Hắn chào Bàng Xuân Lai một tiếng rồi theo Lâu thị lên thư viện.
Dù sao thân phận thật sự của hắn là thư đồng, còn làm học trò chỉ là tiện thể. Chủ nhà đã đến, hắn đương nhiên phải hầu hạ.
Mẹ con Lâu thị ngồi kiệu lên núi, Triệu Trinh Phương đi bộ theo suốt dọc đường.
Triệu Hãn thương em, hỏi:
- Tiểu muội, mệt không?
- Không mệt. Dạo này bữa nào muội cũng được ăn no, khỏe hơn hồi ở Thiên Tân nhiều. Trước kia muội cứ ở trong nhà, hôm nay được ra ngoài leo núi, lại có nhị ca đi cùng, muội vui lắm.
- Không mệt là tốt rồi.
Triệu Hãn cũng cười.
Mọi người leo đến lưng chừng núi, cuối cùng cũng tới thư viện Hàm Châu.
Phí Như Hạc bỏ mẹ lại phía sau, thoăn thoắt chạy vào trong, hướng về căn viện nơi cha mình đọc sách. Cậu vừa chạy vừa gọi:
- Cha, cha, mẹ đến rồi!
Mọi người vào một khoảng sân. Phí Ánh Hoàn nghe tin, ra đón; Hồ Mộng Thái, Chiêm Triệu Hằng cùng mấy anh học trò khác cũng có mặt.
Lâu thị tự tay chia quà, giúp chồng thắt chặt tình bằng hữu với các bạn học.
Hai cô tiểu thư Phí Như Lan và Phí Như Mai trước giờ chưa từng tới thư viện, ai nấy đều tò mò ngó nghiêng, quan sát khắp nơi.
Nhân lúc ấy, Triệu Trinh Phương kéo anh trai sang một bên, cố nén vẻ mừng rỡ, thì thầm:
- Nhị ca, muội cũng kiếm được tiền rồi.
- Tiểu muội giỏi thật!
Triệu Hãn khen em.
Triệu Trinh Phương lấy từ trong ngực ra một xâu tiền đồng, nhét vào tay hắn:
- Nghe nói hôm nay đến thư viện, muội mang tiền theo. Nhị ca cầm hết mà dùng.
Tiền đồng được xâu bằng dây vải, chừng hơn tám trăm đồng. Tất cả đều là tiền công và tiền thưởng, còn khoản tiền mừng Đông Chí thì chưa được phát.
Đám gia nhân thân cận nhất trong nhà Phí Ánh Hoàn, mỗi tháng có thể lĩnh tới hai lạng bạc. Họ còn giữ chức quản lý, ngấm ngầm kiếm thêm được không ít.
Các a hoàn hầu hạ trong nhà trong nhận khoảng một lạng bạc mỗi tháng.
Triệu Trinh Phương là bạn chơi của tiểu thư, được lo ăn, ở, mặc, mỗi tháng lĩnh sáu trăm đồng.
Đám gia nhân thấp kém thì chẳng được như thế. Tiền công đã ít, lại thường bị quản sự xén bớt. Có kẻ sống khổ sở mà chẳng oán chủ nhà, chỉ căm đám quản sự lớn nhỏ.
Dĩ nhiên, còn phải xem là nhà nào.
Cũng thuộc họ Phí ở Nga Hồ, nhưng nhà người em thứ hai của Phí Ánh Hoàn lại đối đãi khắt khe. Bà chủ keo kiệt, tiền công gia nhân bị cắt thẳng một nửa, hở ra là đánh đập, hành hạ. Dạo trước, bà ta lỡ tay đánh chết một người, rồi chỉ nói dối là người ấy mắc bệnh, lén đem chôn đi.
- Bình thường muội không cần dùng tiền sao?
Triệu Hãn hỏi.
Triệu Trinh Phương cười đáp:
- Không cần. Cơm áo đều có đủ, thiếu phu nhân đối xử với muội tốt lắm.
Nói rồi, nàng xắn tay áo trái lên, khoe chiếc vòng bạc nơi cổ tay:
- Cái này là nhị tiểu thư tặng. Cô ấy có mấy cái mới, nên bỏ cái cũ đi.
- Được, nhị ca cất giúp muội. Khi nào cần thì lấy lại.
Triệu Hãn nhét xâu tiền vào ngực áo.
Tiểu thư cả Phí Như Lan đi đi lại lại trong sân mấy vòng, rốt cuộc không nhịn được, hỏi:
- Mẹ, con có thể đi dạo chỗ khác trong thư viện không?
Lâu thị rất thương con gái, lập tức gọi Phí Như Hạc:
- Con dẫn chị đi quanh đây một lát.
- Con cũng muốn đi!
Phí Như Mai vội kêu lên.
Lâu thị cười:
- Đi cả đi.
Phí Như Hạc đã dẫn đường, Triệu Hãn và Phí Thuần là thư đồng, đương nhiên cũng phải theo cùng.
Tiểu thư cả Phí Như Lan, a hoàn Tích Nguyệt; nhị tiểu thư Phí Như Mai, a hoàn Xuân Phương, tức Triệu Trinh Phương. Cả bọn cùng rời khỏi sân. Phí Như Hạc hăm hở đi trước, chẳng mấy chốc đã chạy tuốt đằng xa.
Nhìn các con đi khuất, Lâu thị chợt hỏi:
- Nghe nói nhà dựng đền thờ liệt nữ ấy cũng ở trong thư viện phải không?
Phí Ánh Hoàn gật đầu:
- Sắp dọn xuống núi rồi.
Lâu thị nói:
- Mẹ góa con côi, cũng đáng thương. Tặng họ một phần quà Đông Chí đi.
Ngụy Kiếm Hùng vốn nãy giờ vẫn im lặng, bỗng nhảy ra:
- Để tôi đi đưa. Tôi biết họ ở đâu.
Lâu thị lựa riêng một phần quà, đưa cho Ngụy Kiếm Hùng:
- Chỉ có chừng này thôi.
Ngụy Kiếm Hùng cầm lấy rồi chạy đi, mặt mày rạng rỡ.
Lâu thị ngơ ngác hỏi:
- Cậu ta làm sao vậy?
Phí Ánh Hoàn cười:
- Tôi cũng chẳng biết. Mấy hôm nay hắn cứ lạ lạ thế nào ấy.
Chẳng bao lâu sau, Trần thị dẫn Phí Nguyên Giám tới cảm tạ Lâu thị vì phần quà Đông Chí. Ngụy Kiếm Hùng vui vẻ theo bên cạnh.
Xem ra, mối quan hệ giữa hai người đã có tiến triển.
Lửa gần rơm lâu ngày cũng bén. Trần thị có nhiều mưu tính đến đâu, rốt cuộc vẫn là người đàn bà thiếu thốn tình cảm. Huống hồ, hai người đã quen nhau từ thuở nhỏ.
Lâu thị và Trần thị chuyện trò một hồi, không khí vô cùng thân mật. Họ còn hẹn trước năm mới cùng đi lễ Phật.
Trần thị rời đi rồi, Lâu thị mỉm cười:
- Vị tiểu thẩm nương này cũng lanh lợi, biết điều đấy.
Phí Ánh Hoàn lại nghĩ chuyện khác. Hắn lẩm bẩm:
- Lão Ngụy không ổn chút nào. Dù có lén lút qua lại với Trần thị thì cũng đừng phô ra rõ rành rành như thế. Khi nào rảnh, ta phải nhắc hắn một câu. Đã là vụng trộm thì phải lặng lẽ, đừng để ai hay, như vậy mới lâu bền được.
Cách nghĩ của Phí đại công tử quả nhiên khác người.
Thấy gia nhân có tư tình với bậc trưởng bối cùng họ, phản ứng đầu tiên của hắn không phải ngăn cản, mà là chê gia nhân vụng trộm chẳng kín đáo, còn định nhắc đối phương cẩn thận hơn.
Lâu thị cố nén ý muốn trợn mắt. Nàng chẳng buồn nói thêm lời nào, rõ là đã quen với chuyện này.
Chợt Phí Ánh Hoàn vỗ mạnh hai tay:
- Quên báo với phu nhân, Hãn ca nhi vừa nghĩ ra trò mới. Ghép hai bộ bài lại, chơi thành trò mạt chược. Mau vào nhà, ta kể kỹ cho nàng nghe!
Lâu thị bị kéo vào nhà, dở khóc dở cười.
Phí Ánh Hoàn nâng một chiếc hộp gỗ lên, ra vẻ dâng báu vật:
- Hãn ca nhi thông minh lắm. Ta làm theo ý nó, nhờ người khắc một bộ bài mạt chược bằng gỗ, còn sắm riêng cả xúc xắc nữa. Mau ngồi xuống, ta dạy nàng chơi.
Lâu thị rốt cuộc không nhịn nổi, sa sầm mặt hỏi:
- Hắn bỏ mặc gia đình, chạy lên núi đóng cửa đọc sách, thế mà chỉ làm ra được một bộ bài mạt chược thôi sao?
Phí Ánh Hoàn cười hề hề, mặt dày đáp:
- Phu nhân đừng giận. Ta đâu có chơi bài suốt ngày, chỉ lấy đó giải khuây khi đọc sách mệt mỏi thôi.
Lâu thị ngồi xuống, bực bội chẳng nói lời nào.
Phí Ánh Hoàn mặt dày năn nỉ một hồi, cuối cùng cũng dỗ được vợ. Hai người bắt đầu nghiên cứu trò mạt chược.
…
Thường ngày Triệu Hãn học ở trường tư dưới chân núi, chưa từng lên thư viện trên núi. Hắn theo mọi người đi quanh một hồi, chỗ nào cũng lạ lẫm.
Tòa lầu chứa sách ở đây rất rộng, quy mô vượt xa nơi dưới núi.
Phí Như Lan mười ba tuổi ngước nhìn lầu sách, khẽ lẩm bẩm:
- Giá mà con là con trai thì tốt. Con sẽ không phải ngày ngày quanh quẩn trong nhà học thêu thùa.
Phí Như Hạc cười nói:
- Chị thông minh hơn em. Nếu là con trai, e rằng chị đã đỗ tú tài rồi.
Phí Như Lan cười buồn, không nói gì thêm.
Vị hôn phu của nàng xuất thân từ một nhà danh giá ở Cửu Giang. Tiếng ăn chơi trác táng của hắn đã lan tới Diên Sơn.
Hắn chỉ là một kẻ phá gia chi tử, thi tú tài còn chẳng đỗ. Nhờ gia thế che chở, hắn được làm giám sinh Quốc Tử Giám, rồi mới đây lại bỏ tiền mua một chức quan nhỏ.
Tuần phủ Ngụy Chiếu Thừa giữ lời, nhận hai nghìn lạng bạc xong, chẳng bao lâu đã lo được một chức khuyết thật sự cho hắn.
Giám sinh nhờ tập ấm chắc chắn không thể làm tri huyện, nhưng làm huyện thừa, viên quan đứng hàng bát phẩm chuyên giúp tri huyện xử lý việc trong huyện, thì được. Qua năm mới, hắn sẽ tới Sơn Tây nhậm chức.
Giá mua quan cũng tăng theo năm tháng.
Giữa thời Gia Tĩnh, một chức châu phán chỉ tốn ba trăm lạng, lang trung cũng chỉ ba nghìn lạng. Giá vừa rẻ vừa phải như vậy, một là vì khi ấy bạc còn khan hiếm, hai là người mua quan vốn đã có đủ thâm niên.
Đến cuối thời Gia Tĩnh, giá một chức lang trung đã tăng lên hơn vạn lạng. Khi ấy bạc từ châu Mỹ đổ về nhiều hơn, triều đình cũng dám bán quan cho cả những người chưa đủ tư cách.
Còn bây giờ, ba nghìn lạng chỉ mua nổi chức đứng đầu một huyện nhỏ. Huyện lớn giàu có thì phải bỏ bảy tám nghìn, thậm chí hơn vạn lạng mới mua được.
Cả chuyện vay tiền để mua quan cũng thành nghề. Ở kinh thành, có quyền quý chuyên cho vay nặng lãi.
Không có tiền mua quan ư?
Đừng lo, cứ vay nặng lãi là xong.
Khoản vay ấy gọi là “nợ kinh”. Vay một vạn lạng, thực nhận chỉ được năm nghìn, lãi suất lại cao đến mức kinh người. Đã vay tiền mua quan thì phải mau chóng vơ vét của dân, nếu không cả đời chỉ làm việc không công.
Nghĩ đến cảnh một hai năm nữa mình phải giữ hôn ước, gả cho một tên công tử ăn chơi, Phí Như Lan chỉ muốn chết quách cho rồi.
Nàng chậm rãi bước ra mép vực, nhìn cánh đồng xa xa, trong đầu nảy ra ý định lao xuống. Ngoảnh lại, nàng thấy quanh mình toàn là bọn trẻ con, bèn ngâm thơ:
Tháng cuối đông, năm rồng xuống núi,
Xa vua tuần thú, xe nối tận trời.
Rồng phi tựa ngựa, chớp lóe trên không,
Ngoảnh nhìn đồng tuyết, ngọc trải khắp nơi.
Triệu Hãn tìm một tảng đá, ngồi lệch lên đó. Vừa chạm xuống đã thấy lạnh, hắn đứng bật dậy, cười nói:
- Chị muốn làm Thượng Quan Uyển Nhi sao? Tiếc là hoàng đế đương triều lại là nam nhân.
Phí Như Lan ngạc nhiên:
- Đệ từng học bài thơ hiếm gặp này ư? Ngay cả cử nhân, tiến sĩ chưa chắc đã mấy ai nghe qua.
- Cha đệ lúc sinh thời dạy đệ đấy.
Triệu Hãn đã quen miệng đổ hết mọi chuyện lên người cha quá cố.
Phí Như Lan khen:
- Cha đệ hẳn là người học rộng biết nhiều.
Triệu Trinh Phương vội nói:
- Cha muội giỏi lắm, đọc nhiều sách lắm!
Phí Như Mai không chịu thua:
- Cha muội cũng giỏi, cũng đọc nhiều sách lắm!
Hai cô bé sáu bảy tuổi chẳng hiểu chuyện gì, chỉ biết so xem cha ai giỏi hơn.
Phí Như Hạc thấy mình không chen được vào câu chuyện, bèn cố tìm chuyện khác để nói:
- Triệu Hãn giỏi lắm. Thầy dạy bọn em tính toán, nó mới học mấy ngày mà thầy đã quay sang hỏi nó rồi.
- Thật sao?
Phí Như Lan không tin.
Phí Như Hạc đáp:
- Em không nói dối đâu. Chị không tin thì hỏi Phí Thuần mà xem.
Phí Thuần ra sức gật đầu:
- Thật đấy. Mấy phép tính của Hãn ca ca làm đầu óc đệ quay mòng mòng.
Phí Như Lan mới mười ba tuổi, ý định tìm đến cái chết vừa lóe lên đã tan. Lúc này nàng lại trở về vẻ hồn nhiên, tươi tắn của một thiếu nữ. Nàng cười, bảo:
- Vậy để chị ra câu đố cho đệ. Gà với thỏ nhốt chung một lồng, cả thảy ba mươi lăm cái đầu, chín mươi bốn cái chân. Hỏi có bao nhiêu gà, bao nhiêu thỏ?
Gà thỏ cùng lồng, chẳng lẽ không nghĩ ra câu nào mới hơn sao?
Bài này chắc cỡ lớp sáu, cùng lắm là lớp bảy.
Triệu Hãn chẳng buồn tính nhẩm lâu, đáp ngay:
- Hai mươi ba con gà, mười hai con thỏ.
- Quả nhiên giỏi tính toán!
Phí Như Lan khen.
Triệu Hãn khiêm tốn đáp:
- Đệ chỉ biết chút ít thôi.
Phí Như Lan quanh năm sống trong nhà sâu cửa kín, mỗi năm chỉ được ra ngoài vào dăm ba ngày lễ. Thời ấy lại chẳng có mạng internet, làm một cô gái quanh quẩn trong nhà thật khó chịu, sách truyện để đọc cũng chẳng tìm được mấy cuốn.
Thấy Triệu Hãn khá thú vị, nàng hứng chuyện, hỏi ngay:
- Đệ biết làm thơ không?
- Không.
Triệu Hãn đáp gọn lỏn.
Phí Như Lan hơi thất vọng, lại hỏi:
- Vậy biết ra câu đối không?
- Cũng không.
Triệu Hãn chẳng muốn tốn công nghĩ ngợi.
Triệu Trinh Phương bỗng nói:
- Nhị ca biết mà. Cha từng dạy nhị ca đối câu. Hồi chúng ta chạy nạn, đi được nửa đường rồi mà cha vẫn còn dạy.
- Ờ…
Triệu Hãn nghẹn lời.
Phí Như Lan nghĩ một lát rồi ra đề:
- Tú tài tuấn tú uống say, vế đối của đệ đâu?
Triệu Hãn thuận miệng đáp:
- Cải trắng ngon lành, nào chịu để heo ủi.
- Không đúng, không đúng, sai quá rồi!
Phí Như Lan lắc đầu lia lịa, rồi bật cười khúc khích:
- Ai lại đối câu kiểu ấy? Chẳng có chút nhã nhặn nào cả.
Thôi, ta không muốn tiếp tục nói nhảm với nàng nữa. Trò này trẻ con quá, chẳng bằng đi luyện võ với em trai nàng.
Phí Như Lan cuối cùng cũng tìm được người để trò chuyện, dọc đường nói mãi không thôi. Triệu Hãn chỉ tùy tiện đáp vài câu, nàng đã che miệng cười khúc khích, hắn chẳng hiểu vì sao nàng lại dễ cười đến thế.
Buổi trưa, mọi người ăn cơm ở thư viện. Nghỉ nửa canh giờ xong, Lâu thị dẫn các con gái xuống núi.
Phí Như Lan có phần lưu luyến. Về đến nhà, nàng lại chẳng có ai để nói chuyện, ngoài mấy a hoàn bên cạnh.
Buổi tối, mọi người ăn cơm trong căn nhà tranh của Bàng Xuân Lai. Cả nhà Từ Dĩnh cũng có mặt.
Thầy Bàng vui lắm, uống thêm mấy chén rồi đổ bệnh, chỉ vì tối qua đắp chăn không kín.
Thời tiết quái quỷ gì thế này!
Nửa đêm, một đợt rét tràn về. Tuyết lớn bỗng đổ xuống.
Sáng hôm sau, Triệu Hãn vừa thức dậy, mở cửa ra đã thấy núi đồi đồng ruộng trắng xóa.
Lúc ấy hắn mới biết cái lạnh dữ dội của thời tiểu băng hà là thế nào. Đây là Giang Tây, vậy mà tuyết đọng dày đến nửa thước chỉ sau một đêm.
May mà hắn không ở lại phương Bắc, nếu không chẳng biết đã bị rét cóng thành ra sao.
Thầy Bàng đổ bệnh, nửa tháng kế tiếp, trợ giáo thay ông lên lớp.
Buổi sáng Triệu Hãn học kinh sách, buổi trưa luyện võ, buổi chiều tập viết, chập tối chỉ bài toán cho các bạn. Chớp mắt đã đến ngày tiểu niên.
Học trò ở thư viện lẫn trường tư đều lần lượt về nhà.
Phí Ánh Hoàn đích thân kèm con trai học bài. Mùa xuân năm sau có kỳ thi đồng tử, Phí Như Hạc bị ép đi thi, lấy được danh hiệu đồng sinh hay không chẳng có gì hồi hộp, chủ yếu là cho cậu làm quen với trường thi.
(Liệt kê hai cuốn sách: “Mang hệ thống đến Đại Đường”, chuyện xảy ra vào năm Khai Nguyên thứ hai, thời Đại Đường thịnh trị. Bạn nào thích thời Thịnh Đường nhất định không nên bỏ qua.
“Lũ yêu quái này khó sắc phong quá”, nhiều nút thắt, nhiều bí ẩn, bối cảnh rộng lớn, truyện phiêu lưu, tiên hiệp pha trinh thám huyền bí, hệ thống tu luyện độc đáo. Đọc đến chương ba mươi là bắt đầu cuốn.)