- Đây là danh sách những đạo diễn đang bị cấm hành nghề. Theo ý kiến cá nhân của tôi, việc dỡ lệnh cấm càng sớm càng tốt. Dù trước kia họ từng phạm sai lầm, nhưng biết sai mà sửa thì còn gì tốt bằng. Hơn nữa, tài năng của họ là điều không thể phủ nhận. Họ chỉ cần một môi trường tốt và sự dẫn dắt đúng đắn…
- Đây là phương án xử lý bộ phim “Khủng hoảng chết người”. Đồng thời, tôi đề nghị những kẻ làm hại cả tập thể như thế này phải bị đưa vào danh sách cấm hành nghề đạo diễn…
- “Khủng hoảng chết người” gây ảnh hưởng quá xấu, làm tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh người Hoa Hạ trong mắt khán giả nước ngoài. Tôi cũng hết sức nghi ngờ bộ phim này. Một bộ phim như thế, vì sao lại có thể qua được khâu thẩm duyệt?
Ngoài những chuyện ấy…
Các cơ quan hữu quan của Hoa Hạ đang họp.
Nội dung cuộc họp xoay quanh phương án xử lý bộ phim “Khủng hoảng chết người”.
An Tiểu đứng bên cạnh, lặng lẽ nhìn những vị lãnh đạo trong ngành ngồi quanh bàn, lật xem từng lá đơn tố cáo.
Trương Kiến Quốc lấy bản dự thảo nghị án ra, đọc phương án xử lý “Khủng hoảng chết người” trước cuộc họp. Cục trưởng Lý Phục ngồi ở ghế chủ tọa, chăm chú lắng nghe.
Từ Khang Niên, lãnh đạo bộ phận thẩm duyệt phim, giữ vẻ mặt nghiêm nghị. Ông lật đi lật lại những nội dung tố cáo bộ phim. Khi thì ông cau mày, lúc lại lắc đầu, có lúc còn lộ vẻ không sao tin nổi.
Từ trước đến nay, Hoa Hạ vẫn áp dụng chế độ tương đối cởi mở đối với phim nhập khẩu từ nước ngoài. Về nguyên tắc, chỉ cần bộ phim không chứa bí mật quốc gia, không gây nguy hại đến an ninh quốc gia, không làm tổn hại danh dự và lợi ích đất nước, không kích động thù hận dân tộc, không cổ xúy dâm ô, cờ bạc, bạo lực hay xúi giục phạm tội, không tuyên truyền mê tín và tà giáo, thì trên cơ bản đều được thông qua.
Từ Khang Niên chừng hơn năm mươi tuổi. Ông im lặng nghe hết bản dự thảo. Đợi Trương Kiến Quốc đọc xong và ngồi xuống, ông khẽ cau mày:
- Trưởng phòng Trương, sao tôi nghe từng câu từng chữ trong bản dự thảo của anh đều như đang chất vấn bộ phận thẩm duyệt chúng tôi vậy? Anh nói thử xem, “Khủng hoảng chết người” rốt cuộc có vấn đề gì? Chẳng lẽ chỉ vì một bộ phim mà anh phải nâng lên thành chuyện danh dự và lợi ích quốc gia? Hơn nữa, vài nội dung trong phim chỉ là thủ pháp nghệ thuật và hư cấu sáng tác. Có cần phải làm nghiêm trọng hóa đến thế không?
- Trưởng phòng Từ, ông cho rằng “Khủng hoảng chết người” hoàn toàn không có vấn đề gì sao?
- Xét từ góc độ của bộ phận thẩm duyệt, “Khủng hoảng chết người” quả thật chẳng có vấn đề gì. Bộ phim không hề cố ý bôi nhọ người Hoa Hạ. Chúng ta đều đã đi qua những năm tháng từ thập niên sáu mươi, hơn ai hết đều hiểu đất nước đã tiến bộ và ngày càng phồn vinh ra sao. Nhưng dù vậy, khoảng cách giữa chúng ta với các nước Âu Mỹ trên nhiều phương diện vẫn còn rất lớn. Muốn bù đắp điểm yếu ấy, chúng ta không chỉ phải mở cửa về kinh tế, mà trong lĩnh vực văn hóa cũng cần hòa nhập và cởi mở với thế giới. Cách thể hiện trong “Khủng hoảng chết người” chính là một dạng nghệ thuật. Nghệ thuật không có biên giới. Trong bối cảnh cải cách và mở cửa như hiện nay, những cơn đau do va chạm là điều tất yếu. Đã muốn thay đổi thì phải chịu được sức ép từ sự thay đổi ấy.
Từ Khang Niên nhìn Trương Kiến Quốc, cười híp mắt.
- Nghệ thuật không có biên giới, nhưng nghệ sĩ thì có quốc gia. Đạo diễn cũng có quốc gia. Bộ phim “Khủng hoảng chết người” này đã là một sự sỉ nhục đối với Hoa Hạ rồi! Còn đạo diễn Triệu Tư Thành, lập trường của ông ta cực kỳ có vấn đề.
Trương Kiến Quốc nheo mắt, cố nén giận rồi nhìn thẳng vào Từ Khang Niên.
- Cái mũ “lập trường có vấn đề” nặng quá đấy. Tôi thừa nhận “Khủng hoảng chết người” gây ảnh hưởng rất xấu, nhưng điều đó không có nghĩa đạo diễn Triệu Tư Thành là người có lập trường lệch lạc. Trước kia, ông ta vẫn luôn làm những bộ phim chính thống như “Sao Đỏ Tỏa Sáng”, “Thế Giới”. Một đạo diễn lớn lên dưới lá cờ đỏ, sao có thể nói lập trường của ông ta có vấn đề?
- Vậy Trưởng phòng Từ cho rằng nên xử lý thế nào?
Trương Kiến Quốc lạnh lùng nhìn Từ Khang Niên.
- “Khủng hoảng chết người” quả thật phải bị cấm chiếu. Nhưng như anh vừa nói, biết sai mà sửa thì còn gì tốt bằng. Tài năng của đạo diễn Triệu Tư Thành là điều ai cũng thấy rõ. Cấm ông ta hành nghề hoàn toàn không thực tế…
Từ Khang Niên đặt tập tài liệu về “Khủng hoảng chết người” xuống, rồi mỉm cười nhìn Trương Kiến Quốc.
- Hiện giờ điện ảnh Hoa Hạ đang ở thời kỳ phát triển nhanh chóng, mọi thứ đều chờ được chấn chỉnh. Đây là một thời đại đầy cơ hội, nhưng cũng chất chứa hết lớp thử thách này đến nguy cơ khác. Chúng ta cần sức sống của thế hệ trẻ, đúng vậy, nhưng càng cần những bậc tiền bối của thế hệ trước đứng ra giữ vững thị trường này. Dỡ lệnh cấm cho những đạo diễn từng bị cấm hành nghề chẳng phải là vì muốn ngành điện ảnh trăm hoa đua nở, ngày càng phồn vinh hay sao?
- Vậy đạo diễn Triệu Tư Thành, người quay “Khủng hoảng chết người”, chẳng phải chịu chút trách nhiệm nào sao? Còn bộ phận thẩm duyệt các ông cũng chẳng phải chịu chút trách nhiệm nào?
Trương Kiến Quốc nhìn chằm chằm Từ Khang Niên.
- Trách nhiệm đương nhiên là có. Tôi cũng đã nói rồi, mọi cuộc đổi mới và biến chuyển đều phải trải qua những cơn đau nhất định. Nhưng học cái hay của người ngoài để chế ngự người ngoài, Triệu Tư Thành đã ra nước ngoài, tự mình gây dựng nền móng cho các đạo diễn Hoa Hạ ở thị trường quốc tế từ hai bàn tay trắng. Trong chuyện này, có lẽ ông ta cũng tính đến thị trường nước ngoài, rồi đưa thêm sáng tạo nghệ thuật vào phim. Trước kia anh chẳng phải đã trình một đề án, đề nghị khuyến khích nhiều hình thức sáng tác nghệ thuật hơn sao? Chúng tôi cũng đang hưởng ứng đề án của anh, ủng hộ công việc của anh đấy, Trưởng phòng Trương. Nội bộ chúng ta vẫn đứng cùng một chiến tuyến mà.
Từ Khang Niên tiếp tục cười nói.
Trương Kiến Quốc thầm thở ra, nhưng không đáp lời.
Từ Khang Niên lại nói:
- Còn nhân vật Phó Mãn Châu, cá nhân tôi trước nay vẫn thấy chẳng có gì đáng ngại. Người da vàng làm kẻ phản diện thì sao? Không cần chuyện gì cũng nâng lên thành vấn đề chính trị. Càng không thể nói đó là điểm mù trong khâu thẩm duyệt. Những bộ phim trước đây của chúng ta cũng có rất nhiều người Âu Mỹ giết người, cướp bóc, làm kẻ xấu đấy thôi. Anh đừng quá nhạy cảm. Đó là biểu hiện của sự tự ti về văn hóa. Kinh tế đã phát triển thì chúng ta càng phải xây dựng lòng tự tin văn hóa, đồng thời dẫn dắt người dân hướng đến một thị hiếu ngày càng tích cực và tiến bộ hơn…
- Tôi hoàn toàn không đồng ý với câu này của Trưởng phòng Từ!
- Tôi còn chưa nói hết. Quả thật lòng tự tin văn hóa của Hoa Hạ vẫn còn thiếu, nhưng các nước Âu Mỹ lại rất tự tin về văn hóa của họ. Anh xem bộ phim “Cưa Xương Kinh Hãi” kia, đến tôi xem mà còn chóng cả mặt. Từng câu từng chữ đều toát lên sự bôi nhọ và tưởng tượng méo mó về Âu Mỹ, vậy mà bộ phim vẫn được khán giả bên đó đón nhận nồng nhiệt. Chẳng phải đó chính là một ví dụ hay sao?
Từ Khang Niên cười híp mắt nói.
“Rầm!”
Trương Kiến Quốc nghe đến mức huyết áp tăng vọt, cuối cùng không nhịn được nữa, đập mạnh tay xuống bàn:
- Từ Khang Niên, rốt cuộc ông là người nước nào?
- Tôi là người Hoa Hạ. Anh đừng kích động. Chuyện này cứ từ từ bàn bạc, tôi chỉ nêu ý kiến cá nhân thôi.
Từ Khang Niên lắc đầu. Giọng ông vẫn bình thản, nhưng vẻ mặt đã phủ một lớp lạnh lẽo.
Đúng lúc ấy, một giọng nữ lạnh như băng vang lên:
- Tôi cho rằng Triệu Tư Thành nhất định phải bị cấm hành nghề. Hậu quả thế nào, tôi có thể gánh chịu.
Nghe giọng nói ấy, Từ Khang Niên theo phản xạ quay đầu lại. Nhìn thấy An Tiểu, ông nheo mắt:
- Thư ký An, cô gánh nổi hậu quả gì?
- Tất cả!
An Tiểu nhìn thẳng vào Từ Khang Niên.
- Hiện giờ cô vẫn chưa đủ trọng lượng. Hơn nữa, cô còn chưa nhìn rõ tình hình…
Từ Khang Niên lắc đầu.
- Phim nội địa Hoa Hạ đã bị phim nước ngoài chiếm mất tám mươi phần trăm thị trường. Năm nay có hai mươi bộ phim ra rạp. Ông nghĩ tôi không hiểu tình hình thực tế đến mức nào?
Trong phòng họp rộng lớn, giọng An Tiểu lạnh lùng vang lên.
- Cấm hành nghề chỉ khiến nhiệt huyết của những đạo diễn thế hệ trước nguội lạnh hơn thôi…
Từ Khang Niên vẫn lắc đầu.
- Cấm một Triệu Tư Thành thì dễ, nhưng phía sau ông ta còn cả một nhóm người.
- Ý kiến của Thư ký An không quan trọng. Còn ý kiến của tôi thì sao? Tôi cũng ủng hộ cấm hành nghề! Hậu quả thế nào, tôi cũng có thể gánh chịu!
Trương Kiến Quốc vốn ít khi lên tiếng, thường chỉ giữ vai trò dàn xếp cho êm chuyện. Nhưng lần này thái độ của ông lại kiên quyết khác thường, cứ như nhất định không chịu lùi bước.
- Tất cả chúng ta đều là người trưởng thành. Mỗi ý kiến đưa ra đều liên quan đến tương lai của điện ảnh Hoa Hạ. Năm ngoái chúng ta có bộ phim “Anh Hùng”, nhưng năm nay chưa chắc đã có được một tác phẩm như thế. Tôi đã nói rồi, cấm một người thì dễ, nhưng nếu những đạo diễn thế hệ trước đứng sau ông ta nổi giận…
Sắc mặt Từ Khang Niên cũng dần lạnh đi.
- Ha ha, ông sợ bọn họ nổi giận, hay là vì ông đã cấu kết với họ?
- Ông nói vậy là có ý gì? Những đạo diễn ấy đều do ông tiếp xúc. Tôi cấu kết với họ lúc nào?
Vẻ mặt Từ Khang Niên lập tức lạnh thêm.
- Không có ý gì, tôi chỉ thuận miệng nói vài câu thôi. Nửa đầu năm nay, tôi đã lập quân lệnh trạng. Phòng vé phim nội địa Hoa Hạ sẽ trở lại mức bảy mươi lăm phần trăm so với trước kia. Nếu không đạt được, tôi sẽ nhận lỗi và từ chức!
- Ông suy nghĩ cho kỹ đi…
- Tình hình đã đến nước này, tôi còn gì chưa hiểu nữa?
Sắc mặt Trương Kiến Quốc lạnh băng.
- Được. Vậy tôi đồng ý cấm hành nghề. Tôi cũng rất khâm phục dũng khí của Trưởng phòng Trương. Nhưng tôi vẫn phải nhắc anh một câu. Anh thường xuyên tiếp xúc với nhóm đạo diễn kia. Tôi nghĩ anh hiểu rõ, nếu những bậc tiền bối ấy nổi giận thì thị trường nửa đầu năm nay e rằng sẽ xuất hiện khoảng trống. Còn mảng phim nhập khẩu, “Khủng hoảng chết người” bị rút khỏi rạp rồi, chẳng lẽ “Cưa Xương Kinh Hãi” nhất định có thể gánh nổi lá cờ ấy sao? Chu Dương chỉ là một đạo diễn mới vào nghề, thật sự đáng để anh tin tưởng đến vậy à?
- Chuyện này không cần ông phải lo.
- Được!
Buổi trưa ngày mười lăm tháng Một.
Triệu Tư Thành nhận được hai tin nhắn trong văn phòng.
Tin thứ nhất là “Khủng hoảng chết người” đã chính thức bị tất cả các cụm rạp rút khỏi lịch chiếu.
Tiếng phản đối quá lớn, cộng thêm chỉ thị từ các cơ quan hữu quan, “Khủng hoảng chết người” cuối cùng đã bị nhấn chìm giữa làn sóng phản đối của công chúng.
Tin thứ hai khiến mắt Triệu Tư Thành trợn trừng.
- Cái gì?
- Ý là sao? Cấm tôi làm đạo diễn một năm?
- Dựa vào đâu? Dựa vào đâu mà cấm tôi hành nghề một năm? Thế chẳng phải chẳng khác nào công khai ám chỉ tôi có vấn đề sao?
Ban đầu, ông ta không sao tin nổi. Ông ta biết tình hình của mình rất tệ, nhưng dù có nghĩ đến kết quả xấu nhất, ông ta cũng chưa từng tưởng tượng nó lại thành ra thế này!
Ngay sau đó, sự kinh ngạc biến thành giận dữ. Trong điện thoại, ông ta gần như gào lên:
- Hội trưởng Chu, ông nói với cấp trên giúp tôi. “Khủng hoảng chết người” có thể bị cấm chiếu, nhưng tôi không thể bị cấm hành nghề. Cho dù có cấm thì cũng không được công khai! Một khi công khai, ảnh hưởng đến tôi sẽ quá lớn!
- Đã quyết định rồi, không thay đổi được nữa sao?
- Chuyện này…
Triệu Tư Thành cúp máy, hung hăng nhìn qua khung cửa kính của văn phòng. Ánh mắt ông ta lạnh đến đáng sợ. Hơi thở dồn dập, trong đầu liên tục hiện lên bóng dáng Chu Dương.
Cuối cùng…
“Rầm!”
Ông ta vung tay đập vỡ tấm kính.
Chu Dương xem xong “Cưa Xương Kinh Hãi”, sau đó lập tức gửi phim đi thẩm duyệt.
Ban đầu, hắn nghĩ bộ phim này sẽ phải chờ vài ngày.
Không ngờ mới qua nửa ngày, hắn đã nhận được điện thoại của An Tiểu.
- Phim đã được thẩm duyệt thông qua rồi!
- Nhanh vậy sao?
- Ừ. Trưởng phòng Trương Kiến Quốc đích thân thẩm duyệt. Nhưng anh đừng vội mừng. Có điều kiện thuận lợi, cũng có cái giá phải trả…
- Cái gì?
- Bộ phim này sẽ ra rạp cùng thời điểm với những phim nước ngoài đầu tư một trăm triệu đô la như “Ngày Tận Thế”!
- Cái gì?
Chu Dương cau mày.