Canh giờ Mão vừa qua, trời mới tảng sáng mà mấy con phố lớn trong huyện Giang Thành đã nhộn nhịp hẳn lên. Hai bên đường, các hàng quán bày biện đủ thứ, chờ khách ghé mua. Trước mấy quán mì và hàng bánh bao cũng đã có người ra vào.
Một chàng trai trẻ mặc áo dài vạt chéo, quần đùi, từ cuối phố thong thả chạy tới. Trán với cổ hắn lấm tấm mồ hôi, hơi thở cũng nặng nhọc đôi phần. Thế nhưng hắn chẳng hề định bỏ cuộc. Mãi đến khi chạy tới trước một hàng đang chiên quẩy, hắn mới dừng lại, cười nói với ông chủ:
- Chú Tôn, hôm nay bán cho cháu hai cái quẩy nhé.
Ông chủ hàng quẩy tên Tôn Đức Vượng vừa tiếp khách xong, thấy Lý Lăng mồ hôi đầm đìa thì ân cần hỏi:
- Đại Lang đấy à? Cháu lại dậy sớm chạy ra ngoài cổng thành phải không? Đừng để mình mệt quá. Dậy còn sớm hơn cả bọn chú làm ăn nữa.
Nghe gọi là Đại Lang, Lý Lăng vẫn thấy không quen, cứ liên tưởng đến một nhân vật nổi tiếng họ Võ nào đó. Nhưng hắn vẫn cười đáp:
- Rèn luyện thân thể thì có hại gì đâu chú. Trước kia cháu yếu quá, lại chẳng chịu tập tành, nên suốt ngày ốm yếu. Như thế không được.
- Nói cũng phải. Đây, hai cái quẩy, mười đồng tiền.
Vừa nói, chú Tôn vừa nhanh tay gói hai cái quẩy to tướng vào giấy dầu rồi đưa cho Lý Lăng. Hắn cảm ơn, nhận lấy, lại chào hỏi đôi câu với mấy người bên cạnh rồi tiếp tục chạy về con ngõ nhà mình.
Nhìn theo bóng hắn khuất dần, chú Tôn mới cảm khái với những chủ hàng gần đó:
- Thật chẳng ngờ Lý Đại Lang lại đổi khác đến thế. Cả người như biến thành một người khác hẳn hai tháng trước. Nếu dáng vẻ không thay đổi, chắc tôi cũng chẳng nhận ra.
- Cậu ấy còn biết làm sao nữa. Cha cậu ấy… Thôi, giờ nghe nói hiệu sách nhỏ của cậu ấy làm ăn cũng khá, ít ra tổ tiên nhà họ Lý vẫn phù hộ.
Lời ấy lại khiến mấy chủ hàng thở dài cảm khái. Lý Lăng đã chạy xa nên chẳng nghe thấy gì. Mà dù có nghe, hắn cũng chẳng để bụng. Ngày tháng là để mình sống, chỉ cần hắn và Nguyệt Nhi được yên ổn hơn, người ngoài nói gì cũng mặc.
Chớp mắt, hiệu sách mở cửa trở lại đã hơn mười ngày. Nhờ cách cho thuê sách mới mẻ, lại thêm mẩu quảng cáo khá bắt mắt do Lý Lăng nghĩ ra, khách đọc sách tìm đến đông hơn hẳn. Riêng các bộ Tứ Thư, Ngũ Kinh và những sách lớn cùng loại đã cho thuê được năm sáu chục cuốn. Cộng thêm mấy bộ tiểu thuyết, truyện kể cho thuê kèm, tuy lời lãi chẳng đáng bao nhiêu, nhà họ Lý cũng tạm thoát cảnh chỉ có chi mà không có thu.
Dĩ nhiên, chỉ trông vào tiền cho thuê sách thì không thể nào trả hết món nợ khổng lồ hai trăm lượng bạc trong vài tháng. Hắn còn phải nghĩ thêm cách kiếm tiền. Nhưng trước mắt, điều quan trọng nhất vẫn là để em gái được ăn no, sống khá hơn.
Lý Lăng đẩy cổng bước vào nhà, liền thấy Lý Nguyệt Nhi đang rót nồi cháo loãng vào hai cái bát. Bát lớn rõ ràng có nhiều gạo hơn bát nhỏ mấy lần. Nhìn vẻ cẩn thận của nàng, hẳn nàng không muốn làm rơi dù chỉ nửa hạt gạo ra ngoài.
Nghe tiếng động, Lý Nguyệt Nhi ngẩng lên. Thấy anh trai, nàng tươi cười:
- Anh về rồi, vừa hay có cơm ăn.
- Ừ, anh mua quẩy đây. Hôm nay mình ăn quẩy với cháo, coi như được một bữa ngon.
Lý Lăng không vạch trần chuyện em gái nhường phần ăn cho mình, chỉ cười giơ hai cái quẩy lên. Thấy hai cái quẩy vàng ruộm, to đẫy đà, mắt Lý Nguyệt Nhi sáng rỡ:
- Quẩy! Lâu lắm rồi nhà mình chưa được ăn. Anh tốt nhất trên đời!
Lý Lăng đặt quẩy lên bàn, kéo em gái ngồi xuống rồi cười hỏi:
- Thế rốt cuộc quẩy ngon hơn hay anh trai em ngon hơn?
Đứng trước mùi thơm ngào ngạt của quẩy, Lý Nguyệt Nhi nào chống đỡ nổi. Nàng cầm ngay một cái, chẳng còn vẻ gì là con gái nhà lành, cắn một miếng thật to rồi bưng bát nhỏ uống ngụm cháo. Nàng xuýt xoa mãn nguyện:
- Anh, ngon quá! Giá mà ngày nào em cũng được ăn quẩy thì hay biết mấy.
Nói rồi nàng chợt nhận ra mình lỡ lời, vội xua tay:
- Anh đừng để bụng, em chỉ nói vậy thôi. Quẩy đắt lắm, lâu lâu được ăn một lần là em vui rồi.
Nghe em gái nói, lòng Lý Lăng khẽ nhói. Mong muốn của cô bé thật quá đỗi nhỏ nhoi, mà nàng lại hiểu chuyện, biết nghĩ cho người khác. Có một cô em gái như vậy, hắn càng phải cố gắng hơn, ít nhất cũng phải lo cho nàng một cuộc sống tốt đẹp.
Hắn đưa tay xoa mái tóc thưa vàng của Lý Nguyệt Nhi, hứa với nàng:
- Nguyệt Nhi cứ yên tâm. Anh hứa chẳng bao lâu nữa, hai anh em mình sẽ không còn phải lo chuyện ăn uống.
Miệng nàng còn nhai quẩy phồng lên, đầu đã gật lia lịa. Nàng đáp lí nhí:
- Vâng, em tin anh…
Ăn sáng xong, thay quần áo, Lý Lăng mới ra hiệu sách. Lúc này cả huyện thành đã thức giấc, đường sá cũng rộn ràng, khách mua sách bắt đầu tìm đến. Quả nhiên, hắn vừa mở cửa chẳng bao lâu đã có người nối nhau ghé qua. Phần đông là học trò, chủ yếu hỏi mua hoặc thuê Tứ Thư, Ngũ Kinh và sách chú giải. Chỉ trong buổi sáng, hắn đã cho thuê thêm bảy tám cuốn.
Gần trưa, lại có hai thư sinh tìm đến. Cách ăn mặc của họ khác hẳn những vị khách thường tới hiệu sách nhà họ Lý. Quần áo đã sáng sủa tươm tất, mỗi người còn cầm một chiếc quạt xếp, trông cũng ra vẻ phong lưu phóng khoáng. Chỉ tiếc trời lúc này vẫn còn hơi lạnh.
- Hai vị tú tài muốn thuê sách hay mua sách gì?
Thấy khách đến, Lý Lăng vội niềm nở chào. Buôn bán mấy ngày, hắn cũng biết lựa cách gọi. Chỉ cần là học trò trẻ tuổi, có đỗ đạt hay chưa cũng mặc, cứ gọi một tiếng tú tài là họ vui vẻ cả.
Quả nhiên, hai người đều tươi mặt. Một người phạch quạt ra phe phẩy mấy cái, rồi thấy lạnh lại vội khép vào. Hắn lên tiếng:
- Sao sách trong hiệu của anh toàn sách cũ nửa mới nửa cũ thế? Có cuốn nào mới tinh không?
- Hai vị chưa rõ rồi. Sách hay hay dở không nằm ở mới hay cũ, mà ở nội dung bên trong, còn phải xem người đọc lĩnh hội được đến đâu. Với tư chất thông minh như hai vị, dù đọc sách cũ, mai sau ắt cũng có ngày đỗ đạt, vinh quy.
Lý Lăng đáp ngay, khéo léo lảng tránh chỗ yếu của hiệu sách.
- Ông chủ miệng lưỡi cũng lanh lợi đấy, thú vị thật.
Người thư sinh còn lại cười nói:
- Nhưng mấy sách kinh điển ở đây, bọn ta đều mua về đọc cả rồi. Hôm nay chỉ muốn tìm vài cuốn chưa đọc. Chẳng hạn như quyển Gã Họ Quý Giảng Kinh Xuân Thu đang khá thịnh hành ở phủ Hành Châu gần đây, chỗ anh có không?
Lý Lăng hơi nhướng mày. Hắn chưa từng nghe đến quyển sách ấy, trong hiệu tất nhiên cũng chẳng có. Nhưng hắn không vì thế mà bỏ cuộc, liền đáp:
- Không ngờ lại có sách hay đến vậy. Vài hôm nữa tôi phải đến hiệu sách hỏi thử mới được. Nhưng theo tôi, ngoài Tứ Thư, Ngũ Kinh, truyện kể cũng là sách hay. Hai vị có muốn mua vài cuốn về đọc không? Đọc sách thánh hiền mãi cũng nên nghỉ ngơi đôi chút, học hành phải biết cân bằng.
- Ha ha, ông chủ đúng là biết làm ăn. Hiệu không có sách bọn ta muốn, liền quay sang mời mua thứ khác. Thôi được, thấy anh thú vị, cứ giới thiệu hai cuốn xem sao. Nhưng nói trước, bọn ta đọc sách đã nhiều, đừng đem mấy chuyện kể tầm thường ngoài đường ra lấp liếm.
- Phải đấy. Bao năm nay ta đọc truyện kể cũng phải tám mươi, một trăm cuốn rồi. Ở nhà có hẳn hai tủ sách, số sách chưa chắc đã ít hơn chỗ này.
Nghe hai người nói vậy, Lý Lăng chỉ biết cười khổ. Hóa ra hắn vẫn đánh giá thấp họ. Nhưng hắn không định bỏ mất mối làm ăn này. Ánh mắt đảo nhanh qua mấy dãy kệ, cuối cùng hắn tìm thấy một cuốn nằm trong góc dưới cùng, cũ kỹ nhất:
- Hai vị chắc chắn chưa đọc cuốn này đâu.
Hai người nhận sách, nhìn tên trên bìa thì hơi sững lại:
- Bóng Người Sau Rèm? Chưa nghe tên bao giờ. Chẳng lẽ cũng là truyện tài tử giai nhân đang thịnh hành gần đây?
Nói rồi, cả hai chụm đầu lại lật sách.
Chưa đọc được mấy trang, mặt hai vị thư sinh đã đỏ lên. Trong sách tuy cũng có tài tử giai nhân, nhưng ngoài chuyện yêu đương còn có cả cảnh ân ái. Đúng là một lối viết mới toanh mà họ chưa từng gặp.
Thấy vẻ mặt hai người, Lý Lăng lén nhếch mép cười. Còn muốn làm khó ta à?
Nhưng khi họ liếc nhìn về phía hắn, hắn đã đổi sang nụ cười ôn hòa:
- Hai vị thấy quyển này thế nào?
- Cũng… cũng được. Còn cuốn nào tương tự không? Lấy thêm cho bọn ta vài cuốn.
Lý Lăng đành thầm khen mình vẫn còn xem nhẹ hai người. Có điều, việc này chẳng làm khó được hắn. Hắn lập tức lục trong mấy góc khuất, tìm thêm vài cuốn tương tự đưa cho họ. Những sách này từng thịnh hành cách đây mười mấy, hai mươi năm, về sau bị quan phủ cấm. Chỉ những hiệu sách nhỏ đóng cửa đã lâu như hiệu nhà hắn mới còn sót lại vài cuốn.
Phần sau diễn ra rất thuận lợi. Hai vị khách mới toanh kia chẳng buồn mặc cả với Lý Lăng, bỏ hẳn năm lượng bạc mua năm cuốn truyện kể “thú vị, sinh động”, rồi hớn hở ra về.
Chỉ một mối này đã giúp Lý Lăng kiếm được số bạc mà mười ngày trước cộng lại cũng chưa bằng. Hắn không khỏi cảm khái, quả nhiên kiếm tiền bằng lối khác người mới nhanh. Nhưng kiểu làm ăn này chỉ có thể gặp may chứ chẳng thể trông mong lâu dài. Trong hiệu cũng chẳng còn mấy cuốn như vậy. Muốn buôn bán cho ra trò, hắn vẫn phải tìm cách bổ sung sách.
Cân nhắc một hồi, Lý Lăng cuối cùng cũng quyết định: hai hôm nữa sẽ tới hiệu sách Cổ gia trong thành, mua thêm vài loại sách đang thịnh hành. Khách đến hiệu nhà hắn đã đông hơn trước, cũng nên bắt kịp thời cuộc, phục vụ họ chu đáo hơn.
“Gã Họ Quý Giảng Kinh Xuân Thu ư? Không biết sách đang thịnh hành ở phủ thành, huyện Giang Thành mình có đặt được không? Còn những loại truyện kể khác thì nên mua những gì đây?”
Lý Lăng lập tức bắt đầu tính toán.