi người biết Trần Phong chính là người đỗ đầu, cả đám đông càng thêm sôi sục. Ai nấy xì xào, nhìn hắn bằng ánh mắt không sao tin nổi. Có người từng gặp Vũ Đại Lang, chẳng ngờ hắn đổi khác đến thế, kinh ngạc đến cứng họng.
Cũng có người bước tới chúc mừng.
- Đại Lang đứng đầu bảng rồi, tốt quá!
Phan Kim Liên nhìn bảng, mừng đến nỗi miệng nhỏ há hốc, mãi không khép lại được.
Triệu Tam còn nhảy cẫng lên. Lão gia nhà hắn thi đỗ rồi! Mà lại đứng đầu bảng ư? Chuyện ấy có ý nghĩa thế nào chứ?
Sau này Vũ Đại Lang mà thăng quan tiến chức, Triệu Tam là kẻ theo hầu, chẳng lẽ lại không được thơm lây?
Triệu Tam mừng hơn bất kỳ ai, cứ như chính mình vừa thi đỗ vậy.
Phan Kim Liên kích động ôm chầm lấy Trần Phong. Phu quân nhà nàng đỗ đạt, đây là chuyện vui lớn bằng trời.
Lúc này, có người vội bước tới chắp tay:
- Chúc mừng Giải nguyên công!
- Giải nguyên công!
Nhiều người bắt đầu gọi Trần Phong là Giải nguyên công. Giải nguyên là danh xưng dành cho người đứng đầu khoa thi cấp tỉnh.
Ngày càng có nhiều người biết Trần Phong đỗ Giải nguyên, kéo tới bắt chuyện. Ngoài hương thân và dân chúng, còn có những sĩ tử trúng tuyển.
Người thi trượt chẳng có lòng dạ nào, chỉ buồn bã đứng riêng một bên. Còn người thi đỗ thì vội tới làm thân với Trần Phong, ít nhất cũng phải để hắn nhớ mặt. Biết đâu sau này cùng làm quan trong triều, còn có thể giúp đỡ nhau.
Huống chi hắn là Giải nguyên, tiền đồ làm quan chắc chắn rộng mở hơn họ. Phải tranh thủ bám lấy hắn mới được.
Trần Phong chắp tay đáp lễ, cũng chúc mừng những sĩ tử thi đỗ khác.
Lúc này, Trần Phong đã là cử nhân, thân phận như một viên quan dự bị. Thực ra hắn vốn đã làm quan, nhưng chức huyện úy và thân phận cử nhân vẫn khác nhau, tư cách cũng chẳng giống nhau.
Cử nhân được miễn thuế. Huyện úy thì không có quyền ấy. Vì muốn trốn thuế, một số địa chủ có thể gửi ruộng dưới tên Trần Phong, rồi biếu hắn ít lợi lộc.
Ruộng đất càng nhiều, Trần Phong chẳng cần làm gì cũng có thể thu về không ít tiền. Đó cũng là lý do bao người muốn dự khoa thi để đổi đời.
Phải biết rằng, có người thi cả đời cũng chỉ đỗ được cử nhân. Dẫu vậy, chỉ thế thôi cũng đủ giúp họ đổi phận.
Nhưng cử nhân cũng có chỗ thiệt. Tuy có thể ra làm quan, nhiều người đến chết cũng chỉ lên được quan lục phẩm.
Dĩ nhiên cũng có ngoại lệ. Có người xuất thân cử nhân mà làm đến nhất phẩm, nhưng hiếm lắm.
Nhiều sĩ tử không hẳn muốn đỗ đạt để làm quan. Họ chỉ muốn thành một địa chủ, kiếm cho đủ tiền.
Chẳng hạn, vừa đỗ cử nhân, sẽ có người mang ruộng tới gửi dưới tên ngươi, lại biếu thêm lợi lộc. Đó chẳng khác nào tiền tự tìm đến cửa. Kế đó, những kẻ sa sút sẽ tới nương nhờ, làm gia nô cho ngươi, còn bao người tìm cách lấy lòng.
Thậm chí, để gửi ruộng nhờ miễn thuế, họ còn lấy nhà cửa ra làm quà.
Chỉ vài tháng, gia nhân, nhà cửa, ruộng đất, tiền bạc, lương thực trong nhà sẽ chẳng thiếu thứ gì. Đời sống ấy khác hẳn người thường.
Bao người khổ công đèn sách chỉ vì mong có ngày hôm nay.
Huống chi Trần Phong còn đứng đầu bảng. Nếu tiến thêm một bước nữa, hắn sẽ thành tiến sĩ, thân phận càng khác hẳn.
Bởi vậy, đã có rất nhiều người tới lấy lòng, kết giao với hắn.
Lúc này, Trần Phong trở thành nhân vật được chú ý nhất huyện Thanh Hà. Mọi người bàn tán không ngớt, ai nấy đều ngưỡng mộ.
Người vây xem quá đông, Trần Phong đành đưa Phan Kim Liên và Triệu Tam rời đi.
Nào ngờ lập tức có người đánh trống khua chiêng, Trần Phong đi đến đâu, họ theo đến đó. Cứ như ngôi sao được người người vây quanh, lại có kẻ hô lớn:
- Tránh đường, tránh đường! Giải nguyên công đứng đầu bảng tới đây, mau tránh ra!
- Vũ lão gia đỗ đầu bảng rồi!
Trong chốc lát, tiếng trống chiêng vang khắp nơi.
Lão gia họ Trương cũng trông thấy cảnh ấy. Ông ta vốn tò mò đến xem bảng, trước tiên muốn biết ai đỗ cao, sau đó cũng muốn xem huyện úy họ Vũ ra sao.
Nào ngờ hắn lại đứng đầu bảng.
Lão gia họ Trương kinh hãi đến mức thở không ra hơi, vội về nhà báo tin cho phu nhân họ Trương.
- Cái gì? Vũ Đại Lang đứng đầu bảng sao? Sao có thể được!
Phu nhân họ Trương kinh ngạc đến bật đứng dậy khỏi ghế.
Trước đó, bà ta cho rằng Vũ Đại Lang đi thi chỉ cốt cho vui. Hắn thì biết chữ nghĩa gì, khoa cử đâu có dễ dàng như thế.
Tin lão gia họ Trương mang về khiến phu nhân họ Trương hồi lâu vẫn chưa hoàn hồn.
- Mau, mang bạc và vải vóc theo, chúng ta đi chúc mừng Giải nguyên công!
Trần Phong vừa đỗ đầu bảng đã nhận được lời mời mọc niềm nở từ rất nhiều người. Họ muốn gửi ruộng cho hắn đứng tên để tránh thuế, nhưng gốc rễ của Trần Phong nằm ở huyện Dương Cốc. Ở huyện Thanh Hà, hắn không cần đến những thứ ấy, nên đều khéo léo từ chối.
Người trong thôn Vũ nghe tin cũng lũ lượt kéo tới. Cả đám người trong thôn hay tin Vũ Đại Lang đứng đầu bảng, ai nấy đều mừng rỡ chạy tới huyện Thanh Hà.
Trong đó có rất nhiều bà con cùng thôn, họ hàng bên nội của Vũ Đại Lang, nào là bác cả, con trai bác cả, rồi họ hàng xa gần. Tất cả đều tới chúc mừng.
Họ còn nói hồi nhỏ đã biết Vũ Đại Lang có tiền đồ, không phải người tầm thường.
Nói ra mà chính họ còn chẳng tin.
Người trong thôn Vũ nghe tin, ai nấy đều sửng sốt. Giải nguyên xuất thân từ thôn mình, lại là Vũ Đại Lang, người vốn khó có khả năng đỗ cử nhân nhất.
Nhiều người trong thôn thà tin chó có thể làm trạng nguyên, chứ chưa từng nghĩ Vũ Đại Lang lại có ngày hôm nay. Nghe tin xong, họ kinh ngạc như bị sét đánh, không sao tin nổi.
Trần Phong kéo Phan Kim Liên trở về huyện Dương Cốc.
Đã thi đỗ rồi, hắn cũng chẳng nán lại lâu, chủ yếu là vì người kéo tới quá đông.
Đến khi Trần Phong về tới huyện Dương Cốc, tin tức đã truyền về từ trước.
Mới hay, xe ngựa của Trần Phong vừa tới huyện Dương Cốc, từ xa đã thấy huyện lệnh Phạm Nghiêm, chủ bạ, huyện thừa, Tào Hằng, Hoa Tử Hư, Ứng Bá Tước cùng những người khác đứng chờ ngoài cổng.
Dân chúng đứng xem đông nghịt, chen vai thích cánh, đầu người ken đặc, ai nấy đều nghển cổ nhìn về phía này.
Thấy xe ngựa Trần Phong tiến lại gần, dân chúng khắp thành cùng huyện lệnh đồng loạt reo hò. Một đoàn đánh trống khua chiêng đi trước, tiếng kèn và trống dồn dập vọng từ xa, rộn rã đến rung trời.
Nhìn cảnh ấy, Trần Phong ngẩn người.
Chỉ là đỗ cử nhân thôi mà… Nếu ngày nào đó hắn thi đỗ trạng nguyên, chẳng biết sẽ còn rình rang đến mức nào?