Cử động bất ngờ của Từ Thương khiến mấy người trong sân giật nảy mình. Nhất là tiếng kêu thảm thiết vừa như rít vừa như gào kia, nghe rợn người như tiếng chim đỗ quyên khóc ra máu, vô vọng và lê lương. Chỉ có mẹ Từ Thương, mẹ con tâm đầu ý hợp, lập tức hoảng lên, vội lao tới, kêu lên:
- Con ơi, con đừng có phát điên! Lần này không đậu thì còn lần sau, rồi con sẽ đậu mà.
Từ Thương nói:
- Không được nữa đâu mẹ. Con ngày nào cũng khổ đọc không dứt, nói về kinh văn con thuộc hơn bất cứ ai, vậy mà cứ liên năm rớt đài. Đó là ý trời, con không bao giờ đậu nổi cái tú tài đâu… Mẹ, con bất hiếu, con…
- Con ơi, đừng dọa mẹ…
Nhìn đôi mắt trống rỗng của hắn, nghe những lời tuyệt vọng ấy, bà Từ thật sự hoảng sợ tới cực độ, dồn dập an ủi nhưng chẳng ích gì. Bởi Từ Thương đã tự lầm bầm nói tiếp:
- Chết thôi chứ gì. Ta chết là xong!
Nói rồi hắn vùng mạnh thoát khỏi tay mẹ, định nhào về phía giếng phía trước.
Giữa tiếng kêu hoảng của bà Từ và đàn em, một người bên cạnh đã nhanh hơn hắn một bước, chắn ngay trước mặt. Một tay nắm chặt cánh tay hắn, nắm đấm bên kia đồng thời vung lên xoẹt một cái, giáng mạnh vào má Từ Thương, đánh hắn ngả hẳn sang một bên, chỉ vì vẫn bị giữ lại nên không ngã hẳn.
Cú này đến quá bất ngờ, khiến mấy người nhà họ Từ vốn đã hoảng tới cực điểm lại thét lên kinh hãi. Đến lúc đó họ mới nhìn rõ người ra tay chính là Lý Lăng. Sắc mặt y lúc này cũng chẳng tốt là gì. Y lại dùng sức đẩy Từ Thương ngã xuống đất, rồi ép sát tới, trừng mắt nhìn gã đang ngơ ngác:
- Mày điên đủ chưa?
Một quyền một đẩy đều dốc hết sức, khiến Từ Thương đau choáng mắt hoa. Nhưng cũng chính lúc đó, trong mắt hắn lại có thêm chút thần thái, cuối cùng nhận ra người trước mặt:
- Lý… Lý Lăng!
- Chính là ta! Từ huynh, ta thật không ngờ huynh lại là một kẻ thế này. Có cái thi rớt thôi mà, sao lại biến huynh thành kẻ muốn sống muốn chết thế này? Nhìn lại mình xem, còn ra dáng đàn ông không nữa? Để mẹ già và em thơ trong nhà phải lo cho mình, rồi lại còn đòi chết cho xong!
Nếu huynh đọc sách thánh hiền bao năm mà đọc ra cái bản dạng này, thì trách sao năm năm không đậu nổi tú tài, vì huynh hoàn toàn không xứng đáng! Huynh ngay cả tư cách làm con, làm anh cũng không có, vậy mà còn nói với ta gì về con đường khoa cử chính đồ. Thật chết cười!
Lý Lăng bất chợt buông một tràng mắng nhiếc như mưa rào gió giữa, khiến mấy người nhà họ Từ vốn định xông lên can cũng phải sững lại. Còn Từ Thương thì bị ép tới mức cả người co rúm lại, hé miệng mấy lần mà không thốt nổi lời nào:
- Ta…
- Sao? Lời ta nói có sai không? Huynh cũng là người đã đọc nhiều kinh điển, lẽ nào không biết Mạnh Tử từng nói "Trời muốn giao đại nhiệm cho người nào, ắt trước hết bắt gân xương lao khổ, thân xác đói khát, thân tâm cùng quẫn, mọi việc làm đều trái ý loạn xạ…" hay sao? Chỉ vì chút trắc trở nhỏ đã nảy sinh ý định tự tử, thật đáng khinh! Huynh đâu có nghĩ đến bà mẹ già trên nhà, đến đàn em nhỏ dưới nhà?
Ta nhớ huynh từng nói với ta, huynh nhờ mẹ đi may vá thuê cho người ta mới có thể học hành, huynh nói mai kia đậu đạt sẽ báo hiếu bà thật tốt. Huynh nói đàn em đã vì huynh mà từ bỏ biết bao thứ, huynh sẽ đền bù cho chúng sau này. Thế rồi huynh định dùng cái chết để trốn tránh tất cả ư? Mấy năm đọc sách thánh hiền của huynh đọc hết vào bụng chó rồi sao?
Lại một trận quở trách nện xuống đầu, nhưng câu nào cũng nằm trong lẽ phải, lại như đao thương đâm thẳng vào tim Từ Thương, khiến hắn hổ thẹn đến cực điểm. Khóe miệng co giật một hồi, hắn mới lắp bắp:
- Ta… ta sai rồi. Là ta nhất thời không nghĩ thông, mới bỗng nảy ra ý nghĩ như vậy…
- Đừng nói với ta. Nói với mẹ huynh, nói với người nhà huynh.
Lý Lăng thấy hắn đã lấy lại lý trí, cũng yên tâm phần nào. Y đứng thẳng dậy, rồi kéo Từ Thương đứng lên.
Từ Thương mặt đầy hổ thẹn, nhìn mẹ, lại nhìn đàn em vẫn còn trắng bệch vì sợ, nói:
- Mẹ, con sai rồi, con sẽ không bao giờ thế nữa.
- Con ơi, chỉ cần con không sao là tốt rồi, không sao là tốt rồi…
Bà Từ nói rồi chỉ thấy đầu óc choáng váng, người lảo đảo muốn ngã. May mà đứa em trai của Từ Thương là Từ Triều phản ứng kịp, vội đỡ lấy, bà mới không ngã hẳn.
Thấy vậy, mấy người càng hoảng, vội vàng xúm vào đưa bà Từ vào nhà nằm nghỉ. Lý Lăng cũng đi theo vào trong. Nhìn cảnh nhà trống hoác bốn bức tường, y thầm thở dài. Nhà nào cũng có cuốn kinh khó đọc của nó, hoàn cảnh nhà họ Từ cũng chẳng khá hơn nhà mình mấy tháng trước là bao.
Đến khi an bài xong cho bà Từ, giao cho cô em gái Từ Mai ở bên hầu hạ, Từ Thương mới yên tâm phần nào. Rồi hắn cùng Lý Lăng ra ngoài sân. Sắc mặt hắn tuy vẫn xanh xao, nhưng ít ra tinh thần đã khá hơn lúc nãy nhiều. Ngập ngừng một lúc, hắn mới nói lời tạ:
- Lý hiền đệ, lần này thật sự cảm ơn đệ nhiều.
- Hừ, ta mong đây là lần cuối cùng huynh lộ ra bộ dạng mất khống chế như vậy, bằng không ta thật sự phải thương xót cho bà bá mẫu, cho những người khác trong nhà huynh. Ta không hiểu nổi, có cái không đậu tú tài thôi, đâu cần tới mức tìm sống tìm chết thế kia?
- Ta… ta năm năm liền thi viện đều không đậu, cảnh nhà thì đệ cũng thấy đấy, trong lòng vừa hổ thẹn vừa sốt ruột, rồi tuyệt vọng sâu sắc. Có lẽ, ta vốn không phải hạng người làm được khoa cử.
Từ Thương lúc này đã bình tĩnh hơn nhiều, đến câu tự nhận mình không phải tài khoa cử cũng nói ra được.
Lý Lăng nhìn kỹ hắn mấy lần, rồi nói:
- Thật ra huynh không cần tự xem thường mình như vậy. Huynh cũng chỉ mười năm đèn sách, năm năm không đậu tú tài mà thôi. Nhưng trên thực tế, thiên hạ này người thảm hơn huynh, tuổi lớn hơn huynh mà vẫn không đậu tú tài thì nhiều vô kể. Không nói đâu xa, ít nhất phụ thân ta đã bốn mấy tuổi rồi, chẳng phải vẫn không thành được gì hay sao?
Câu này khiến Từ Thương không biết tiếp sao. Phải nói, thời nay thứ được cổ súc nhất là hai chữ trung hiếu, làm con sao có thể nói cha mình như vậy? Còn hắn là người ngoài, càng không tiện đáp lời bình luận.
Lý Lăng lúc này chuyển ngữ khí:
- Nhưng có một câu huynh nói rất đúng. Chuyện khoa cử không phải ai cũng có thể thành, cũng không phải cứ dùng công bao nhiêu, canh ba đi ngủ canh năm thức dậy, treo tóc lên xà đâm dùi vào đùi là chắc chắn đậu. Cho nên nếu thật sự thấy hết hy vọng, thì nên kịp thời rút lui, chúng ta vẫn còn phải sống tử tế chứ? Thiên hạ này thiếu gì việc làm, lẽ nào không thi khoa cử, không làm quan, ta với người nhà mình không thể sống yên ổn hay sao?
- Nhưng ta… từ nhỏ chỉ biết đọc sách, vai không gánh nổi tay không nhấc lên, không có sức trói một con gà, những việc khác thì hoàn toàn không biết gì, ta còn làm được việc gì?
Từ Thương lại cười khổ.
- Điều đó thì chưa chắc. Chẳng hạn như viết sách, chẳng hạn đi làm thầy đồ ở tư thục, hoặc chép tay viết lụa gì đó, rốt cuộc cũng có một việc huynh làm được. Trước đây huynh chỉ bị con đường khoa cử che mắt mà thôi. Chỉ cần từ nay bước ra khỏi đó, sẽ thấy trời đất rộng lớn hơn nhiều.
- Cái này…
Từ Thương vẫn còn do dự. Lý Lăng tiếp tục nhìn hắn:
- Nghĩ tới lão mẫu của huynh đi. Đôi tay bà đầy những vết kim châm, đều là làm việc mà ra. Hiện tuổi chưa lớn thì chưa sao, nhưng lỡ thật sự lên tuổi thì sao? Huynh là trưởng tử trong nhà, là cây trụ cột của cả gia đình. Lẽ nào huynh thật sự định cứ thế dựa vào lão mẫu nuôi mình thi cả đời? Hay huynh cho rằng đàn em có thể vì huynh mà hy sinh tất cả? Cho dù chúng bằng lòng, huynh có nỡ lòng không?
Người sống một đời không nên chỉ vì lý tưởng, mà cũng phải chân chạm đất, góp sức cho sinh kế của mình và người nhà mình mới phải. Nếu huynh ngay cả đạo lý này cũng không hiểu, mới thật sự uổng đọc sách thánh hiền suốt bao năm nay!
Lời của Lý Lăng chân thành thiết tha mà câu nào cũng đúng lý, nói đến đâu sắc mặt Từ Thương lại biến đổi đến đó. Im lặng thêm một lúc, hắn mới trịnh trọng chắp tay với y:
- Đa tạ hiền đệ kịp thời điểm tỉnh cho ta. Ta biết mình nên chọn thế nào rồi.
- Thế thì tốt. Điều huynh cần làm bây giờ là bước ra khỏi bóng tối của thất bại, vực lại tinh thần. Nếu có gì cần ta giúp, cứ đến tìm ta.
Lý Lăng lại vỗ vỗ vai hắn, rồi định từ biệt ra về.
Ngay khi Lý Lăng đi ra ngoài chưa được hai bước, phía sau Từ Thương lại nói:
- Đúng rồi, hôm nay đệ đến tìm ta là có việc gì?
- Vốn ta định thỉnh giáo huynh vài nghi vấn về kinh thư. Nhưng hôm nay huynh tinh thần không tốt, vậy để hôm khác vậy.
- Đệ… đệ định đi thi khoa cử sao?
- Đúng như ta vừa nói, chúng ta đều có thể cho mình thêm một lựa chọn. Đã huynh và Cổ lão ca đều nói ta có thể thử đi thi, thì ta thi thêm một lần. Đậu được thì càng tốt, không đậu thì tìm đường khác. Ta không muốn tuổi xuân tốt đẹp cứ bị lãng phí vào một chuyện như vậy.
Từ Thương im lặng, trong lòng lại dậy lên muôn vị xúc cảm. Hắn cảm nhận được ở Lý Lăng một sự thong dong, một thái độ nhẹ nhàng với chuyện khoa cử, một cảm giác hắn chưa từng có. Thật đáng hâm mộ.
Còn Lý Lăng khi bước ra ngoài, trong lòng cũng dấy lên không ít ý nghĩ. Vốn dù đã quyết định thử khoa cử một lần, y cũng chưa nghĩ nhiều lắm. Nhưng sau khi chứng kiến bộ dạng của Từ Thương, y mới thật sự quyết tâm hẳn hoi. Con đường khoa cử vẫn phải đi, nhưng thật sự chỉ một lần này thôi, chứ không phải câu nói chiếu lệ để xoa dịu Nguyệt nhi nữa.
Nếu lần này đậu được tú tài, thậm chí cao hơn thì đương nhiên rất tốt. Nếu không được, vậy thì từ bỏ hẳn. Đời người đặc sắc, mình được xuyên qua trùng sinh một lần, sao có thể bị trói buộc vào một chuyện như vậy?
Khoảnh khắc ấy, mối băn khoăn cuối cùng vẫn bủa vây trong lòng Lý Lăng cũng được y gỡ bỏ hoàn toàn. Điều này khiến tinh thần của y lại tốt hơn trước rất nhiều, giơ tay nhấc chân cũng thêm phần khí độ khác lạ. Y có thể cảm nhận được, đây là trạng thái tốt nhất của mình. Vậy thì hãy để mình thi một lần khoa cử với trạng thái hoàn hảo nhất, coi như cũng có lời bàn giao cho nguyên chủ của thân xác này!
Còn phía sau y, Từ Thương chậm rãi xoay người, ánh mắt cũng trở nên kiên nghị. Khi từ từ về đến nhà, hắn quỳ xuống trước mặt mẹ:
- Mẹ, con đã quyết định rồi…
Nghe con nói quyết định của mình, nhìn vẻ mặt như lột xác của hắn, bà Từ nằm trên giường cũng nở một nụ cười khoan khoái…