Nam Chu.
Dương Lược đứng giữa sân, Nam Hạ ở bên cạnh.
- Lang quân đã đồng ý khởi binh, à không, là dẹp giặc nghịch. Tướng quân, bao giờ chúng ta mới được trở về Đại Đường?
Niềm vui trên mặt Nam Hạ không sao giấu nổi.
Dương Lược nắm chặt tay phải.
- Đợi đến lúc lang quân đứng lên kêu gọi mọi người.
Nam Hạ ngẩng đầu, đưa tay lên.
Một con chim cắt từ trên không lao xuống nhanh như chớp, quắp lấy cánh tay bọc da thú của hắn.
Nam Hạ tháo chiếc ống nhỏ buộc bên chân chim, mở ra, lấy mảnh giấy bên trong rồi đưa cho Dương Lược.
Hắn lo liệu xong cho con chim, quay lại thì thấy Dương Lược đang ngẩn người, vẻ ấy hiếm khi xuất hiện trên mặt vị tướng quân cứng cỏi này.
Nam Hạ hỏi:
- Tướng quân, có chuyện gì không ổn sao?
- Không. Lang quân đã làm Bất lương soái rồi.
- Nhanh vậy ư?
Nam Hạ mừng rỡ, hỏi tiếp:
- Lang quân tìm được ai giúp sức? Vương gia chăng?
- Lang quân phá được cái bẫy của mật thám Nam Chu, nhờ đó được ghi công và thăng chức.
Dương Lược xoay người lại, nói:
- Phó tướng Kim Ngô vệ là Chu Nham tranh công không thành, bèn điều quân đi lục soát khắp Trường An. Kết quả, lang quân cùng mọi người bên Quốc Tử Giám giăng bẫy ở cửa Bắc, giết hơn ba mươi tên mật thám, lại thu được cả đống vàng bạc.
Nam Hạ sững ra.
- Chuyện này…
Rồi hắn lập tức nhảy cẫng lên vì mừng. Sau đó, nhận ra mình cư xử chẳng khác trẻ con, hắn bối rối liếc Dương Lược.
- Tướng quân…
Nam Hạ chưa từng thấy Dương Lược yếu lòng. Vậy mà giờ đây, đôi mắt hổ của vị tướng quân kiên cường ấy lại ngấn lệ.
Dương Lược hướng về Trường An, quỳ xuống đất. Hắn dập đầu một lần, rồi lần nữa, rồi lần nữa.
- Bệ hạ, thần… không phụ sự giao phó của người!
…
Cung điện nguy nga không khiến người ta cảm thấy ngột ngạt. Đứng ngoài điện, trước mắt chỉ thấy khí thế rộng lớn, uy nghiêm.
Hàn Thạch Đầu cung kính đứng sau lưng hoàng đế, hạ giọng bẩm:
- Hôm nay người nhà Yến Thành đưa quan tài về quê. Hà Hoan nhà họ Hà vẫn còn nằm liệt trên giường… Bất lương nhân huyện Vạn Niên đã hợp sức với Quốc Tử Giám, chặn giết mật thám Nam Chu ở cửa Bắc. Hơn ba mươi tên bị tiêu diệt, lại thu được rất nhiều vàng bạc.
Hoàng đế chắp tay sau lưng, nhìn cung điện trước mặt, thản nhiên nói:
- Hà Hoan ư? Con chó của nhà họ Dương cắn người cũng bén đấy.
Hàn Thạch Đầu hơi cúi đầu, mắt nhìn mũi giày.
- Năm nào mật thám Nam Chu cũng lẻn vào Trường An… Xem ra nơi chúng cất giấu của cải không chỉ có một chỗ. Trước đây, hẳn chúng đã từng thành công.
- Vâng. Bất lương soái huyện Vạn Niên là Dương Huyền…
Hàn Thạch Đầu chưa nói hết câu, hoàng đế đã khẽ hừ một tiếng, cắt ngang lời hắn.
- Thứ quả lần trước quý phi nhắc đến, đã tìm được chưa?
Hàn Thạch Đầu vội đáp:
- Nô tỳ sai người đi hỏi rồi. Có, nhưng thứ ấy ở tận phương Nam, đường xa, e rằng mang về sẽ hỏng.
Hoàng đế lại hừ khẽ.
- Trạm dịch lập ra để làm cảnh hay sao?
Trạm dịch Đại Đường trải khắp các tuyến đường quan trọng. Mỗi trạm đều nuôi ngựa, chuyên cho sứ giả đổi ngựa, nhờ vậy tin tức từ ngoài nghìn dặm cũng có thể nhanh chóng truyền về Trường An. Nhưng dùng trạm dịch để chuyển hoa quả thì xưa nay chưa từng có.
Hàn Thạch Đầu cũng ngẩn ra, rồi lập tức đáp:
- Vâng. Lát nữa nô tỳ sẽ sang bàn với Bộ Binh.
- Bộ Binh… Tống Chấn là một viên mãnh tướng, tính tình lại cứng cỏi. Ban ơn tập ấm cho hai người con cháu của Tống Chấn.
- Vâng.
Một viên nội thị chạy gấp tới.
- Bệ hạ.
Hoàng đế hỏi:
- Quý phi có chuyện gì sao?
Nội thị khép nép đứng yên, bẩm:
- Quý phi nói hôm nay trời hơi nóng, sợ bệ hạ phơi nắng sẽ bị ảnh hưởng.
Hoàng đế bật cười lớn.
- Ha ha ha ha!
Cười xong, ông gật đầu.
- Đi xem quý phi đang làm gì!
Hàn Thạch Đầu khẽ nói:
- Bệ hạ, thái tử điện hạ tới rồi.
Hoàng đế hơi cau mày, quay người lại. Chỉ thấy mấy viên nội thị đang vây quanh thái tử Lý Kính, chậm rãi tiến về phía này.
Lý Kính hơi mập, trên mặt lúc nào cũng treo nụ cười khiến người ta cảm thấy ấm áp như được tắm mình trong gió xuân.
Đến gần, hắn hành lễ rồi nói:
- Hôm nay trông sắc mặt phụ hoàng tốt hơn nhiều.
Hoàng đế khẽ gật đầu, nhìn hắn rồi hờ hững hỏi:
- Gần đây con bận việc gì?
Lý Kính mỉm cười.
- Gần đây con ở nhà đàm đạo học vấn với mấy vị đại nho. Hôm nay may có người nhắc, nếu không con suýt quên đến thỉnh an phụ hoàng.
Hàn Thạch Đầu liếc nhìn thái tử.
Câu ấy ngầm nói rằng gần đây thái tử mải mê học vấn, đến mức không dứt ra được.
Hoàng đế ừ một tiếng, thản nhiên bảo:
- Học vấn không thể bỏ bê dù chỉ một ngày. Nếu có điều gì chưa hiểu, con cứ đến Quốc Tử Giám hỏi han. Tế tửu Ninh Nhã Vận… trẫm nhớ đó là người tao nhã.
Thái tử vỗ trán, vui vẻ nói:
- Phụ hoàng không nhắc, con cũng quên mất. Huyền học có nhiều điều rất sâu sắc, nghe xong khiến người ta sáng tỏ bao điều. Ngày mai con sẽ đến đó xem thử. Đa tạ phụ hoàng nhắc nhở…
Hoàng đế xoay người.
- Đến chỗ quý phi.
- Vâng.
Một viên nội thị đi trước dẫn đường. Hàn Thạch Đầu theo sau, lúc lơ đãng liếc nhìn thái tử.
Nụ cười trên mặt thái tử tươi tắn đến lạ. Trong mắt hắn vừa có vẻ biết ơn, vừa có tình thân kính yêu.
Thế nhưng Lương quý phi, người được hoàng đế sủng ái nhất, lại chính là vương phi của thái tử thuở hắn còn mang tước hiệu Hiến vương.
Hàn Thạch Đầu quay đầu lại, trông thấy một mảng xanh.
Thái tử cúi đầu, nụ cười vẫn nguyên trên môi.
Nụ cười ấy theo hắn đến tận Đông cung.
…
- Mọi thứ xong cả chưa?
Lão phu nhân Trương thị quay người hỏi.
Hai người con trai, hai nàng dâu và năm đứa cháu đều đang đứng cạnh xe ngựa.
Trên xe đặt một cỗ quan tài mỏng.
Người con trai cả đáp:
- Mẹ, xong cả rồi.
Trương thị bước đến trước quan tài, đưa tay khẽ vuốt lên mặt gỗ. Một lúc lâu sau, bà mới nhỏ giọng nói:
- Đi thôi. Ta đưa ông về nhà.
Cổng lớn mở ra. Xe ngựa chầm chậm lăn bánh.
Con ngõ vắng tanh. Dưới ánh nắng, dường như cả rêu xanh nơi chân tường cũng lưu luyến nhiều hơn.
Mấy đứa cháu đi theo mẹ ở phía sau. Hai người con trai mỗi người đứng một bên, hộ tống quan tài.
Bánh xe lộc cộc. Tiếng bước chân của cả nhà nhẹ đến nao lòng.
Ra khỏi con ngõ, người con trai cả tiến đến bên xe.
- Mẹ, mẹ lên ngồi trên càng xe đi.
Trương thị lắc đầu.
- Cha con thích nhất là sau bữa cơm đi dạo quanh phường, nhìn khói bếp bay lên, nhìn người qua kẻ lại. Ông ấy vẫn bảo như vậy mới gọi là hạnh phúc. Ta lên xe, e rằng sẽ che mất tầm mắt của ông ấy.
Một người đàn bà từ phía trước đi tới. Ngẩng đầu trông thấy cả nhà, bà ta sửng sốt, rồi lập tức gân cổ hô lên:
- Yến công sắp về nhà rồi!
Cả nhà ngẩn ra. Người con dâu cả cuống quýt hỏi:
- Tranh của cha đâu? Mau lấy ra! Cứ nói là chúng ta đưa linh cữu cha về quê. Mau lên!
Nàng ta hốt hoảng lục tìm bức chân dung.
Tiếng bước chân từ bốn phía dồn dập kéo đến, rồi dần dần chậm lại.
Mọi người dường như sợ làm kinh động điều gì đó.
Một người đàn ông bước ra từ đầu con ngõ bên cạnh. Sau lưng hắn, người này nối tiếp người kia lần lượt xuất hiện.
Chẳng bao lâu, bốn phía đã dồn đến một đám đông đông nghịt.
Mọi người lặng lẽ tiến lại.
Trong lúc cuống loạn, người con dâu cả giơ cao một tờ giấy vẽ, hô lớn:
- Chúng tôi chỉ về quê thôi!
Phía trước quá đông, nhiều người bị chặn cả trong ngõ, không chen ra được.
Có tiếng người nói vọng lên:
- Nghe bảo ban đêm có kẻ đập phá cổng nhà họ Yến, xem cả nhà bị dọa đến mức nào rồi kìa.
Phía trước, Dương Huyền lặng lẽ nghe từng lời.
Ở đầu con ngõ xéo đối diện, Triệu Tam Phúc cũng đang lắng nghe.
- Trong di thư, Yến công nhắc đến mấy việc… Thứ nhất, những hộ nông dân mất đất được miễn thuế trong năm năm…
Đất đai bị thâu tóm ngày một nhiều. Dân số lại không ngừng tăng, ruộng đất dần trở nên không đủ. Càng lúc càng có nhiều dân chúng mất đất, rơi vào cảnh nghèo đói cùng cực. Dẫu vậy, họ vẫn phải nộp thuế như trước. Vì thế, số người bỏ trốn khỏi quê nhà cũng ngày một đông.
Thế nào là hộ bỏ trốn? Đó là những nhà mất ruộng, không chịu nổi gánh thuế nặng nề, phải bỏ đi biệt tăm.
- Thứ hai, cho phép buôn bán trong phường…
Dẫu tường phường đã bị phá bỏ nhiều nơi, trong phường cũng xuất hiện không ít hàng quán, nhưng theo luật Đại Đường, buôn bán trong phường vẫn là trái phép. Đám nha dịch và lũ con nhà giàu chuyên dựa vào điều luật ấy để vòi tiền những nhà làm ăn trong phường. Không chịu đưa tiền, chúng sẽ đến hai huyện kêu kiện.
- Thứ ba, giảm thuế vải thô.
Vải thô là thứ ai dùng? Dân chúng dùng. Giảm thuế vải thô thì dân nghèo may sắm quần áo cũng nhẹ gánh hơn.
Ba lời đề nghị nghe qua rất mộc mạc, vậy mà điều nào cũng nghĩ cho dân.
- Có vị Ngự sử quỳ ngoài cửa cung, dập đầu đến chảy máu, khẩn cầu bệ hạ và triều đình thi hành theo những điều ấy… Thành công rồi.
- Đại Đường này…
Phía sau vang lên tiếng một cụ già nghẹn ngào.
- Dù là lúc nào, cũng sẽ có người đứng ra nói thay cho chúng ta.
Lúc ấy, người con dâu cả của Yến Thành đã bước lên xe ngựa. Nàng giơ cao tờ giấy vẽ, lớn tiếng hô:
- Chúng tôi chỉ về quê thôi…
Trong tranh, Yến Thành hơi cau mày nhìn đám dân chúng. Trông như ông giận họ không biết vươn lên, lại như đang thương xót cảnh khốn cùng của họ.
- Yến công!
Một cụ già quỳ xuống.
Dương Huyền đập mạnh tay lên ngực, rồi cúi đầu.
Đó là lễ tiễn đưa đồng đội trong quân ngũ.
Ở phía xéo đối diện, Triệu Tam Phúc chắp hai tay, giơ cao lên trời.
Đám đông đen nghịt từ từ quỳ xuống.
- Yến công, lên đường bình an!
Tiếng hô vang dội như sóng gầm biển động.
Thân thể Trương thị lảo đảo. Bà quay lại, vừa đập lên quan tài vừa nước mắt chan hòa, nghẹn ngào nói:
- Họ vẫn nhớ ông! Họ vẫn còn nhớ ông!