Đêm dài vô tận. Trời đất tối đen, tựa vực sâu không đáy muốn nuốt chửng muôn loài.
Ban ngày đã thành chuyện quá khứ, chỉ còn trong truyền thuyết.
Miền đất đóng băng mênh mông, gió lạnh rít từng cơn. Tuyết cuồng nện xuống, phủ mặt đất dày đến nửa thân người.
Thôn Song Thụ bị tuyết vùi quá nửa. Nơi này chỉ có bốn năm chục nóc nhà, nom như một thôn làng bị năm tháng bỏ quên. Trong màn đêm, từng dãy nhà chỉ còn thấp thoáng những đường nét mờ nhòe.
Gió rít ù ù. Không ít mái nhà rung lên bần bật, như sắp bị hất tung.
Tần Minh yếu lả, bụng đói cồn cào đến tỉnh giấc. Giữa đêm lạnh, chỉ cần nghĩ đến món ăn nào, hắn cũng phải nuốt nước miếng. Đừng nói thịt nóng hổi hay trái cây tươi ngon, dẫu chỉ nghĩ đến một miếng bánh khô cứng, trong miệng hắn cũng dâng vị ngọt, nước bọt ứa ra.
Trời rét căm căm, trong nhà ngoài ngõ đều tối đến nghẹt thở.
Tần Minh quấn chặt tấm chăn rách. Hơi ấm từ giường sưởi cũng chẳng ngăn nổi cái lạnh ngoài kia. Khí lạnh tràn vào phổi, buốt như mảnh băng cứa qua, hơi đau nhói.
Hắn cố nén, không nghĩ đến thức ăn nữa. Nếu không, cả dạ dày lẫn miệng đều như sắp trào vị chua lên.
Bình tâm lại đôi chút, hắn chợt nhận ra đầu óc mình lúc này tỉnh táo hẳn, không còn mê man như trước. Chẳng lẽ “căn bệnh lạ” sắp khỏi?
Dẫu đói rét giày vò, bệnh kéo dài đã lâu nay bỗng có chuyển biến, ánh mắt hắn cũng sáng lên. Hắn chờ “đêm cạn” đến.
Thời gian trôi qua, tiếng gió dần nhỏ lại. Những bông tuyết lớn bị cuốn bay ngang trời cũng thưa dần, chỉ còn lác đác vài hạt.
Trong sân nhà bên cạnh vang lên tiếng động, rồi có tiếng người trò chuyện. Đó là đôi vợ chồng trẻ Lục Trạch và Lương Uyển Thanh.
- Chàng đi đâu đấy? Lại mang thức ăn cho Tần Minh à? Giọng Lương Uyển Thanh mỗi lúc một cao.
- Hắn vừa trải qua trận bệnh nặng, mới mười sáu mười bảy tuổi, lại sống lủi thủi một mình, đáng thương lắm. Lục Trạch hạ giọng.
- Hắn có biết trong nhà chẳng còn bao nhiêu thức ăn không? Cứ thế này, hai đứa nhỏ sẽ phải chịu đói đấy! Lương Uyển Thanh kích động nói.
- Tuyết ngừng rồi, thế nào cũng có cách. Lục Trạch nhìn trời đất tối đen.
…
Nghe vợ chồng họ tranh cãi, Tần Minh thấy áy náy, không muốn nhận lòng tốt của Lục Trạch nữa. Thời buổi này, nhà nào cũng chật vật.
Hắn đã ngồi dậy khỏi giường sưởi. Mặc áo bông vào mà vẫn thấy lạnh, hắn bèn tìm trong tủ một chiếc áo da thú cũ khoác lên người. Trong căn phòng tối om, hắn cứ đi đi lại lại, xoa hai bàn tay vào nhau.
Sau trận bệnh nặng, thân hình cao gầy của hắn càng thêm tiều tụy. Mái tóc đen buông quá vai cũng mất đi vẻ óng mượt. Gương mặt thanh tú hơi tái, nhưng đôi mắt trong veo vẫn sáng ngời, đầy thần sắc. Dáng vẻ tuy đau ốm, hắn vẫn có nét kiên cường.
Một tháng trước, hắn gian nan thoát khỏi núi sâu. Khi ấy tay chân đã thâm đen, rồi đổ bệnh nặng suốt đến tận bây giờ.
Mấy người cùng đi với hắn, vừa trở về hôm ấy đã chết.
Tần Minh mắc “bệnh lạ”, nhiều người đều cho rằng hắn không thể sống nổi.
Vậy mà hắn vẫn cầm cự đến hôm nay, sức khỏe còn rõ ràng đang dần khá lên.
Nghĩ đến những thứ nguy hiểm không rõ trong núi, đến giờ hắn vẫn còn rùng mình.
Bóng tối bên ngoài dần đổi khác, như mực nhỏ vào chút nước trong rồi nhạt màu. “Đêm cạn” đã đến, cũng tức là “ban ngày” đã tới.
Nhưng cảnh vật lúc này chỉ sáng hơn “đêm sâu” đôi chút. Trời đất vẫn chìm trong đêm tối, những vật ở xa đều chẳng thể nhìn rõ.
Cổng sân bật mở. Lục Trạch bước vào, thân hình vạm vỡ. Hắn dùng xẻng xúc tuyết sang hai bên, mau chóng dọn ra một lối đi thông đến cửa nhà.
Tần Minh mở cánh cửa bị tuyết vùi kín, gọi một tiếng Lục ca.
Lục Trạch xách theo một chiếc túi vải phát sáng, đổ những cục đá đỏ rực vào chiếc chậu đá giữa sân. Chúng va vào nhau, phát ra tiếng lanh lảnh. Ánh sáng rạch tan màn đêm.
Đó là “đá mặt trời”. Cái tên ấy gửi gắm niềm mong mỏi tốt đẹp của con người giữa thời buổi này. Lúc này, ánh đá soi sáng cả sân.
Lục Trạch ngạc nhiên nói:
- Tiểu Tần, trông tinh thần đệ khá lên nhiều rồi.
Tần Minh mời hắn vào nhà, kể thật tình hình. Hắn không còn mê man nữa, chắc bệnh sắp khỏi thật rồi.
Lục Trạch bảo hắn mạng lớn, mắc “bệnh lạ” trong núi mà vẫn sống được, quả là chẳng dễ dàng. Hắn đổ số đá phát sáng còn lại trong túi vào chiếc chậu đồng trong nhà. Tức thì, cả gian phòng sáng bừng.
Đá mặt trời được lấy từ “suối lửa”. Lửa bốc lên rực rỡ như ráng chiều, nhưng nhiệt độ còn chẳng bằng thân người. Vài canh giờ sau, đá sẽ tự tắt, phải đưa về “suối lửa” ủ nóng lại.
- Cầm lấy! Lục Trạch đưa hộp thức ăn cho hắn.
Tần Minh bệnh suốt một tháng, lương thực dự trữ đã cạn từ nhiều ngày trước. Hắn chỉ có thể sống nhờ Lục Trạch tiếp tế. Khi nãy nghe vợ chồng họ cãi nhau, biết nhà họ cũng chẳng khá giả gì, hắn càng thêm áy náy.
- Mau ăn lúc còn nóng.
Lục Trạch là người thật thà, biết đền đáp ân tình. Trước kia, hắn từng lạc giữa khu rừng đen kịt mênh mông. Chính Tần Minh đã hết lần này đến lần khác gọi tên, dẫn hắn tìm được đường về.
Nhìn chiếc bánh bột đen còn bốc khói, cơn đói dữ dội khiến Tần Minh không kìm được, lại muốn nuốt nước miếng.
- Sao còn đứng ngây ra đó? Bệnh của đệ chưa khỏi, nhịn đói thì sao khỏe lại được. Với ta mà đệ còn khách sáo gì nữa?
Lục Trạch nói rồi đặt thẳng hộp thức ăn vào tay hắn.
- Lục ca!
Cuối cùng, Tần Minh không từ chối nữa. Hắn xé một miếng bánh. Bánh sờ vào thô ráp, nhưng hắn ăn ngấu nghiến, thấy thơm ngọt vô cùng.
- Có chuyện gì thì cứ gọi ta.
Lục Trạch quay người rời đi.
Cơn đói vơi đi, tinh thần Tần Minh cũng phấn chấn hơn. Những chỗ khó chịu trong người đang dần biến mất. Hắn chắc mẩm căn bệnh dai dẳng kia sắp khỏi.
Hắn muốn ra ngoài hít thở, đi lại một chút. Đẩy cổng bước ra đường, hắn thấy trời lạnh buốt. Mỗi lần thở, sương trắng đều phả ra từ miệng mũi.
“Đêm cạn”, tức ban ngày của thời đại này. Trong nhà nào cũng có ánh lửa đỏ từ đá mặt trời, khiến con phố cũng le lói ánh sáng.
- Tần Minh, người khỏe rồi à? Có người trông thấy hắn.
- Tiểu Tần, để bà xem nào.
Bà Châu ở phố Bắc kéo hắn lại, ngắm nghía từ đầu đến chân. Bà nhận ra sắc mặt hắn đã khá hơn nhiều so với lần trước gặp.
Tần Minh cười chào mọi người, bảo sức khỏe mình đúng là sắp hồi phục.
Người ở đầu đường không đông, ai nấy đều lộ vẻ khó tin. Mắc “bệnh lạ” mà cũng có thể khỏi được sao?
- Tiểu Tần, dù khỏe hơn cũng đừng vội ra ngoài. Bây giờ bên ngoài nguy hiểm lắm.
Bà Châu nhắc nhở, mắt nhìn miền đất đen kịt ngoài thôn, tối chẳng khác gì mực đổ.
Mấy người hàng xóm khác cũng chau mày lo lắng. Năm mất mùa, thức ăn đang thiếu trầm trọng. Cứ thế này, sớm muộn cũng có người chết đói.
Tần Minh để ý thấy bà Châu vốn hiền hậu, từ ái, nay mặt mũi nhợt nhạt, thân hình gầy mỏng. Gió thổi qua, nom như bà có thể ngã bất cứ lúc nào.
Đợi mấy người kia rời đi, bà Châu cẩn thận móc túi lấy ra mấy miếng khoai đất phơi khô, nhét vào tay Tần Minh.
Hắn vội đẩy trả. Bà lão tuổi đã cao, bản thân cũng đói đến xanh xao, sao hắn có thể nhận phần lương thực bà dùng để sống qua ngày?
Các nhà đều dọn tuyết quanh sân, nhưng chưa sạch hẳn, trên đường vẫn còn nhiều chỗ phủ tuyết. Đạp chân lên nghe kẽo kẹt. Tần Minh thở ra làn khói trắng, tiếp tục đi về phía trước.
Đến gần đầu thôn, hắn dừng bước.
Trước một khu sân rộng có khoảng sân nhỏ để phơi thóc. Một con dê núi đen cao gần ngang vai người lớn đang kéo cối đá, nghiền thứ lúa mì biến dị màu bạc, hạt trông như những hạt bạc nhỏ.
Không phải ai cũng thiếu thức ăn. Xem ra nhà ở đầu thôn này vẫn còn khá giả.
Tần Minh nhìn chằm chằm con dê đen, mắt sáng rực. Đến cái ăn còn thành vấn đề, đã lâu hắn chẳng được nếm miếng thịt nào, thèm đến phát điên.
Con dê núi đen to lớn, cặp sừng thô khỏe, nom khá dữ tợn. Cảm nhận được ánh mắt của Tần Minh, nó như giật mình, cái đuôi đang dựng lên lập tức cụp xuống.
- Tiểu Tần, khỏe lại rồi à? Qua cơn hoạn nạn, ắt có phúc về sau.
Một người đàn ông trung niên đậm người, có bộ râu quai nón, đứng nơi cổng sân. Hắn tưởng Tần Minh đang nhìn thứ hạt biến dị dưới cối đá, bèn nói tiếp:
- Nhà ta đông miệng ăn, tiêu hao nhanh lắm. Đây cũng là số lương thực dự trữ cuối cùng rồi.
- Chú Dương giỏi thật. Giữa thời buổi này vẫn chăm lo được cho cả nhà chu đáo.
Tần Minh cười nói. Hắn đương nhiên chẳng tin đối phương chỉ còn một túi lúa mì bạc.
Chào hỏi Dương Vĩnh Thanh xong, hắn tiếp tục đi về phía đầu thôn.
“Suối lửa” ở ngay phía trước, ánh sáng chiếu rực cả vùng lân cận.
Nơi ấy được xếp đá thành một cái ao vuông rộng chừng một trượng sáu thước. Bờ đá chỉ cao quá đầu gối, bên trong đỏ rực ánh lửa.
Giữa mùa bão tuyết, suối lửa tuy gần cạn, không còn tuôn trào róc rách, nhưng ánh lửa vẫn quấn quýt bốc lên.
Trong ao có hai cây. Đó là nguồn gốc tên gọi thôn Song Thụ. Một cây lá đen như mực, cây kia lá trắng như tuyết. Giữa mùa đông lạnh buốt, cả hai vẫn không rụng lá.