- Anh Đại An, anh có nhà không?
Trước một căn nhà đất, Lục Thanh cất tiếng gọi.
- Ai đấy? Ai gọi tôi?
Một bóng người cao lớn chạy từ trong nhà ra. Thấy Lục Thanh, hắn mừng rỡ reo lên:
- A Thanh đấy à! Tìm anh có việc gì?
- Đại An, ai vậy?
Lục Thanh còn chưa kịp đáp, trong nhà đã vọng ra giọng một ông lão. Ông cầm tẩu thuốc bằng trúc, chậm rãi bước ra.
- Ông nội, A Thanh đến chơi ạ!
Vương Đại An gọi lớn.
- Ông Vương.
Lục Thanh lên tiếng chào.
- Chà, A Thanh đấy à! Vào nhà ngồi, mau vào đi!
Thấy Lục Thanh, ông lão cũng vui mừng, định kéo hắn vào nhà uống nước.
- Thôi ạ, ông Vương. Cháu có việc muốn nhờ anh Đại An, không vào làm phiền ông bà đâu.
Lục Thanh vội khéo léo từ chối.
- Phải rồi, em tìm anh có chuyện gì? Vương Đại An hỏi.
- Em định ra chợ phiên. Lần trước anh bảo, nếu muốn đi thì cứ tìm anh, vì có vài quy củ cần biết.
- Em muốn đi chợ phiên à?
Vương Đại An ngẩn ra, rồi chợt nhớ tới.
- Đúng rồi, hôm nay là ngày họp chợ.
Chợ phiên cứ năm ngày họp một lần. Hôm nay vừa đúng ngày thứ năm kể từ phiên trước.
- A Thanh, em ra chợ làm gì? Bán cá à?
- Chuyện bán cá chưa vội. Em muốn ra xem tình hình trước, tiện thể mua vài thứ.
- Ra vậy. Anh thì không ngại, chỉ là ông nội vừa bảo anh đi cắt cỏ cho lợn.
Vương Đại An gãi đầu.
Ông Vương rít hai hơi thuốc rồi nói:
- Nếu thế thì Đại An dẫn A Thanh đi một chuyến. Giờ nó là chủ một nhà, cũng nên biết lệ đi đường.
- Vâng, ông cứ yên tâm. Cháu sẽ chỉ A Thanh cho rành!
Vương Đại An vui vẻ đáp. Khỏi phải đi cắt cỏ cho lợn, hắn mừng còn chẳng hết. Việc ấy chán ngắt.
- Đi thôi, A Thanh. Trên đường anh kể cho em nghe.
Vương Đại An kéo Lục Thanh đi ra ngoài.
Đến đầu làng, Vương Đại An chỉ lên cây cổ thụ bên đường.
- A Thanh, quy củ đầu tiên khi ra ngoài họp chợ nằm ở đây.
- Ở đây ư?
Lục Thanh nhìn cây đại thụ, vẻ mặt khó hiểu.
Cây này hắn biết. Cây không cao lắm, nhưng thân to khỏe, cành lá sum suê, thân cây mấy người ôm mới xuể. Trông hơi giống cây đa ở kiếp trước.
Cây này dường như còn rất quan trọng. Thường ngày dân làng vẫn thắp hương dưới gốc, trẻ con từ nhỏ đã được dặn cấm bén mảng tới gần, càng không được trèo lên. Đứa nào phạm lệnh mà bị bắt gặp, nhẹ thì ăn đòn một trận, nặng hơn còn bị bỏ đói, quỳ trong từ đường.
Bọn trẻ trong làng vì thế đều tránh xa cây cổ thụ, thà sang chỗ khác nghịch đất cũng không dám trèo lên.
Thế nhưng trong ký ức của nguyên chủ, Lục Thanh không tìm được lời giải thích rõ ràng về công dụng của cây. Hắn chỉ tưởng người làng thờ thần, cầu bình an.
Nghe ý Đại An, cây này còn có tác dụng khác?
- Đúng vậy. Đây là cây thần, cũng là cây báo tin của làng. Ai ra ngoài làm việc, dù đi chợ phiên hay vào thành, đều phải để lại dấu ở đây, báo cho mọi người biết mình đi đâu.
- Như vậy, nếu ai đi mãi chưa về, dân làng còn biết đường mà dò hỏi theo dấu họ để lại.
- Cây này còn có tác dụng như thế sao?
Lục Thanh ngạc nhiên. Hắn thật không ngờ cái cây mà nguyên chủ có phần e dè lại có lai lịch như vậy.
- Vậy phải để lại dấu thế nào?
- Đây này.
Vương Đại An bước tới, lật tấm đá dưới gốc cây lên. Khi quay lại, tay hắn đã cầm hai sợi dây đỏ.
Hắn đưa một sợi cho Lục Thanh, rồi chỉ lên cây.
- Em thấy mấy cành già kia không? Cành bên trái là đường đi chợ phiên, cành giữa là đường vào thành, còn cành bên phải là đi những nơi xa khác.
- Sau này em muốn đi đâu thì buộc một sợi dây đỏ lên cành tương ứng. Dân làng nhìn thấy sẽ biết có người ra ngoài. Khi về, chỉ cần tháo dây xuống là được.
- Chỉ vậy thôi sao?
Lục Thanh sửng sốt. Hắn còn tưởng quy củ phức tạp lắm, nào ngờ đơn giản thế này.
- Thì chỉ vậy thôi, chứ còn phải thế nào nữa?
Vương Đại An ngơ ngác hỏi lại.
- Không cần treo bảng hay vật gì khác à? Nếu không, làm sao biết ai đã đi xa?
- Treo bảng làm gì?
Vương Đại An càng khó hiểu.
- Có thể viết tên lên bảng…
Nói đến đó, Lục Thanh chợt hiểu ra. Hắn quên mất dân trong làng phần lớn không biết chữ.
Quả nhiên, Vương Đại An nghe vậy liền nhe răng cười:
- Em tưởng ai cũng biết nhiều chữ như em chắc? Mấy người viết được tên mình đâu.
- Với lại, cần gì phải rắc rối thế. Làng nhỏ xíu, thấy dây đỏ chưa tháo thì hỏi một tiếng là biết ai còn chưa về.
Lục Thanh nghĩ lại, quả đúng là vậy.
Đầu óc hắn nhất thời chưa quen, cứ tưởng nơi này cũng như kiếp trước, muốn đi xa lúc nào cũng được. Nhưng ở một thế giới cổ xưa như thế này, dân làng rất thận trọng khi ra khỏi nhà. Không cần thiết thì chẳng ai tùy tiện đi xa. Có người sống cả đời cũng chưa một lần rời làng, trẻ con lại càng bị cấm chạy ra ngoài.
Trong tình cảnh ấy, người trong làng thường ngày vốn chẳng có mấy ai đi xa, quả thật không cần làm cho rườm rà.
Giờ Lục Thanh cũng hiểu vì sao mọi người thường thắp hương dưới gốc cây. Ngoài việc khấn thần, hẳn họ còn cầu cho người thân ra ngoài được bình an trở về.
- Để anh buộc giúp em.
Vương Đại An buộc cả hai sợi dây đỏ lên cành bên trái.
- Còn một quy củ nữa. Chợ phiên không xa làng ta, em muốn đi thì một mình cũng được, chỉ cần buộc dây ở đây là xong.
- Nhưng nếu vào thành hoặc đi xa hơn, ít nhất phải có hai người cùng đi, để còn trông nom lẫn nhau.
- Nếu trong làng không ai định vào thành, em có thể sang làng bên hỏi xem có ai muốn đi cùng không. Mấy làng quanh đây đều có lệ ra ngoài gần giống nhau.
- Đi vào thành khác với ra chợ phiên. Đông người một chút, trên đường mới dễ giúp đỡ nhau.
- Anh Đại An, đường vào thành nguy hiểm lắm sao?
Nghe những quy củ ấy, Lục Thanh không khỏi hỏi.
Vương Đại An ngập ngừng một lát rồi đáp:
- Cũng không hẳn là nguy hiểm. Mấy năm nay đường sá khá yên ổn. Nhưng ông nội anh kể ngày trước từng có cướp núi. Người ở làng bên bị chúng bắt đi, mấy năm sau mới trốn thoát trở về.
- Ban đầu, ai cũng tưởng người ấy đã chết ngoài kia. Mãi tới khi trốn về, mọi người mới biết hắn bị bọn cướp bắt.
- Nghe nói sau đó quan huyện và thành chủ sai người đánh dẹp toán cướp ấy, đường sá mới yên ổn trở lại.
- Cũng từ bấy giờ, mấy làng quanh đây mới dần đặt ra quy củ đi xa như hiện nay.
Cướp núi!
Lòng Lục Thanh chấn động. Quả nhiên, thế giới này không yên bình như hắn vẫn nghĩ.
Cách gọi “quan huyện” cũng khiến hắn để tâm. Nhưng Lục Thanh không hỏi thêm. Ngày tháng còn dài, sau này hắn sẽ từ từ dò hỏi.
Giảng rõ quy củ ra khỏi làng, buộc dây đỏ xong, Vương Đại An mới dẫn Lục Thanh đi về phía chợ phiên.