Chu Trọng Bát chỉ thuận miệng hỏi cho vui. Trương Hy Mạnh còn là một đứa trẻ, thử xem hắn nói được gì kinh thiên động địa nào?
Nào ngờ Trương Hy Mạnh lại chẳng nghĩ như thế. Chu Trọng Bát đích thân hỏi han, chẳng khác nào ông chủ ra đề khảo hạch. Hắn đâu dám qua loa, phải dốc hết bản lĩnh ra mới được.
- Ân công có biết chuyện cũ của hai triều Tống không?
Chu Trọng Bát thành thật đáp:
- Trước kia thì chẳng biết gì. Chỉ nghe quân Khăn Đỏ chúng ta muốn mở lại cơ nghiệp Đại Tống, nên ta cũng dò hỏi đôi điều. Nhưng biết chẳng được bao nhiêu.
Trương Hy Mạnh lên tinh thần, cười nói:
- Ân công, tôi có nghe một câu chuyện thế này. Một hôm, Tống Huy Tông đưa thái tử Triệu Hoàn và Khang vương Triệu Cấu đến Kim Minh Trì ngồi thuyền. Chẳng ngờ một trận gió thổi qua, cả ba cha con đều rơi tõm xuống hồ. Dân chúng Biện Kinh nghe tin, hiếu kỳ hỏi nhau: “Rốt cuộc ai được cứu?” Khi ấy bên Thái học bỗng náo nhiệt hẳn lên. Bao nhiêu học trò đồng thanh hô lớn, nước mắt tuôn như mưa: “Đại Tống được cứu rồi!”
Chu Trọng Bát cau mày, ngẩn ra một lúc mới hiểu. Hắn bật cười vang:
- Tiểu tử nhà ngươi đúng là biết móc máy người ta! Hoàng đế Đại Tống chẳng lẽ tệ hại đến thế sao?
Trương Hy Mạnh nghiêm mặt nói:
- Ân công, Đại Tống đã mang cái gốc bất chính ngay từ thuở lọt lòng. Triệu Khuông Dẫn làm binh biến ở Trần Kiều, cướp thiên hạ nhà Hậu Chu, lấn át cô nhi quả phụ rồi chiếm lấy giang sơn. Đến Tống Cao Tông thời Nam Tống, y trơ mắt nhìn miền Trung Nguyên rơi vào tay giặc, cha anh bị bắt mà chẳng nghĩ chuyện khôi phục đất nước. Trái lại, y còn giết danh tướng chống Kim là Nhạc Phi, tự chặt cánh tay phải, cúi đầu xưng thần. Một ông vua như thế thì làm sao quy tụ được anh hùng hào kiệt? Ba trăm năm hai triều Tống, lần lượt thua người Khiết Đan, thua người Đảng Hạng, thua người Nữ Chân, rồi thua cả người Mông Cổ. Cứ đánh là bại, đến nỗi giang sơn tan nát, đất nước đổi chủ. Non sông gấm vóc biến thành bãi chăn ngựa của người Mông Cổ. Chẳng phải tệ hại đến cùng cực hay sao?
Chu Trọng Bát gật đầu:
- Đại Tống quả thật chẳng ra gì! Ta nghe nói Tống Cao Tông vì oán hận mà giết Nhạc vương gia, tức đến nỗi ăn không ngon. Nay quân Khăn Đỏ chúng ta muốn khôi phục thiên hạ Đại Tống, chẳng lẽ lại khôi phục một thứ như thế sao?
Trương Hy Mạnh lắc đầu:
- Ân công, nói mở lại cơ nghiệp Đại Tống, thật ra không phải khôi phục Đại Tống, mà là lật đổ triều đình nhà Nguyên! Chưa cần bàn Đại Tống ra sao. Từ thời Tam Đại, Tần, Hán trở đi, các triều đại ở Trung Nguyên nối tiếp nhau không dứt. Giữa chừng tuy từng xảy ra loạn Ngũ Hồ, nhưng phương Nam vẫn còn một góc đất nước. Sau đó, Tùy Văn Đế Dương Kiên, hậu duệ của Thái úy Dương Chấn, đã thống nhất chín châu, làm nước Hoa Hạ hưng thịnh trở lại. Chỉ từ sau trận Nhai Sơn, cả vạn dặm non sông mới rơi trọn vào tay người Mông Cổ. Lòng người trong thiên hạ ôm đầy uất hận, máu lệ chan hòa. Người Mông Cổ lại tàn bạo, coi khinh người phương Nam, một mạng người còn chẳng đáng giá bằng gia súc. Những kẻ có hiểu biết làm sao không căm, không hận? Nói mở lại cơ nghiệp Đại Tống, chẳng qua là đổi trời thay đất mà thôi!
Nói đến đây, Trương Hy Mạnh đưa tay trải rộng bức tranh hoa lan mực.
- Ân công xem này. Bức lan không có rễ, cũng chẳng có lá. Người vẽ tranh từng nói, đất đai đã bị kẻ khác cướp sạch rồi. Cả đời ông ta tự nhận mình là di dân của nhà Tống, nhất quyết không chịu ra làm quan cho triều đình nhà Nguyên.
Chu Trọng Bát nghe đến đó thì chấn động. Hắn cúi người nhìn chằm chằm bức tranh, ngắm đi ngắm lại hồi lâu mới lên tiếng:
- Người này quả thật có khí tiết!
Cảm thán xong, Chu Trọng Bát lại nói:
- Theo ý ngươi, mở lại cơ nghiệp Đại Tống chỉ là chuyện thứ yếu. Giành lại đất đai mới là điều cốt lõi. Lưu Phúc Thông bọn họ nói như vậy, chẳng qua cũng chỉ để quy tụ lòng người mà thôi.
Lão Chu nhanh chóng nắm được mấu chốt. Trương Hy Mạnh gật đầu thật mạnh.
Hai người quây quanh bức tranh, bàn chuyện con người, bàn chuyện đất nước, bàn chuyện xưa cũ. Càng nói, Chu Trọng Bát càng phấn chấn. Những điều trước kia hắn ngơ ngơ ngác ngác, nghĩ mãi không thông, nay bỗng sáng tỏ cả. Hắn đã muốn tìm một người giảng giải cho mình từ lâu, chỉ tiếc chưa từng gặp được ai thật sự hiểu chuyện.
Hôm nay xem như được toại nguyện, thu hoạch đầy tay. Hai người mải chuyện đến quên cả bữa tối, mãi đến khi Mã thị tìm tới, lão Chu mới lưu luyến dừng lại.
Đến bên mâm cơm, hắn vẫn kể với Mã thị:
- Trước kia ta cứ như bị nhốt trong cái chum lớn, chẳng nhìn thấy trời đất gì. Nhờ tiểu huynh đệ họ Trương nói cho một phen, đầu óc ta bỗng sáng hẳn ra. Quả thật được mở mang tầm mắt.
Mã thị nghe vậy cũng vui lây. Trước kia nàng còn lo Trương Hy Mạnh xuất thân nhà danh giá, mang tính khí của kẻ có học, e rằng khó sống thuận hòa với chồng mình. Giờ xem ra nàng đã lo thừa.
Mã thị cười, gắp thức ăn cho Trương Hy Mạnh rồi nói:
- Xem ra từ nay về sau, chúng ta còn phải làm phiền Trương tiểu ca nhiều phen rồi.
Trương Hy Mạnh khách sáo đáp lại mấy câu. Đột nhiên, hắn nhận ra đây chính là một cơ hội.
Muốn ở lại bên cạnh Chu Trọng Bát, hắn phải chứng minh được giá trị của mình. Trên đời chẳng ai muốn nuôi một kẻ chỉ biết ăn không ngồi rồi. Nghĩ ngợi hồi lâu, Trương Hy Mạnh mới lựa lời:
- Ân công, chỉ nghe tôi nói suông thì chưa chắc thu được bao nhiêu. Nếu ân công thật lòng muốn học, vẫn nên bắt đầu từ việc đọc sách, học chữ.
Chu Trọng Bát chợt nhớ lại chuyện xưa, tiếc nuối nói:
- Hồi nhỏ ta cũng từng đến trường tư học chữ. Chỉ tiếc nhà nghèo quá, học được hai tháng thì anh cả sắp cưới vợ. Tiền học đành đem đi lo sính lễ. Về sau ở chùa Hoàng Giác, ta lật xem kinh Phật, mới nhận ra được vài chữ. Ta cũng muốn đọc sách, chỉ tiếc chẳng ai chịu dạy.
Mã thị đang ngồi bên cạnh, nghe vậy không nhịn được cười:
- Chẳng phải người dạy đã sẵn đây rồi sao? Cứ để Trương tiểu ca dạy hắn là được!
Chu Trọng Bát sững người. Ngoài tuổi còn trẻ, tiểu tử này dường như chẳng có khuyết điểm gì. Hắn lập tức đứng phắt dậy, cúi người thật sâu trước mặt Trương Hy Mạnh:
- Tiểu tiên sinh có bằng lòng dạy dỗ ta không?
Sự dứt khoát của lão Chu khiến Trương Hy Mạnh giật mình. Hắn vội nói:
- Ân công đã muốn học, tiểu tử đương nhiên sẽ dốc hết sức mình. Chỉ là học vấn của tôi chẳng cao, được ân công coi trọng, ấy đã là phúc phần của tôi rồi. Ân công không cần khách sáo. Nói thật lòng, mạng sống này của tôi cũng do ân công cứu về. Tôi vẫn canh cánh trong lòng, chẳng biết phải báo đáp thế nào.
Lời lẽ của Trương Hy Mạnh xuất phát từ tận đáy lòng. Chu Trọng Bát và Mã thị nghe xong đều vui mừng.
Chu Trọng Bát nói:
- Muội tử, tiểu tiên sinh đã nhận lời rồi. Nàng làm thêm hai món, mang ra một vò rượu nữa. Dù sao cũng không thể để tiểu tiên sinh chịu thiệt.
Trong lúc Mã thị lo chuẩn bị cơm rượu, Chu Trọng Bát cười nói:
- Có lẽ tiểu tiên sinh đã đoán ra rồi. Ta là quân Khăn Đỏ ở Hào Châu. Bao năm qua, cha mẹ ta chết, anh cả chết, cháu cả cũng chết… Nhà tan cửa nát, chẳng còn đường sống, ta hận triều đình này tận xương.
Trương Hy Mạnh gật đầu, thở dài:
- Ân công, tôi chẳng phải cũng mang mối thù nhà nợ nước hay sao?
Chu Trọng Bát ngẩn ra. Rồi hắn chợt nhớ đến cha mẹ Trương Hy Mạnh vừa chết dưới tay quan quân. Cùng cảnh ngộ bi thảm, ánh mắt hắn nhìn Trương Hy Mạnh lập tức thân thiết hơn trước.
- Tiểu tiên sinh, lòng ta vẫn chưa thật vững. Triều đình hiện giờ còn cả triệu quân, tình thế của nghĩa quân Khăn Đỏ chẳng thể nói là tốt đẹp. Mấy tháng trước, quân của Lý Chi Ma ở Từ Châu đã bị quét sạch, chỉ còn Bành Đại và Triệu Quân Dụ chạy bán sống bán chết đến Hào Châu. Chẳng bao lâu sau lại truyền tin, thủ lĩnh Vương Tam của quân Khăn Đỏ phương Bắc cũng chết trận. Ta chỉ sợ chưa kịp thấy ngày rửa hận báo thù, đầu đã lìa khỏi cổ rồi.
Quả thật, khi ấy quân Khăn Đỏ đang ở vào lúc gian nan nhất. Chu Trọng Bát lo lắng cũng chẳng có gì lạ.
Trương Hy Mạnh lập tức ngồi thẳng người, lên tiếng khích lệ:
- Tiểu tử không hiểu việc binh. Nhưng cha tôi từng nói, giống giặc Hồ chẳng thể hưởng vận nước quá trăm năm. Triều đình nhà Nguyên dựng nước cũng sắp đủ một thế kỷ rồi. Vua thì u mê, quyền thần tham lam, vơ vét không chừa thứ gì, khiến dân chúng chẳng còn đường sống. Thiên tai lại liên tiếp giáng xuống, sông Hoàng Hà nhiều lần vỡ lũ. Triều đình nhà Nguyên đã bước vào buổi suy tàn. Đằng này, những việc chúng đang làm chỉ càng đẩy thêm nhiều người vào cảnh mất nhà, phiêu dạt thành dân đói rồi gia nhập quân Khăn Đỏ. Nhìn về lâu dài, nhà Nguyên ắt bại, quân Khăn Đỏ ắt thắng. Chỉ có điều con đường ấy sẽ quanh co, trắc trở hơn mà thôi.
Chu Trọng Bát lại phấn chấn hẳn lên.
Lời ấy quả thật có lý!
Một người vốn chẳng muốn tạo phản như hắn còn bị dồn đến mức phải cầm đao cầm giáo, huống chi hàng triệu triệu dân chúng đang mong triều đình nhà Nguyên diệt vong. Dù có thần tiên giáng thế, e rằng cũng chẳng cứu nổi cơ nghiệp ấy.
Trong thoáng chốc, Chu Trọng Bát cảm thấy Trương Hy Mạnh đúng là nhân tài hiếm có. Để hắn ở lại dạy mình học chữ, quả thật hơi phí phạm.
- Tiểu tiên sinh, ngươi biết đọc biết viết, ăn nói lại khéo, kiến thức cũng rộng. Ở chỗ ta thật khiến ngươi chịu thiệt. Đợi khi thân thể ngươi khỏe lại, ta sẽ tiến cử ngươi với đại soái. Ta dám bảo đảm, đại soái nhất định sẽ trọng dụng ngươi.
Đại soái?
Quách Tử Hưng sao?
Trương Hy Mạnh chẳng hề hứng thú. Sau cuộc trò chuyện với lão Chu, hắn đã chắc chắn mười phần rằng người trước mặt chính là Chu Nguyên Chương, vị hoàng đế khai lập nhà Minh sau này.
Trong thời buổi cuối nhà Nguyên, trừ phi trong tay có khẩu súng bắn tỉa rồi nấp xa bắn chết lão Chu, bằng không dù là người xuyên không cũng chưa chắc đấu lại được hắn.
Chẳng vì lý do nào khác, chỉ riêng cái sức liều lĩnh đến mức dám chia ruộng đất, đánh thẳng vào hào cường của lão Chu cũng đủ khiến bất cứ kẻ xuyên không nào gặp phải đều khó tránh khỏi đường chết.
Trương Hy Mạnh chưa đầy mười hai tuổi, lại mang thân bệnh tật. Hắn không cho rằng bản thân hiện giờ có khả năng tự mình gây dựng cơ nghiệp. Nếu đã vậy, tìm chỗ dựa nơi lão Chu chính là lựa chọn thích hợp nhất.
Nhiều người nhắc đến lão Chu đều mang sẵn một định kiến: lão thích giết công thần, theo lão rồi sẽ chẳng có kết cục tốt đẹp. Nhưng chưa cần nói đến Từ Đạt hay Thang Hòa, những người được chết già, thậm chí còn hưởng trọn vinh hoa cùng đất nước.
Chẳng lẽ đám công thần tham ô trái phép, làm càn làm bậy lại đáng được thờ phụng hay sao? Chỉ vì từng có công khai quốc mà chúng có thể thoát chết ư?
Lão Chu là hoàng đế bò lên từ tầng lớp thấp nhất, hoàn toàn khác với những kẻ dựa vào thế lực quý tộc, hào môn để giành lấy thiên hạ. Hắn căm hận nạn tham nhũng đến tận xương tủy, sức chịu đựng trước chuyện quan lại vơ vét lại thấp đến đáng sợ, đương nhiên chẳng bao giờ nương tay.
Ở những triều đại khác, công thần không tranh quyền mà chỉ lo vét tiền, may ra còn là cách giữ mạng. Nhưng với lão Chu thì không. Hắn đâu phải người dễ đối phó.
Nói đi cũng phải nói lại, chỉ cần không tham ô, không ôm quyền, sống dưới tay lão Chu vẫn có thể yên ổn đến cuối đời.
Lý Thiện Trường bị giết vì tuy đã về quê, nhưng vẫn không chịu yên phận, ngấm ngầm khống chế triều cục. Còn Lam Ngọc thì kiêu căng ngạo mạn, ngang ngược khắp nơi, tự chuốc lấy cái chết cũng chẳng oan.
Dĩ nhiên, triều đình cũng từng có án oan. Chẳng hạn như Tống quốc công Phùng Thắng, hay Dĩnh quốc công Phó Hữu Đức… Nhưng với Trương Hy Mạnh, hắn vẫn còn một con đường lui. Cùng lắm thì theo Mộc Anh đến Vân Nam. Nơi ấy bốn mùa ấm áp, rảnh rỗi còn được ngắm voi, xem công. Cuộc sống chẳng phải quá đỗi nhàn nhã hay sao?
Huống hồ hiện giờ Chu Trọng Bát mới nhập ngũ, vẫn còn dưới trướng Quách Tử Hưng, chưa tự mình dựng cờ. Vậy thì cứ thử đặt cho bản thân một mục tiêu nghe thật viển vông, từng chút một uốn nắn lão Chu, giúp nền móng Đại Minh sau này vững vàng hơn.
Dù sao còn hơn mười năm nữa Đại Minh mới thành lập. Những chuyện cách vài chục năm, bây giờ chưa cần nghĩ đến.
Trong lúc Trương Hy Mạnh còn đang cân nhắc, Chu Trọng Bát nhìn hắn đầy nghi hoặc. Chẳng lẽ tiểu tử này coi thường đại soái? Không muốn ra sức cho quân Khăn Đỏ?
Có lẽ đúng là như vậy. Dù sao hắn cũng xuất thân từ nhà có học. Cho dù mang mối thù với triều đình nhà Nguyên, hắn vẫn không muốn làm giặc, phá hỏng thanh danh của mình…
Chu Trọng Bát còn đang trầm ngâm thì Trương Hy Mạnh đã cúi người, trịnh trọng nói:
- Ân công, tiểu tử tuổi còn nhỏ, sức khỏe yếu, học vấn cũng chẳng ra sao. Đến chỗ đại soái, e rằng chỉ làm hỏng việc. Nếu ân công không chê, xin hãy để tiểu tử theo hầu bên cạnh, ra sức giúp ân công!
Chu Trọng Bát cau mày.
Thật lạ. Không muốn theo đại soái, lại bằng lòng theo mình…
- Tiểu tiên sinh, hiện giờ ta chỉ là một tên cửu phu trưởng nhỏ bé. Ngươi coi trọng ta đến thế sao?
Trong lúc bất giác, cách xưng hô của Chu Trọng Bát cũng thay đổi.
Trương Hy Mạnh gật đầu thật mạnh. Hắn đón lấy ánh mắt của Chu Trọng Bát, mỉm cười nói:
- Hán Cao Tổ thuở trước cũng chỉ là một đình trưởng mà thôi!