Ở Nam Chu.
Dương Lược đứng trong sân, bên cạnh là Nam Hạ.
- Lang quân đã đồng ý khởi binh, không, là dẹp loạn nghịch. Tướng quân, bao giờ chúng ta mới có thể trở về Đại Đường?
Nam Hạ không giấu nổi vẻ vui mừng.
Dương Lược nắm chặt tay phải.
- Đợi ngày lang quân đứng lên hiệu triệu.
Nam Hạ ngẩng đầu, giơ tay lên.
Một con chim ưng lao xuống như tia chớp, quắp lấy cánh tay bọc da thú của hắn. Nam Hạ tháo chiếc ống nhỏ trên chân chim, mở ra, lấy mảnh giấy bên trong đưa cho Dương Lược.
Hắn thu xếp cho chim ưng xong, quay lại thì thấy Dương Lược hiếm khi ngẩn người. Nam Hạ hỏi:
- Tướng quân, có chuyện gì không ổn sao?
- Không. Lang quân đã làm chức soái của đội tuần tra rồi.
- Nhanh vậy sao? - Nam Hạ vui mừng hỏi. - Đã nhờ ai giúp đỡ? Nhà họ Vương ư?
- Lang quân phá được cái bẫy của mật thám Nam Chu, lập công nên được thăng chức.
Dương Lược xoay người, kể tiếp:
- Phó tướng Kim Ngô Vệ là Chu Nham tranh công không thành, bèn điều quân lục soát thành Trường An. Kết quả, lang quân dẫn người của Quốc Tử Giám mai phục ở cửa bắc, giết hơn ba mươi tên mật thám, thu giữ một số lượng lớn vàng bạc.
Nam Hạ sững ra.
- Chuyện này…
Rồi hắn mừng rỡ, nhảy cẫng lên một cái. Sau đó chợt thấy mình trẻ con quá, hắn ngượng ngùng liếc Dương Lược.
- Tướng quân…
Hắn chưa từng thấy Dương Lược yếu lòng. Vậy mà lúc này, đôi mắt hổ của vị tướng kiên cường ấy lại ngấn lệ.
Dương Lược quay về phía Trường An, quỳ xuống dập đầu hết lần này đến lần khác.
- Bệ hạ, thần… không phụ sự phó thác của người!
…
Cung điện nguy nga mà không khiến người ta thấy ngột ngạt. Chỉ cần đứng bên ngoài, đã cảm nhận được vẻ đường bệ uy nghi.
Hàn Thạch Đầu cung kính đứng sau lưng hoàng đế, khẽ bẩm:
- Hôm nay, người nhà của Yến Thành đưa linh cữu ông về quê. Hà Hoan nhà họ Hà vẫn còn nằm liệt trên giường… Tuần tra của huyện Vạn Niên cùng người Quốc Tử Giám đã hợp sức chặn giết mật thám Nam Chu ở cửa bắc. Hơn ba mươi tên bị giết, vàng bạc thu được rất nhiều.
Hoàng đế chắp tay sau lưng, ngắm cung điện, thản nhiên nói:
- Hà Hoan ư? Con chó nhà họ Dương cắn người cũng dữ đấy.
Hàn Thạch Đầu khẽ cúi đầu, nhìn mũi giày mình.
- Năm nào mật thám Nam Chu cũng đến Trường An. Xem ra, chỗ cất giấu của cải chẳng phải chỉ có một nơi. Trước kia, hẳn chúng cũng từng đắc thủ.
Giọng hoàng đế thờ ơ, như thể số của cải ấy chẳng qua chỉ là một xâu tiền đồng.
- Bẩm bệ hạ, Dương Huyền, đội trưởng tuần tra huyện Vạn Niên…
Hàn Thạch Đầu chưa kịp bẩm hết, hoàng đế đã khẽ hừ.
- Thứ quả lần trước quý phi nhắc đến, có chưa?
Hàn Thạch Đầu vội đáp:
- Nô tài đã sai người đi hỏi. Có, nhưng ở tận phương Nam, đường xa, e rằng mang tới sẽ hỏng.
Hoàng đế lại hừ một tiếng.
- Trạm dịch để không đấy à?
Trạm dịch của Đại Đường trải khắp các đường giao thông trọng yếu. Mỗi trạm đều nuôi ngựa, để sứ giả đổi ngựa tiếp tục lên đường. Tin tức cách xa ngàn dặm cũng có thể nhanh chóng truyền tới Trường An. Nhưng trước nay chưa từng có chuyện dùng trạm dịch để đưa trái cây.
Hàn Thạch Đầu thoáng sững người, rồi vội đáp:
- Vâng, lát nữa nô tài sẽ sang Bộ Binh bàn bạc.
- Bộ Binh… Tống Chấn là một viên tướng gan góc, tính tình cũng cứng cỏi. Ban ân cho hai người con cháu nhà họ Tống được tập ấm.
- Tuân chỉ.
Một viên hoạn quan chạy bước nhỏ tới.
- Bệ hạ.
Hoàng đế hỏi:
- Quý phi có chuyện gì sao?
Hoạn quan khép nép đáp:
- Quý phi nói hôm nay trời hơi nóng, lo bệ hạ bị nắng chiếu.
Hoàng đế cười vang.
- Ha ha ha ha!
Cười xong, ông gật đầu.
- Đi xem quý phi đang làm gì!
Hàn Thạch Đầu khẽ thưa:
- Bệ hạ, thái tử điện hạ tới.
Hoàng đế hơi nhíu mày, quay lại. Chỉ thấy mấy hoạn quan vây quanh, hộ tống thái tử Lý Kính chậm rãi bước đến.
Lý Kính hơi mập, trên mặt lúc nào cũng nở nụ cười khiến người đối diện cảm thấy dễ chịu.
Đến gần, hắn hành lễ rồi nói:
- Hôm nay trông a gia khỏe khoắn hơn nhiều.
Hoàng đế khẽ gật đầu, nhìn hắn, hờ hững hỏi:
- Gần đây con bận việc gì?
Lý Kính mỉm cười:
- Gần đây con ở nhà bàn luận học vấn với mấy vị đại nho. Hôm nay may có người nhắc, nếu không con suýt quên đến thỉnh an a gia.
Hàn Thạch Đầu liếc nhìn thái tử.
Lời ấy ngầm bảo rằng gần đây thái tử mải mê học hỏi đến quên cả chuyện khác.
Hoàng đế ừ một tiếng, thản nhiên nói:
- Học vấn không thể bỏ bê dù chỉ một ngày. Nếu có chỗ nào chưa hiểu, con cũng có thể đến Quốc Tử Giám hỏi han. Ninh Nhã Vận… trẫm nhớ đó là người tao nhã.
Thái tử vỗ trán, vui vẻ nói:
- Nếu a gia không nhắc, con đã quên mất. Huyền học có nhiều điều khiến người ta sáng tỏ như vừa được khai mở. Ngày mai con sẽ đến xem thử. Đa tạ a gia nhắc nhở…
Hoàng đế quay người.
- Đến chỗ quý phi.
- Vâng.
Một hoạn quan đi trước dẫn đường, Hàn Thạch Đầu theo sau. Hắn vô tình liếc thái tử một cái.
Nụ cười trên mặt thái tử rạng rỡ vô cùng, trong mắt vừa có vẻ biết ơn, vừa có tình cảm kính yêu cha.
Thế nhưng Lương quý phi được hoàng đế hết mực sủng ái kia, từng là vương phi của thái tử khi hắn còn làm Hiến vương.
Hàn Thạch Đầu quay lại, trông thấy một vạt áo xanh.
Thái tử cúi đầu, vẫn mỉm cười.
Nụ cười ấy theo hắn suốt quãng đường về Đông Cung.
…
- Mọi thứ đã xong chưa?
Trương thị, vợ góa của Yến Thành, quay lại hỏi.
Hai con trai, hai con dâu và năm đứa cháu đều đứng bên cạnh xe ngựa.
Trên xe là một cỗ quan tài mỏng.
Người con trai cả đáp:
- Mẹ, xong rồi ạ.
Trương thị bước đến bên quan tài, nhẹ nhàng vuốt ve. Một lúc lâu sau, bà khẽ nói:
- Đi thôi, mẹ đưa ông ấy về nhà.
Cổng mở. Xe ngựa chầm chậm lăn bánh ra ngoài.
Con ngõ vắng tanh. Dưới nắng, dường như ngay cả rêu ở góc tường cũng quyến luyến nơi này hơn thường ngày.
Mấy đứa cháu đi sau cùng mẹ. Hai người con trai mỗi người một bên, hộ tống quan tài.
Bánh xe lộc cộc. Tiếng chân cả nhà khe khẽ vang lên.
Xe ra khỏi ngõ.
Người con trai cả bước tới:
- Mẹ, mẹ lên ngồi trên càng xe đi ạ.
- Cha con thích nhất là đi dạo trong phường sau bữa cơm, ngắm khói bếp và ngắm người qua lại. Ông ấy bảo như thế mới là hạnh phúc. - Trương thị lắc đầu. - Mẹ mà lên đó, sợ sẽ che mất tầm mắt của ông ấy.
Một người đàn bà đi tới từ phía trước. Thấy cả nhà, bà ta thoạt đầu sững sờ, rồi cất giọng gọi lớn:
- Công Yến về quê rồi!
Cả nhà ngẩn ra. Người con dâu cả cuống quýt:
- Chân dung của cha đâu? Mau lấy ra, cứ nói chúng ta đưa linh cữu về quê thôi. Nhanh lên…
Nàng luống cuống tìm tranh.
Tiếng chân từ bốn phía dồn dập kéo đến, rồi dần chậm lại.
Tựa như mọi người đều sợ đánh thức điều gì đó.
Một người đàn ông bước ra từ đầu ngõ bên cạnh. Sau lưng hắn, người này nối tiếp người kia.
Người từ quanh đó dần kéo tới, đông đen như một mảng mây phủ.
Đám đông lặng lẽ tiến lại.
Trong lúc rối bời, người con dâu cả giơ tờ tranh lên, gọi:
- Chúng tôi chỉ về quê thôi…
Phía trước chật cứng, nhiều người bị dồn lại trong ngõ.
- Nghe nói tối qua có kẻ đập cổng nhà họ Yến, xem kìa, dọa cả nhà thành ra thế này rồi.
Phía trước, Dương Huyền lặng lẽ nghe.
Ở đầu ngõ đối diện xéo qua, Triệu Tam Phúc cũng đang lắng nghe.
- Yến công để lại thư, trong đó nhắc đến mấy việc… Thứ nhất, những nhà nông mất đất được miễn thuế năm năm…
Đất đai ngày càng tập trung vào tay một số người, dân số lại tăng lên, khiến ruộng đất chẳng đủ chia. Người mất đất ngày càng đông, rơi vào cảnh nghèo cùng. Dẫu vậy, họ vẫn phải nộp thuế. Vì thế, người bỏ xứ ra đi cũng càng lúc càng nhiều.
Người bỏ xứ là những nhà mất đất, không chịu nổi gánh thuế nặng nề, đành bỏ trốn, chẳng biết lưu lạc phương nào.
- Thứ hai, cho phép buôn bán trong phường…
Tường phường tuy đã bị phá bỏ nhiều đoạn, trong phường cũng có không ít nhà mở cửa làm ăn, nhưng theo luật Đại Đường, buôn bán trong phường vẫn là trái phép. Đám lại dịch và lũ con nhà giàu vô lại thích vin vào cớ ấy để vòi tiền các nhà buôn. Không đưa tiền, chúng sẽ lên hai huyện trình báo.
- Thứ ba, giảm thuế vải thô.
Ai dùng vải thô? Dân thường. Giảm thuế vải thô thì người dân sắm quần áo cũng rẻ hơn.
Ba điều kiến nghị tưởng chừng giản dị, nhưng điều nào cũng nghĩ cho dân.
- Có ngự sử quỳ ngoài cửa cung, dập đầu đến bật máu, khẩn xin bệ hạ và triều đình thi hành theo những lời ấy… Ông ấy đã làm được rồi.
- Đại Đường này… - Phía sau vọng lên tiếng một ông lão nghẹn ngào. - Dù ở thời nào, cũng sẽ có người đứng ra nói thay cho chúng ta.
Lúc ấy, người con dâu cả của Yến Thành bước lên xe ngựa, giơ cao tờ tranh, gọi:
- Chúng tôi chỉ về quê thôi…
Trên tranh, Yến Thành khẽ nhíu mày nhìn đám dân, như thể giận họ chẳng chịu vươn lên, lại như xót xa cho cảnh khốn cùng của họ.
- Yến công!
Một ông lão quỳ xuống.
Dương Huyền đập mạnh vào ngực, cúi đầu.
Đó là lễ tiễn biệt đồng đội trong quân ngũ.
Ở đầu ngõ đối diện xéo qua, Triệu Tam Phúc chắp hai tay, giơ cao.
Đám đông đen nghịt từ từ quỳ xuống.
- Yến công, lên đường bình an!
Tiếng hô vang dậy, như sóng biển cuộn trào.
Thân thể Trương thị chao đảo. Bà quay lại, đập lên quan tài, nước mắt tuôn trào.
- Họ vẫn nhớ ông! Họ vẫn còn nhớ ông!