Chương 23: Nương tựa vào nhau
Trời còn chưa sáng, gà chưa gáy, Trần Tích đã mở mắt. Hắn kinh ngạc thấy bên gối mình có năm thỏi bạc nhỏ.
Đó là tiền công Vân Dương đã hứa trả. Hắn không biết người kia lẻn vào y quán bằng cách nào, cũng chẳng rõ đã vào từ lúc nào. Năm thỏi bạc cứ như từ trên trời rơi xuống, bỗng dưng nằm ngay bên gối hắn.
Đây vừa là tiền công, vừa là lời cảnh cáo của Vân Dương.
Trần Tích lặng lẽ ngồi dậy, thay bộ quần áo mới Hỷ Bính đem tới. Mở ra xem, hóa ra là một chiếc trường bào cổ đứng màu xanh chàm sẫm, vạt áo rộng. Hai chiếc khuy nơi cổ áo đều nạm bạc, sang hơn hẳn bộ đồ hắn mặc trước kia.
Cả bộ này chắc phải tốn đến mấy lạng bạc?
Tiếc rằng Hỷ Bính chỉ đưa áo ngoài, áo lót và quần, không có ủng hay thắt lưng. Trần Tích mặc chiếc áo cổ đứng mới, dưới chân vẫn là đôi giày vải rách, quanh eo vẫn buộc dải đay thô.
Hắn bật cười. Trông mình chẳng ra thể thống gì.
Mặc kệ. Một học trò nghèo thì chưng diện làm gì, sau này kiếm được tiền rồi tính tiếp.
Đợi tiếng gà gáy vang lên, Trần Tích ra khỏi cửa. Đúng lúc tiệm gạo dầu đối diện đang dỡ cửa gỗ.
- Chào bà chủ, sáng sớm buôn may bán đắt nhé!
Hắn cười, bước vào tiệm.
Bà chủ đang lo dọn hàng, thấy hắn tới sớm liền bỏ việc trong tay.
- Ồ, tiểu Trần đại phu muốn mua gì đây?
- Một cân kê giá bao nhiêu?
- Khách khác hỏi thì tám văn, còn tiểu Trần đại phu, ta lấy sáu văn thôi.
Bà chủ cười đáp.
- Một cân gạo trắng thì sao?
- Chín văn. Món này không bớt được, mong ngài thông cảm.
Thời buổi này thầy thuốc hiếm, địa vị trong nghề cũng khá cao. Sư phụ Trần Tích lại là thái y có phẩm hàm, được triều đình bổ nhiệm đàng hoàng, nên bà con hàng xóm đều đối đãi với hắn khá tử tế.
- Vậy lấy cho ta năm cân kê, năm cân gạo trắng… thêm một bình dầu mè nữa. À, cả một dây thịt hun khói!
Trần Tích nói.
Bà chủ cười tươi rói:
- Được ngay! Tất cả một trăm chín mươi lăm văn, ta lấy ngài một trăm chín mươi thôi.
Trần Tích đổi thỏi bạc một lạng ra mấy xâu tiền đồng, gửi nhờ tiệm gạo dầu, tối sẽ ghé lấy. Còn hắn xách những gói lớn nhỏ rời đi.
Các gói hàng được xâu bằng dây bện từ rơm, siết đau cả tay, nhưng lòng hắn vẫn vui.
Hắn mua đồ để ngày nghỉ về nhà. Nghĩ đến cảnh nhà mình, Trần Tích đoán điều kiện gia đình hẳn cũng chẳng khá giả gì.
Theo những điều sư phụ từng nói, cha hắn có lẽ đang làm việc ở bờ đê.
Trong cảnh ngộ ấy mà vẫn lo lễ bái sư cho hắn, tìm đường cho hắn có tương lai, chắc cả nhà đã dốc hết sức.
Ý nghĩ ấy khiến Trần Tích xúc động. Hắn cũng tò mò muốn biết gia đình mình ở thế giới này ra sao.
Nhà họ Trần ở ngõ Thúy Vân. Hắn hỏi thăm chủ quán ven đường rồi đi về phía bắc thành Lạc Thành.
Buổi sáng, Lạc Thành đã đông vui hơn. Hắn trông thấy người đánh xe bò đi qua, trên xe chất mấy bao tải, chẳng biết đựng gì, nom như đang lên đường đi chợ phiên.
Một đoàn buôn từ phía bắc vào thành. Trên xe ngựa chất đầy da thú đã căng phẳng. Trời sắp vào đông, đó là món hàng được các nhà quyền quý săn đón nhất.
Nghe nói chốn ăn chơi nổi tiếng nhất ở chợ Đông là ngõ Hồng Y. Cô nương đứng đầu nơi ấy ngày thường không tiếp khách, nhưng nếu thương nhân giàu có dâng tặng một chiếc áo lông chồn trắng, ắt sẽ được nàng tiếp đón.
Bọn trẻ con đuổi nhau nô đùa bên đường, miệng hát đồng dao, tay cầm chong chóng nhỏ tự làm.
Bên dòng suối chảy qua thành, các bà các chị vừa giặt áo vừa chuyện trò trêu đùa, thỉnh thoảng lại cười vang.
Trần Tích tìm đến ngõ Thúy Vân, hỏi một ông lão bán hàng:
- Ông ơi, nhà họ Trần ở Quan Đông nằm ở đâu vậy?
Ông lão nhìn hắn:
- Chẳng phải Trần Tích đây sao? Nhà mình ở đâu mà cũng phải hỏi?
Trần Tích: “…”
Thì ra ông ấy quen mình.
Hắn ngần ngừ một hồi, không dám hỏi thêm, chỉ xách đồ đi sâu vào ngõ.
Phía trước bỗng vang lên tiếng ồn ào:
- Quản gia, quản gia, đèn lồng treo ở đâu ạ?
Một người đàn ông giọng chua ngoa mất kiên nhẫn quát:
- Chuyện gì cũng phải chờ ta chỉ dạy hay sao? Treo lên mái hiên, ngay trên đầu con sư tử đá ấy, chỗ đó có sẵn móc rồi! Mau lên, hai vị thiếu gia sắp về đến nơi. Còn lề mề nữa thì coi chừng bị lột da!
Trần Tích thấy một nhà đang giăng đèn kết hoa. Hắn không biết nhà ấy có chuyện vui gì, nhưng nhìn một hồi lại cảm thấy có gì không ổn. Tấm biển trước cửa ghi rõ: phủ họ Trần.
Chẳng lẽ trong ngõ Thúy Vân có đến hai phủ họ Trần?
Nhà này cửa nẻo sáng sủa, cổng lớn sơn đỏ, hai con sư tử đá tuy không quá bề thế, nhưng cũng chẳng phải gia đình bình thường.
“Chắc không phải nhà mình đâu nhỉ?” Trần Tích lẩm bẩm.
Vị quản gia để ria mép chữ bát nhìn sang, vẻ ngạc nhiên:
- Trần Tích? Sao cậu về rồi?
Trần Tích ngập ngừng một thoáng:
- Hôm nay con được nghỉ.
Quản gia nói:
- Hay quá, cậu cao hơn một chút, qua đây trèo thang treo đèn lồng đi.
- Ồ.
Trần Tích đặt các gói đồ xuống đất, trèo lên thang treo đèn.
Quản gia đứng bên cạnh sai bảo đám a hoàn:
- Nào, đem chậu nước tới đây, vẩy nước trước cửa đi, kẻo lát nữa hai vị thiếu gia về, bụi đất bay mù lên. Đúng là một lũ vụng về, dầu sao cũng là người hầu nhà quan Lạc Thành, quan đồng tri. Để người ta trông thấy lại cười các ngươi không biết quy củ!
Vừa nói, quản gia vừa nhìn thấy mấy gói đồ dưới đất.
- Của ai để ở đây thế? Mau dẹp sang bên, vướng chân rồi!
Trần Tích bình thản bước xuống thang:
- Quản gia, con…
Quản gia chợt hiểu ra:
- Cậu đến xin tiền học phải không? Dạo trước lão gia có dặn chuyện này, nhưng xem cái đầu ta này, bận quá nên quên mất, chưa sai người đưa cho cậu.
Ông ta sai người lấy một xâu tiền trong phòng sổ sách, đếm ra đúng ba trăm đồng.
- Tiêu dè sẻn thôi. Thời buổi này khó khăn, nhà họ Trần ta cũng chẳng dễ dàng gì.
Mãi đến lúc ấy, Trần Tích vẫn chưa hiểu rốt cuộc mình có thân phận gì trong phủ họ Trần này.
Từ xa vọng lại tiếng vó ngựa. Ngoài đầu ngõ, tiếng bàn tán ồn ào cũng theo gió đưa tới:
- Đại thiếu gia, nhị thiếu gia nhà họ Trần về rồi! Vào Đông Lâm thư viện học suốt ba năm, giờ trở về trông khác quá, suýt nữa không nhận ra!
- Hai vị thiếu gia càng ngày càng tuấn tú!
Trần Tích nhìn ra, thấy hai người trẻ tuổi cưỡi ngựa trắng tiến vào ngõ. Họ mặc áo gấm xanh, trên mặt vải thêu hoa văn thanh nhã. Chỉ nhìn đường kim mũi chỉ đã biết bộ đồ này đắt tiền.
Chân họ đi giày mây, thắt lưng mỗi người đeo một miếng ngọc xanh. Trước ngực buông một món trang sức ngọc trai. Cả hai trông chừng mười tám, mười chín tuổi, phong thái hơn người.
Quản gia vội bước tới dắt cương, cười nịnh:
- Hai vị thiếu gia học thành tài ở Đông Lâm thư viện trở về, kỳ thi hội năm nay ắt sẽ làm nên tên tuổi!
Hai vị thiếu gia xuống ngựa, đưa roi cho a hoàn rồi cười nói:
- Mấy năm nay quản gia cũng thêm nhiều tóc bạc, xem ra đã vất vả lo liệu cho phủ nhà ta.
- Đâu có, đó là phận sự của tôi thôi… Lão gia vốn đang ở bờ đê giám sát việc đắp đê trị thủy. Mấy hôm trước nghe tin hai vị sắp về, ông ấy đã đặc biệt quay về chờ đón. Hai vị mau vào thưa hỏi lão gia đi!
Giữa tiếng người nói cười rộn rã, mọi người theo hai vị thiếu gia vào phủ. Khi đi ngang qua Trần Tích, họ chẳng buồn nhìn hắn lấy một lần.
Không phải họ cố làm ra vẻ. Dường như họ thật sự không nhận ra Trần Tích, hoặc có nhận ra hay không cũng chẳng quan trọng.
Trước cửa phủ họ Trần vừa rồi còn nhộn nhịp, giờ đã vắng tanh. Trần Tích đứng lặng trước cổng, như thể cả thế gian đã quên mất hắn.
Hắn nghĩ kỹ lại. Sư phụ hẳn biết gia cảnh nhà hắn, nhưng sư phụ chưa bao giờ nói nhà hắn nghèo đến nỗi không nộp nổi tiền học. Ông cũng chẳng hề nhắc cha hắn làm gì ở bờ đê.
Hóa ra sư phụ nổi giận hôm ấy là vì biết nhà hắn rõ ràng có tiền, vậy mà vẫn chần chừ không chịu nộp học phí.
Quan đồng tri Lạc Thành, cùng phẩm hàm với Lưu Hiển, đều là quan ngũ phẩm.
Trần Tích ngẩng nhìn tấm biển “Phủ họ Trần”. Sau cùng, hắn vẫn không bước qua cánh cổng sơn son ấy. Cậu thiếu niên cúi xuống đặt xâu ba trăm đồng trước cửa, rồi xách những gói đồ mình mang tới, quay người rời đi.
Ông lão ở đầu ngõ nhìn theo bóng hắn, thở dài:
- Con vợ cả có mẹ, con vợ lẽ mất mẹ, khác nào bùn với mây.
Trần Tích quay về phố An Tây, ghé tiệm gạo lấy lại tiền. Bà chủ ngạc nhiên hỏi:
- Tiểu Trần đại phu, sao ngài xách nguyên đồ về vậy? Tiệm chúng tôi không nhận trả hàng đâu nhé.
Hắn cười:
- Ta không trả. Mang về biếu sư phụ.
Vừa về đến y quán, lão Yêu liếc nhìn hắn:
- Chẳng phải ta bảo con nghỉ một ngày sao? Sao về nhanh thế?
Trần Tích đếm ra năm trăm sáu mươi đồng:
- Sư phụ, đây là tiền nhà con đưa. Con xin trả tiền học và tiền thuốc còn thiếu của người. Còn mấy gói đồ này, người nhà nhờ con mang biếu sư phụ.
Lão Yêu bĩu môi:
- Cuối cùng nhà con cũng biết điều. Không ngờ cha con đi giám sát đắp đê mà còn tranh thủ sửa lại đầu óc.
Trần Tích: “…” Ông bị giáng đến Lạc Thành vì cái miệng độc địa này phải không?
…
Đêm xuống, Trần Tích ngồi trong gian chính của y quán, lặng lẽ chép những điều cần nhớ về bệnh thương hàn. Khi quay đầu lại, hắn thấy Ô Vân đã ngồi xổm trên quầy thuốc phía sau, miệng ngậm một bọc vải xanh nhỏ.
- Định bỏ nhà đi đấy à?
- Ngươi nghĩ gì vậy?
Ô Vân ngập ngừng mấy giây rồi hỏi:
- Ngươi đưa ta đến ngõ Thanh Bình được không?
- Khuya lắm rồi, ta sợ tối.
- Ngươi nghĩ ta tin chắc?
Trần Tích thở dài:
- Được rồi, ta đưa ngươi đi. Nhưng ngươi đến ngõ Thanh Bình làm gì?
- Bây giờ ta chưa muốn nói!
Ngõ Thanh Bình ở đâu? Đó là một câu hỏi hết sức nghiêm túc.
Trần Tích nghĩ ngợi rồi đáp:
- Ừm… tối mai ta đưa ngươi đi. Hôm nay không tiện lắm.
- Sao hôm nay lại không được?
- Ta không biết ngõ Thanh Bình ở đâu…
Trần Tích nói:
- Đừng nhìn ta như thế. Ta không giải thích được tại sao, nhưng đúng là ta không biết ngõ Thanh Bình ở đâu.
Ô Vân nghĩ một lúc:
- Ta biết.
Ngoài cửa, người gõ mõ tuần đêm đi ngang qua. Vừa gõ mõ, ông ta vừa rao:
- Trời hanh vật khô, coi chừng củi lửa!
Đã sang giờ Dần, tức ba giờ sáng.
Lạc Thành không còn vẻ náo nhiệt phồn hoa ban ngày.
Trần Tích khẽ khép cửa y quán, theo Ô Vân bước vào màn đêm.
Hắn buộc bọc vải xanh nhỏ ban nãy lên lưng Ô Vân. Trông cũng khá đáng yêu, hơn nữa giữa đêm tối hắn sẽ không để lạc mất tung tích của Ô Vân… Con mèo này đen quá.
Suốt dọc đường, Ô Vân như lần theo ký ức để nhận biết phương hướng. Nó lúc thì ngửi chỗ này, lúc lại ngửi chỗ kia.
Một người một mèo đi rồi dừng, dừng rồi đi. Họ mất trọn một canh giờ, giữa chừng còn lạc đường mấy lần.
Trần Tích không hối thúc. Hắn nhận ra chuyện đến ngõ Thanh Bình đêm nay hẳn vô cùng quan trọng với Ô Vân.
Hắn có đủ kiên nhẫn.
Cuối cùng, Ô Vân dừng chân trong một con ngõ nhỏ, ngơ ngác nhìn cánh cửa đóng im ỉm.
- Là nơi này à? - Trần Tích hỏi.
- Là nơi này.
- Để ta gõ cửa nhé?
- Không được!
Ô Vân hướng vào trong nhà kêu hai tiếng, như gọi ai đó.
Nhưng tiếng kêu chỉ kéo được hai con mèo hoang tới, ngoài ra chẳng có chuyện gì xảy ra.
- Ta trèo vào xem. Ngươi chờ ở đây.
Ô Vân đạp nhẹ lên tường, phóng vọt vào sân. Nó nhanh đến mức trông như để lại một cái bóng.
Trần Tích dựa vào tường trong ngõ, yên lòng chờ. Chẳng bao lâu sau, Ô Vân quay ra. Tinh thần nó sa sút thấy rõ.
- Đi thôi.
- Xong việc rồi à?
- Ừ.
- Việc gì vậy?
Ô Vân dừng chân, ngoái nhìn cánh cửa kia:
- Ta nhớ mẹ.
Trần Tích lặng im. Mèo cũng nhớ mẹ.
Ô Vân nhìn xa xăm:
- Chưa chắc bà ấy còn nhớ ta, nhưng ta vẫn muốn đến nhìn một lần… Với lại sau này ta sẽ theo ngươi lang bạt giang hồ, phải đưa ngươi tới cho bà ấy xem mặt.
Trần Tích hỏi:
- Mẹ ngươi không có nhà à?
Giọng Ô Vân nhỏ dần:
- Chắc bà ấy cũng bị bán rồi. Lồng với bát ăn đều không còn nữa.
- Ta giúp ngươi tìm bà ấy nhé?
- Không tìm nữa. Đó là số phận của mèo.
- Trong bọc nhỏ ngươi mang theo là gì?
- Ta giấu một ít cá khô, định mang cho mẹ.
Trần Tích đứng lặng trong bóng tối của con ngõ. Hắn cúi xuống ôm Ô Vân vào lòng, rồi quay về phía y quán.
Ô Vân không giãy giụa, chỉ cuộn mình thành một cục nhỏ, lấy chiếc đuôi xù phủ kín đầu.
Tiếng chân lộp cộp vang trên con đường lát đá xanh. Bóng lưng thiếu niên gầy gò mà thẳng tắp.
- Trần Tích, mẹ ngươi là người thế nào?
- Mẹ ta… là một người rất dịu dàng.
Trần Tích không muốn nói thêm. Ký ức tựa hơi ấm theo từng nhịp thở. Nếu thốt ra thành lời, dường như chúng sẽ tan biến.
Hắn ôm Ô Vân đi trên con đường dài giữa Lạc Thành. Ô Vân mới vài tháng tuổi, lúc cuộn mình lại chỉ lớn bằng hai bàn tay.
Trần Tích chợt muốn sống cho thật tốt.
- Ô Vân?
- Gì?
- Từ nay chúng ta nương tựa vào nhau nhé.