Hiệu sách Cổ gia nằm ở phía đông nam huyện thành. Tuy không sầm uất bằng phố Đông Tà, nơi đây vẫn là một trong những khu buôn bán lớn của huyện Giang Thành. Đặc biệt, quanh vùng này mở nhiều hiệu sách, tiệm tranh chữ, khắp nơi phảng phất mùi giấy mực, nồng nàn khí vị văn chương.
Lý Lăng vừa đi vừa ngắm, chẳng mấy chốc đã tìm thấy hiệu sách rộng rãi, bèn bước thẳng vào. Người trong tiệm lập tức ra đón:
- Công tử muốn mua sách phải không? Có điều, tại hạ xin nói trước, hiệu chúng tôi không bán lẻ từng quyển. Nếu công tử chỉ muốn mua một vài cuốn, xin cứ ghé mấy hiệu sách gần đây lựa chọn.
Hiệu sách đầu mối thời ấy chẳng khác nào nhà xuất bản đời sau, đương nhiên không thể bán lẻ từng quyển như tiệm sách. Đó cũng là quy củ trong nghề.
Lý Lăng nghe vậy chẳng lấy làm phật ý, mỉm cười đáp:
- Ta đến đây dĩ nhiên là muốn bàn một mối làm ăn lớn hơn. Nói thật, ta cũng mở hiệu sách trong huyện. Gần đây tiệm thiếu khá nhiều sách, nhất là cuốn Gã Họ Quý Giảng Kinh Xuân Thu. Không biết quý hiệu còn hàng không?
Nghe hắn nói vậy, chưởng quầy áy náy cười:
- Thì ra là thế, vậy dễ nói rồi.
Lão vừa đáp vừa nhìn Lý Lăng từ đầu đến chân, rồi hỏi:
- Xin hỏi công tử quý tính đại danh, mở hiệu sách nào? Sao trước đây tại hạ chưa từng gặp công tử?
- Ta tên Lý Lăng, mở hiệu sách nhà họ Lý ở phố Đông Tà. Tiệm vừa mở cửa trở lại chưa lâu, ta còn chưa đến nhập sách, bởi vậy chưa từng gặp ông.
- Hiệu sách nhà họ Lý? Công tử chính là ông chủ cho học trò huyện học thuê sách đó ư?
Sắc mặt chưởng quầy chợt thay đổi, vẻ tò mò hiện rõ trên mặt. Thấy Lý Lăng gật đầu, lão lập tức đứng dậy:
- Công tử xin chờ một lát, ta đi rồi về ngay.
Lý Lăng hết sức bất ngờ. Thế này là sao? Chẳng lẽ việc cho người ta thuê sách đã phạm vào điều kiêng kỵ của họ? Chưởng quầy định đi gọi người đến đối phó hắn ư?
Nói thật, Lý Lăng cũng chẳng dám chắc mình không lỡ phạm lỗi gì. Bị để lại một mình trong sảnh rộng vắng, hắn quả thực thấy hơi bất an.
Một lát sau, chưởng quầy quay lại. Sau lưng lão quả nhiên có người, nhưng không phải cả đám, chỉ một người mà thôi. Người ấy tuổi tác cao hơn, ăn mặc cũng tươm tất hơn, trên mặt để bộ râu quai nón, trông rất có uy thế. Địa vị hẳn cao hơn chưởng quầy, chẳng lẽ là chủ hiệu sách này?
Lý Lăng còn đang đoán thân phận người mới đến, chưởng quầy đã thay mặt giới thiệu:
- Lý công tử, đây là chủ hiệu sách Cổ gia chúng tôi, Cổ Nguyệt Tử. Thưa ông chủ, đây là chủ hiệu sách nhà họ Lý…
- Lý Lăng xin chào Cổ ông chủ.
Lý Lăng chắp tay, hỏi:
- Không biết vì sao Cổ ông chủ lại để mắt đến ta? Chẳng lẽ chỉ vì tiệm ta cho thuê sách?
- Lý công tử quả là người thẳng thắn, nói năng chẳng vòng vo. Vậy ta cũng không khách sáo nữa. Đúng là vì nghe nói hiệu sách nhà họ Lý bỗng nghĩ ra cách cho thuê sách, lại thu hút không ít con em nhà nghèo đến thuê, nên ta mới sinh lòng tò mò. Ta đã dặn lão Triệu, hễ người của hiệu sách nhà họ Lý đến nhập sách thì báo cho ta biết, để ta được gặp công tử một lần.
Nói đến đây, Cổ Nguyệt Tử lại ngắm Lý Lăng từ trên xuống dưới, tặc lưỡi khen:
- Không ngờ Lý công tử tuổi chưa đầy hai mươi đã có tài buôn bán đến thế, thật khiến ta phải nhìn bằng con mắt khác. À, công tử có biết chỉ vì cách làm này mà các hiệu sách quanh đây đều giảm mất hai, ba phần mười khách không?
Lý Lăng ngượng ngùng cười:
- Lại có chuyện ấy sao? Ta cứ tưởng việc buôn bán của mình chưa được như mong muốn, nào ngờ còn ảnh hưởng đến các hiệu sách khác.
- Công tử chưa biết rồi. Sách tự mua về có lẽ người ta còn giữ gìn, chứ đã thuê thì họ sẽ chuyền tay nhau đọc. Thậm chí mấy người góp tiền thuê chung vài cuốn, rồi mỗi người chép lại một bản. Công tử thấy đấy, bề ngoài chỉ cho thuê một bộ, nhưng số người đọc thật sự lại tăng lên gấp mấy lần. Các hiệu sách trong thành tất nhiên bị ảnh hưởng không nhỏ.
Lý Lăng nghe cũng thấy có lý, bèn cười hỏi:
- Chẳng lẽ chuyện ấy cũng làm ảnh hưởng đến việc buôn bán của Cổ ông chủ, nên ông mới muốn bán sách cho ta?
- Không đến nỗi ấy. Sách vốn là để cho người ta đọc, nhất là sách thánh hiền cùng những lời chú giải, người đi học nào cũng phải đọc. Bởi vậy, ta vẫn luôn khuyên người trong nghề hạ giá sách xuống, tiếc rằng chẳng mấy ai hưởng ứng. Nay công tử nghĩ ra cách này, các hiệu sách khác cũng buộc phải cân nhắc giảm giá đôi chút. Nói cho cùng, ta còn khá khâm phục công tử, nên mới muốn đích thân gặp mặt.
Thì ra là vậy. Nghe xong, Lý Lăng mới yên tâm đôi chút:
- Cổ ông chủ quá lời rồi. Ta cũng chỉ vì miếng cơm manh áo, không còn cách nào khác mới phải làm vậy.
- Ừm, ta từng cho người hỏi thăm tình hình hiệu sách của công tử, quả đúng như lời công tử nói. Có điều, ta vẫn chưa hiểu một chuyện. Công tử không sợ các hiệu sách khác cũng bắt chước, dựa vào số sách nhiều hơn mà giành hết khách của mình sao?
- Họ không làm được đâu. Phần lớn sách trong tiệm ta đều là sách cũ từ mấy chục năm trước, cho thuê cũng chẳng phải lo lắng gì, hư hỏng đôi chút cũng không đáng ngại. Các hiệu sách khác thì không bắt chước được. Sách của họ đều là sách mới, nếu đem cho thuê, e rằng lợi chẳng bù nổi hại.
- Hơn nữa, các hiệu sách ấy đều có địa vị riêng, nào chịu làm kiểu buôn bán nhỏ bé như tiệm ta. Ta dám chắc, dù họ có muốn bắt chước, có làm thật đi nữa, cuối cùng cũng chỉ chuốc thất bại, chẳng thể ảnh hưởng đến hiệu sách nhà họ Lý.
Thấy Lý Lăng đầy vẻ tự tin, Cổ Nguyệt Tử thoáng sững người, rồi bật cười:
- Bởi vậy ta mới nói Lý công tử quả là người có tài buôn bán. Nhìn việc thật sâu, thật thấu đáo, ta khâm phục. Mối làm ăn này ta nhận. Tất cả sách sẽ bán cho công tử với giá bằng tám phần mười giá thị trường. Cũng coi như hiệu sách Cổ gia góp chút sức giúp con em nhà nghèo trong huyện.
Lý Lăng đương nhiên không từ chối, lập tức cười nói:
- Vậy xin đa tạ Cổ ông chủ đã hết lòng giúp đỡ. Hôm nay ta muốn nhập cuốn Gã Họ Quý Giảng Kinh Xuân Thu, năm bộ…
Nghe Lý Lăng kể một loạt tên sách cùng số lượng, Cổ Nguyệt Tử vui vẻ gật đầu nhận lời, rồi bảo chưởng quầy tính tổng tiền cụ thể.
Hai bên đang bận rộn, ngoài cửa bỗng bước vào một thanh niên ăn mặc như thư sinh. Người ấy mặt mày sáng sủa, chỉ có sắc mặt hơi tái, trông như bị tửu sắc bào mòn sức lực. Nách hắn kẹp một xấp giấy. Vừa thấy Cổ Nguyệt Tử, hắn mừng rỡ bước lên:
- Cổ ông chủ, đây là cuốn truyện mới tiểu sinh vừa viết xong. Xin ông chỉ giáo.
- Thì ra là Đới tiên sinh. Ngài lại có tác phẩm mới, thật đáng mừng.
Cổ Nguyệt Tử vội bước tới đón, vui vẻ nhận lấy xấp giấy đầy chữ. Lúc này Lý Lăng mới biết thư sinh kia đến bán sách, giao bản thảo.
Ở thời buổi tin tức chậm chạp, đường sá khó đi, thú vui của người ta đương nhiên còn đơn sơ. Xem tuồng, đọc sách đã là những trò giải trí hiếm hoi. Nhà văn trong mỗi huyện lại có không ít. Trong số truyện cũ đang cất ở tiệm Lý Lăng, nhiều cuốn do chính các thư sinh trong huyện sáng tác. Sách của họ chưa từng vượt khỏi địa phận phủ Hành Châu. Chỉ những truyện kể nổi danh nhất mới có thể lưu truyền khắp nơi như Tứ thư, Ngũ kinh, rồi được người đời sau truyền lại.
Thấy Cổ Nguyệt Tử có việc cần lo, bên này sổ sách cũng đã tính xong, Lý Lăng không quấy rầy thêm. Hắn hẹn với chưởng quầy ngày mai mang mấy chục cuốn sách đến tiệm mình, rồi sẽ thanh toán đủ tiền, sau đó định ra về.
Nào ngờ vừa đi đến cửa, hắn đã nghe Cổ Nguyệt Tử khó xử nói:
- Đới tiên sinh, cuốn Duyên Ngọc Thoa này xem ra chẳng khác mấy so với những cuốn trước của ngài…
Sắc mặt Đới tiên sinh hơi đổi, nhưng vẫn phân bua:
- Câu chuyện này đương nhiên khác. Ngài xem, Vương sinh và tiểu thư nhà họ Sài gặp nhau trong một hội chùa, sau đó giữa hai người trải qua bao sóng gió. Nhà họ Sài còn bị triều đình vu oan, rồi xảy ra đủ chuyện quanh co…
- Ta không nói đến những tình tiết ấy, mà là cái cốt của câu chuyện. Nói trắng ra, vẫn là mối tình éo le giữa hắn tài tử và nàng giai nhân, chẳng khác bao nhiêu so với ba bốn cuốn ngài viết mấy năm nay.
Đới tiên sinh lại thoáng buồn, nhất thời khó lòng cãi lại. Chính hắn cũng hiểu năm sáu cuốn mình viết đều chung một cốt truyện, chỉ là thay tên đổi họ.
Cổ Nguyệt Tử thấy vậy, lại nói:
- Ngoài ra, ngài cũng biết gần đây khắp phủ Hành Châu đã chán những chuyện tài tử giai nhân này rồi. Trái lại, truyện cầu tiên hỏi đạo lại được nhiều người đón đọc. Nếu Đới tiên sinh có thể viết một câu chuyện như vậy, giá cả đương nhiên không thành vấn đề.
- Hay là ta về thử viết một cuốn?
Đới tiên sinh có phần xiêu lòng, nhưng lại không nỡ bỏ công sức của mình, bèn nhìn Cổ Nguyệt Tử hỏi:
- Vậy còn cuốn này của ta?
- Thế này nhé, cuốn này ta hạ giá một chút. Mỗi quyển tính mười lăm lượng, ba quyển là bốn mươi lăm lượng. Ta bù thêm cho ngài năm lượng, trả tròn năm mươi, thế nào?
- Nhưng trước đây, mỗi bộ sách của ta đều bán được tám mươi lượng…
- Chỉ cần ngài viết được truyện cầu tiên hỏi đạo, ta sẽ trả đúng giá cũ. Viết hay hơn nữa, ta còn có thể trả cao hơn. Thế nào?
- Vậy… cứ theo lời Cổ ông chủ.
Đới tiên sinh biết người ta mới là bên nắm quyền quyết định, đành nhận lời. Nếu không, cuốn sách này của hắn cũng chẳng tìm được nơi nào phát hành tốt hơn.
Lý Lăng đứng bên cạnh nghe mà ngẩn người. Hắn thật không ngờ viết sách thời này lại kiếm được nhiều tiền đến vậy. Đới tiên sinh mang đến một xấp giấy dày, nhưng dù sao cũng viết bằng bút lông. Dẫu dùng lối chữ nhỏ, ba quyển cộng lại cũng chỉ chừng hai trăm nghìn chữ, vậy mà bán được năm mươi lượng bạc?
So với hắn, bận rộn mười ngày mà lãi ròng chưa đến ba lượng, chênh lệch này quả lớn đến phát sợ.
Lý Lăng cũng bắt đầu động lòng. Đã có thể dựa vào viết sách kiếm tiền, hắn đương nhiên có thể thử sức. Dẫu sao, ngoài sở trường hơn người về kế toán và toán học, hắn còn có kho kiến thức, cốt truyện vượt xa người thời này. Nhất là ngày trước hắn từng đọc đủ loại tiểu thuyết, võ hiệp, khoa học viễn tưởng, tình cảm, kinh dị, muốn thể loại nào cũng có…