Mùng năm tháng Giêng, cũng là ngày Lập Xuân.
Tống Du đang thu xếp hành trang trong sân.
Quần áo phải mang đủ. Đồ đạc vốn chẳng có bao nhiêu, cũng không chiếm mấy chỗ.
Túi nước, lương khô, nồi bát chén trà, bút mực giấy nghiên, sách ghi chép danh thắng non sông, cả miếng thịt còn ăn dở treo trên xà nhà bếp… Đồ không cần mang nhiều, nhưng thứ gì cần dùng thì chẳng thể thiếu món nào.
Chuyến này đường xa, khó tránh cảnh ngủ ngoài trời, ăn gió nằm sương. Tiết xuân vẫn còn se sắt, đồ giữ ấm ban đêm cũng phải đem theo.
Tấm nỉ lông dê do Du tri châu tặng là hàng thượng phẩm. Ép rất mỏng, giữ ấm còn tốt hơn cả đệm trải giường, gấp lại cũng chẳng tốn bao nhiêu chỗ. Tống Du còn mang thêm một chiếc chăn mỏng mua ở hội chùa. Sau này có phải ngủ nhờ miếu hoang giữa núi cũng không sợ lạnh.
Thời buổi này đã có loại túi đựng chăn giống túi hành lý buộc lên lưng ngựa, cũng mua ở hội chùa. Thương nhân và quân lính hành quân thường dùng thứ ấy. Túi vừa chắc vừa rộng, xếp đồ vào xong thì đặt lên lưng ngựa.
Nón lá và áo tơi chỉ cần treo bên ngoài là được.
Con ngựa đỏ táo ngoan ngoãn đứng yên, mặc cho hắn sắp xếp.
Hôm qua và hôm nay đều là ngày Lập Xuân. Đây là lúc muôn vật bắt đầu hồi sinh, sinh khí trong trời đất cũng dồi dào nhất, đem lại lợi ích lớn cho vạn vật. Năm nay, luồng linh lực Lập Xuân đầu tiên xuất hiện dưới chân núi lại có phần khác lạ. Tống Du đem tặng nó cho con ngựa đỏ táo, nhờ vậy giờ đây nó trông khỏe khoắn, tinh thần phấn chấn.
Thu xếp hành lý xong, hắn lại quét dọn sạch sẽ cả sân. Từ mạng nhện trên đầu đến bụi bặm dưới chân tường, thứ gì cũng phải quét đi. Những món cần cất thì gom lại cho gọn.
Sau cùng, hắn mới chắp tay, hướng về phía rừng trúc mà cáo từ:
- Nửa năm qua, ta đã nhiều lần làm phiền phu nhân. Lại thường nghe phu nhân hát khúc, nhờ vậy những lúc nhàn rỗi cũng bớt quạnh quẽ. Trong lòng tuy rất thích, nhưng nghĩ kỹ lại thì quả thật vẫn là thất lễ. Nay phải rời đi, ta nên đến từ biệt phu nhân, cũng nói một lời tạ lỗi. Chỉ mong phu nhân sớm buông được chấp niệm, hoặc sớm ngày đợi được lang quân trở về.
Lúc này vẫn đang ban ngày, phía rừng trúc dĩ nhiên chẳng có lời đáp.
Chỉ có con mèo tam thể ngẩng đầu nhìn hắn:
- Ta có cần nói gì không?
- Không cần.
- Ồ.
Một người gọi ngựa ra khỏi cửa, một con mèo lẽo đẽo theo sau.
Ngoài cửa, bộ đầu La mặc áo đen đứng ở đầu ngõ.
- Tại hạ xin tiễn tiên sinh lên đường.
- Làm phiền ban đầu rồi.
Tống Du còn chưa ra khỏi thành, huyện lệnh Lưu đã cùng Du tri châu vội vã chạy tới.
Du tri châu nói:
- Nếu biết hôm nay tiên sinh rời đi, hôm qua ta đã phải bày tiệc tiễn chân. Mong tiên sinh thứ lỗi.
- Tri châu nói quá lời rồi.
- Dù thế nào cũng là ta sơ suất. Hôm nay chạy tới quá vội, may mà vẫn kịp đưa tiễn tiên sinh. Trên đường đến đây, ta chỉ kịp mua ít bánh trái để được lâu, tiên sinh có thể dùng dọc đường cho đỡ đói. Ngoài ra còn mang theo một tấm chăn lông dê và một chiếc áo tơi lá sen, dùng chống lạnh ban đêm. Mong tiên sinh nhất định nhận lấy.
Tống Du nhìn Du tri châu thêm mấy lần.
- Vậy xin đa tạ tri châu.
- Tiên sinh định đi đâu?
- Tạm thời vẫn chưa biết. Chỉ định đi về phía đông.
- Chuyến này tiên sinh đi bao lâu?
- Hai mươi năm.
Du tri châu sững sờ.
Bộ đầu La và huyện lệnh Lưu đứng sau cũng ngẩn người.
Hai mươi năm…
Một đời người có được mấy lần hai mươi năm?
Người ta chỉ từng nghe có kẻ dành hai mươi năm theo đuổi danh lợi, có kẻ dành hai mươi năm vùi mình trong cảnh sa đọa. Chưa ai từng nghe có người dùng hai mươi năm để ngao du nhân gian.
Hai mươi năm ấy sẽ trải qua bao nhiêu mưa gió, nào ai đoán nổi? Đến hai mươi năm sau, chẳng ai biết họ còn có thể đứng ở nơi này hay không. Thậm chí, cũng chẳng biết khi ấy họ còn sống trên đời hay đã về với đất mẹ.
Ngay cả bộ đầu La trẻ tuổi nhất trong số họ cũng đã qua tuổi ba mươi. Hai mươi năm nữa, hắn sẽ ngoài năm mươi. Dù chưa nằm dưới mồ thì tóc cũng bạc trắng rồi.
Vậy mà khi nói ra câu ấy, giọng Tống Du vẫn thản nhiên, như thể hai mươi năm chỉ là chuyện thường tình, chẳng đáng để tâm.
Trong lòng Du tri châu chợt dâng lên đủ thứ cảm xúc.
Lần từ biệt này, e rằng cả đời cũng khó gặp lại?
Du tri châu nói:
- Tiên sinh thong thả lên đường.
- Đa tạ các vị.
Hai bên đối diện, cùng cúi mình hành lễ thật sâu.
Sau đó, Tống Du dắt ngựa rời đi, bóng dáng mỗi lúc một xa.
Mấy người đứng sau dõi mắt nhìn theo, lòng ai nấy đều dâng lên cảm giác khó tả.
Nhớ lại những chuyện tiên sinh đã làm ở Dật Đô suốt nửa năm qua, khi thì trừ con quỷ sương mù trên đường Kim Dương, khi thì phóng hỏa thiêu yêu tăng trước điện Phật Tổ, khi thì giúp bắt tên trộm giả làm người diễn trò ở hội chùa, lại từng đứng cách nửa thành Dật Đô mà giáng sét đánh người. Tiên sinh còn chẳng màng danh lợi, sống phóng khoáng tự tại.
Ngày thường, bọn họ cũng từng gặp vài người có đạo hạnh, có bản lĩnh, chẳng hạn pháp sư Quảng Hoành. Nhưng một bậc cao nhân như tiên sinh, bọn họ chưa từng gặp bao giờ.
Nếu những vị thần tiên còn sống trong truyền thuyết quả thật tồn tại, e rằng cũng chỉ đến thế mà thôi.
Bậc thần tiên như vậy, nhất định phải ghi chép lại.
…
Mây sớm dày nặng, sương đọng bên đường vẫn chưa tan.
Một người, một mèo, một ngựa ra khỏi cổng thành.
Con ngựa không có dây cương. Tống Du cũng chẳng cần dắt. Hắn cứ đi đằng trước, ngựa lặng lẽ theo sau. Bên cạnh còn có một con mèo ngoan ngoãn bước cùng. Người qua đường nhìn thấy, ai nấy đều lấy làm kỳ lạ.
Phía trước lại là núi cao sông dài, trời nắng hay mưa chẳng ai biết trước.
Đường xa hiểm trở, nhưng cứ đi rồi sẽ đến. Tống Du chỉ giữ lòng mình yên tĩnh, từng bước từng bước tiến về phía trước.
Con đường đất vàng ngoài thành kéo dài đến tận cuối tầm mắt.
Hai bên là ruộng đồng và xóm làng, cảnh sắc thanh tú.
Cỏ non ven đường còn úa vàng. Mặt trời vừa lên, sương đọng trên cỏ dần bốc hơi, để lộ lớp bụi đất dày nặng bên dưới. Mỗi bước chân giẫm xuống đều làm bụi tung lên một đám nhỏ.
Tống Du rất thích cảm giác ấy. Nó khiến từng bước hắn đi đều hiện rõ trước mắt, cũng vì thế mà trở nên chân thật hơn.
Tam Hoa nương nương vẫn chạy trước chạy sau. Khi thì ghé ngửi chỗ này, lúc lại hít hà chỗ kia, thỉnh thoảng còn lộ vẻ ngờ vực.
- Hình như chúng ta từng đi qua đây rồi.
- Tam Hoa nương nương quả nhiên thông minh hơn người.
- Vì sao chúng ta lại quay về?
- Chỉ có một đoạn ngắn bị lặp lại thôi.
- Chúng ta đi đâu?
- Đi về phía đông.
- Phía đông là hướng nào?
- Hướng mặt trời mọc vào buổi sớm.
- Đến đó làm gì?
Con mèo tam thể bước những bước nhỏ theo kịp hắn, vừa đi vừa nghiêng đầu ngước nhìn:
- Ngươi định đi tìm nơi mặt trời mọc à?
- Không phải.
- Vậy ngươi đi tìm gì?
- Tìm những nơi non nước kỳ vĩ, tìm những miền quê có phong tục chất phác, tìm thần tiên trong truyền thuyết, tìm những sinh linh chỉ có trong chuyện kể, tìm xem trên đời này còn bao nhiêu nơi kỳ diệu đáng xem.
Con mèo nhỏ nghiêng đầu nhìn hắn hồi lâu. Nó mất khá lâu mới hiểu được lời ấy, sau đó mới nói:
- Trong miếu đã có thần tiên rồi. Trước kia Tam Hoa nương nương cũng từng là thần tiên.
Tống Du lắc đầu, bật cười:
- Bọn họ chẳng qua chỉ là lũ quỷ làm quan.
- Thế ngươi nói xem, thần tiên là gì?
- Khó nói lắm.
- Ngươi cũng không biết à?
- Ta chưa từng gặp.
- Chưa gặp mà vẫn đi tìm?
- Vì chưa từng gặp nên mới phải đi tìm.
Thế giới này không phát triển bằng kiếp trước, nhưng vẫn có không ít điều kỳ diệu. Dù nửa đời trước Tống Du luôn ở trong đạo quán, hắn cũng đã từng nhìn thấy một phần. Chỉ là hắn cảm thấy nơi này hẳn còn nhiều cảnh sắc kỳ tuyệt hơn, nhiều điều huyền diệu thú vị hơn đang chờ mình khám phá.
Lần lên đường này thoải mái hơn trước rất nhiều. Thứ nhất, có Tam Hoa nương nương bầu bạn. Thứ hai, hành trang đã chuẩn bị đầy đủ. Thứ ba, hắn có thêm một con ngựa, ít nhất không cần tự vác túi đồ trên lưng nữa, cứ tay không mà đi. Nhờ vậy, hắn có thêm tâm trí để cảm nhận từng bước chân trên đường.
Đến buổi chiều, hắn lại đi vào đường Kim Dương.
Con đường cổ có những cây cổ thụ vươn cành che nắng chắn mưa.
Hôm nay thời tiết vừa đẹp. Đi giữa lối nhỏ rợp bóng cây, ánh nắng lúc ẩn lúc hiện, loang lổ trên mặt đất. Tống Du chậm rãi bước đi, gót chân giẫm lên những phiến đá xanh. Trước mắt khi sáng khi tối, lúc bị bóng râm phủ kín, lúc lại có nắng rơi trên người. Bên tai là tiếng vó ngựa lóc cóc. Trong lòng thư thái, chẳng lo đường xa nghìn dặm, cũng chẳng ngại tiếng gió mưa. Cảnh ấy quả thật đẹp đến nao lòng.
Đi chưa được bao xa, hắn lại trông thấy một quán trà. Trong quán có khá đông người.
Tuy cũng nằm trên đường Kim Dương, nhưng đoạn đường sau khi ra khỏi Dật Đô đã không còn là lối cũ. Quán trà này, hắn cũng chưa từng gặp.
Vừa hay hắn đã thấy mỏi chân.
Tống Du dắt ngựa đến trước quán rồi dừng lại.
- Cho một bát trà.
Nghĩ một lát, hắn nói thêm:
- Trà ngon nhé.
Chủ quán là một ông lão còng lưng, trông rất hiền lành. Lão lập tức bước tới tiếp chuyện:
- Tiểu tiên sinh, ngoài trà nước còn muốn dùng thêm thức ăn gì không? Quán nhỏ cũng có cỏ cho ngựa, giá rẻ thôi.
- Không cần.
Tống Du đã mang theo bánh hấp và màn thầu, chỉ cần một bát trà nóng để ăn cùng là đủ.
Con ngựa trông như mang khá nhiều đồ, nhưng thật ra hành lý chẳng nặng bao nhiêu. Suốt quãng đường, nó đi chậm rãi thong dong, vừa đi vừa tìm cỏ dại ven đường ăn, giờ hoàn toàn không đói.
Khi ông lão định buộc ngựa giúp hắn, lão mới giật mình nhận ra con ngựa của tiểu tiên sinh này lại chẳng có dây dắt.
- Tiểu tiên sinh, ngựa của cậu…
- Ngựa khôn thì không cần dây cương.
- Không sợ nó chạy mất sao?
- Không sợ.
Ông chủ quán lấy làm kinh ngạc, nhưng cũng không hỏi thêm, chỉ quay vào pha trà.
Lão dùng một ấm lớn, rót đầy một bát.
Những người giang hồ và thương nhân ngồi xung quanh liên tục liếc nhìn Tống Du. Chuyện ngựa không dây vốn đã hơi lạ, nay lại kết hợp với bộ đạo bào trên người hắn, lập tức khiến mọi thứ nhuốm thêm vài phần huyền bí. Ngay cả những kẻ giang hồ ngang tàng cũng thu lại vẻ khinh thường trong mắt.
Đến khi thấy Tống Du bẻ đôi chiếc màn thầu, lấy phần nhân thịt cho mèo ăn, còn mình chỉ ăn lớp bột bên ngoài, mọi người lại càng xì xào kinh ngạc.
Một người một mèo đều chẳng buồn để tâm.
Con ngựa cũng chỉ lặng lẽ đứng trước quán. Không có dây buộc mà nó chẳng chạy lung tung. Thấy bên cạnh có bụi cỏ non hợp ý, nó chỉ bước ra một hai bước, cúi đầu chậm rãi gặm ăn, tuyệt nhiên không đi xa.
Trong lúc ấy, từng tốp khách lần lượt tính tiền rồi rời quán.
Hễ gặp người từ con đường bên trái đi sang con đường bên phải, ông chủ quán nhất định sẽ bước tới, khom mình hỏi họ định đi đâu, muốn nhờ họ mang giúp một lá thư.
Nhưng hỏi rất nhiều người, lão vẫn chẳng thu được kết quả gì.
Thời buổi này, núi cao đường xa, thư từ vốn đã khó chuyển. Rời khỏi quan đạo dành cho ngựa trạm, trên đường lại có yêu ma quỷ quái cùng sơn tặc rình rập, thư càng khó đưa đến nơi.
Mà trên đường Kim Dương, ngoài người của quan phủ thì phần lớn là thương nhân và kẻ giang hồ. Thương nhân hoặc coi trọng chữ tín, hoặc chỉ coi trọng tiền bạc. Người trọng chữ tín sợ không đưa được thư đến nơi nên chẳng dám nhận lời dễ dàng. Kẻ chỉ nhìn vào lợi lộc lại chê tiền công quá ít. Hỏi mãi mới có một thương nhân đồng ý, nhưng cũng chưa chắc có thể bình an đưa thư đến tận tay người nhận.
Tống Du nâng bát lên, uống ngụm trà cuối cùng.
Hắn còn dừng bát giữa chừng, chờ chút nước trà còn bám trên thành bát chảy xuống.
Đến lúc này, hắn đã hiểu đại khái. Trà bán trên quan đạo dành cho ngựa trạm, giá càng cao thì nguyên liệu càng nhiều, càng dễ no bụng. Hương vị cũng phong phú hơn, vừa có muối vừa có đường, lại thêm mơ chua. Một bát đầy, ăn cùng hai chiếc màn thầu, vậy mà bụng hắn đã thấy no.
- Tính tiền.
- Mười đồng.
Giá ấy đủ mua một bát hoành thánh rồi.
Nhưng cũng chẳng có gì lạ. Ở kiếp trước, một cốc trà sữa đôi khi còn đắt hơn một bát hoành thánh.
Ông lão còng lưng nhìn Tống Du đếm tiền đồng, miệng nở nụ cười niềm nở:
- Xin hỏi tiểu tiên sinh định đi đâu?
- Về phía đông.
- Có đi qua Lũng Quận thuộc Hủ Châu không?
Tống Du đếm đủ mười đồng tiền, nhưng chưa trả lời ngay. Hắn chỉ cười hỏi chủ quán:
- Lão trượng muốn nhờ người mang thư sao?
Thật ra hắn chỉ từng nghe nói đến Hủ Châu, nằm ở phía đông Dật Châu. Đi về phía đông hẳn sẽ qua Hủ Châu, còn Lũng Quận thì hắn chưa từng nghe tên.
Ông lão vội nói:
- Đúng vậy! Nếu tiểu tiên sinh định đến Lũng Quận, lại tiện đường, lão già này muốn nhờ tiên sinh mang giúp một lá thư! Tiểu tiên sinh cứ yên tâm, lão tuyệt đối không để tiên sinh mang thư không công đâu!
- Thư gì vậy?
- Tiểu tiên sinh thật sự định đến Lũng Quận sao?
- Tại hạ chỉ là kẻ nhàn rỗi nơi sơn dã, ngao du thiên hạ, vốn cũng chưa biết nên đi đâu. Ta chỉ biết mình sẽ đi về phía đông, phải qua Hủ Châu. Nếu lão trượng có việc gấp, đi một chuyến đến Lũng Quận cũng chẳng sao.
- Lão già này không dám lừa tiên sinh. Thuở trước nhà nghèo, con trai lão theo người chú thứ hai đến Lũng Quận ở Hủ Châu buôn bán. Về sau nó ở lại Hủ Châu luôn. Hai nơi cách nhau quá xa, rời quan đạo lại có sơn tặc. Lần trước nó trở về đã là hai năm trước. Mấy hôm nay, bà nhà nhớ con đến sinh bệnh, đêm nào cũng trằn trọc không ngủ. Hôm kia bà ấy đã phải nằm liệt trên giường. Lão già này từng nhờ mấy vị quan khách đi ngang viết giúp vài lá thư, chỉ mong có người mang đến cho con trai, bảo nó trở về thăm mẹ một lần…
- Thì ra là vậy.
Núi sông có thể ngăn cách tin tức, nhưng chẳng nên ngăn cách tình mẹ con.
Tống Du gần như chẳng cần nghĩ ngợi, chỉ mỉm cười điềm nhiên:
- Vậy tại hạ xin mượn việc mang thư giúp lão trượng, tiện thể đến xem non nước Lũng Quận một phen.
- Đa tạ tiểu tiên sinh!
Ông lão mừng rỡ, lập tức cúi gập người cảm tạ.
Tống Du nào dám nhận lễ lớn như vậy, vội đưa tay đỡ lão đứng thẳng dậy:
- Lão trượng không cần làm lễ lớn thế này. Tại hạ vốn đã ngao du bốn bể, còn lão trượng giúp ta chỉ đường. Nói cho cùng, người phải cảm tạ lão trượng mới đúng.