Gió thu se lạnh nổi lên, lá rụng bay tứ tung, vậy là đã cuối tháng Tám.
Trong tiệm sách nhà họ Lâm, ông chủ thấy một ông sinh đồ trạc ngoài bốn mươi bước vào, liền tươi cười rạng rỡ đón ra: "Dạo này Châu tiên sinh khoẻ chứ ạ? Hôm nay quýnh đây định mua thứ sách nào?" Vị này là khách quen của tiệm, đón tiếp đương nhiên phải chu đáo hơn thường.
Châu tiên sinh cười đáp lại, mắt liếc nhanh qua hàng hàng sách xếp ngay ngắn: "Mấy quyển Xuân Thu tôi vẫn đọc bị chuột cắn mất một góc, nhìn thật không ra gì, nên tính mua bộ mới. Tiệm ông có sách tốt không?"
"Ngài đến đúng lúc lắm, tiểu điếm mới về một lô kinh thư hảo hạng, chắc chắn vừa ý ngài. Mời xem đây!" Lâm lão bản vội cười lấy từ giá xuống một quyển lớn hơn các sách khác tới nửa tấc, đưa tận tay. Châu tiên sinh nhận lấy, mặt thoáng ngạc nhiên, quả thật hắn chưa từng thấy sách khổ lớn thế này, nhưng ngay sau đó đã bị bìa sách cuốn hút.
Sách thời ấy hầu như rất mộc mạc, chỉ một tấm bìa xanh nhạt, trên viết nét chữ khải tên sách với tên tác giả. Quyển này lại khác hẳn: bìa xanh nhạt còn in thêm một bức tranh mờ, vẽ cảnh mấy tướng sĩ ngồi xe chiến đánh nhau, phối với hai chữ "Xuân Thu" in ở góc trên bên phải, quả là đôi bên tương xứng.
"Cũng có duyên phết..." Châu tiên sinh mỉm cười, mở sách ra, thấy nội dung tuy giống hệt bản cũ nhưng chữ lớn gần gấp đôi, đọc nhẹ mắt hơn hẳn, khiến hắn lại gật đầu. Lật thêm mấy trang, lại gặp một bức họa minh hoạ lồng giữa, minh hoạ đúng đoạn văn trong sách, tuy giản dị mà vẫn biểu đạt rõ ý.
Thấy hắn cười hài lòng, Lâm lão bản mừng rỡ, vội hỏi: "Sao ạ? Sách có vừa ý ngài không?"
"Hay lắm. Dạo này tôi đọc sách ban đêm thấy mỏi mắt, có quyển này đỡ sức nhiều. Đây là bản mới in à?"
"Vâng đúng, sách nhà sách Cổ gia vừa in xong, nghe nói là in riêng cho bọn sinh đồ đã cặm cụi kinh sách cả đời, mắt không còn tốt nữa. Càng quý là giá vẫn như cũ, chỉ tám đồng bạc một quyển; Xuân Thu năm quyển, vừa vặn bốn lượng." Lâm lão bản tức thì ra sức rao bán hộ.
Bấy giờ một khách khác bên cạnh đang định mua sách nghe thấy, liền chen lời: "Nhưng tôi nghe nói sách của Vạn gia thư cục chỉ sáu đồng một quyển cơ mà."
Lâm lão bản lắc đầu ngay: "Vị công tử này chỉ biết một mà chưa biết hai thôi. Ngài nhìn hai quyển này xem, cùng là Xuân Thu cả, mà kích thước độ dày khác nhau một trời một vực, tính ra phí tổn cũng chênh không ít; quyển của Cổ gia quý giá hơn nhiều, nên mới bán đắt hơn chút. Châu tiên sinh, ngài nói có phải lẽ ấy không?"
Châu tiên sinh lật giở quyển sách trong tay, say sưa không muốn rời, nghe vậy gật đầu: "Nói đúng lắm, sách này quả nhiên hay hơn bản cũ nhiều. Lấy quyển này! À, cả Luân Ngữ, Trung Dung và Đại Học nữa, ba bộ đó cũng lấy đúng bản này cho tôi, tôi lấy hết. Sách hay thế này, thế nào cũng phải mua về xem."
"Châu tiên sinh quả nhiên người có hiểu biết, mắt nhìn châu báu!" Lâm lão bản một hơi bán ra hơn mười quyển, lòng tự nhiên vui sướng, lại thêm tràng khen tặng, tay thì thoăn thoắt lấy sách ra, xếp gọn gàng trao tận tay: "Cảm ơn ngài ủng hộ, tổng cộng bảy lượng hai đồng, xoá lẻ, ngài trả bảy lượng là được ạ."
Đợi Châu tiên sinh vui vẻ ôm sách ra về, mấy khách khác cũng nổi lòng tò mò với bản sách khổ lớn này, nhao nhao xin Lâm lão bản cho lật xem một quyển. Vừa xem xong, ai nấy đều động lòng. Sách chữ lớn, cầm đã tay, lại có tranh minh hoạ, xem chừng cao cấp hơn hẳn sách cũ, mà giá thật ra cũng ngang ngửa kinh thư khổ nhỏ trước kia, mua về chẳng thiệt.
Thế là ngay lúc ấy, đã có kẻ túi rộng rãi rút tiền mua sách, rồi ôm về nhà. Khi đồng liêu bạn bè đến chơi, hắn lại lấy ra khoe khoang.
Ban đầu một hai ngày chỉ lác đác vài người mua sách này, nhưng thời gian trôi đi, nhất là khi một số đệ tử huyện học mang sách về trường, bị nhiều bạn học trông thấy, không ít người bắt đầu nghe ngóng lai lịch sách, nảy ý định cũng mua một bộ.
Ai bảo người xưa không chạy theo mốt? Kỳ thực người xưa cũng có mốt riêng của mình để đuổi theo, chỉ cần ngươi nắm đúng sở thích của họ, là có thể khiến họ ganh đua nhau, dù có phải ăn tiết kiệm cũng mua cho được một bộ sách về đọc.
Mà vừa nghe ngóng, mọi người mới biết sách này nay chỉ tiệm sách nhà họ Lâm mới bán, thế là mấy hôm sau họ ào ào kéo đến tiệm nhà họ Lâm, khiến ông chủ mừng đến không ngậm được miệng. Tuy lãi món sách này không cao lắm, nhưng hay ở chỗ nó kéo được thêm khách; mà khách đã đến, thỉnh thoảng lại mua kèm sách khác hay bút nghiên giấy mực gì đó, vậy thì lãi tự nhiên tăng lên.
Trong khi tiệm sách nhà họ Lâm sinh ý hưng thịnh, khách đến như mây, thì các tiệm sách khác lại vắng hoe, cả ngày chẳng được mấy đơn. Họ nghe ngóng mới biết chuyện gì xảy ra, lần này thì thật sự hoảng.
Kỳ thực ai cũng hiểu, đây là đòn đáp trả của Cổ gia thư cục cho chuyện trước kia; cũng tại mấy tiệm sách họ trước đó đứng về phía Vạn gia thư cục, đến nay còn chưa thanh toán tiền sách. Cuối cùng bàn tính, mấy nhà đành cùng nhau đến tận cửa, van xin Cổ Nguyệt Tử.
Cổ Nguyệt Tử cũng không từ chối không gặp, chỉ là sắc mặt lúc tiếp họ hơi âm trầm, giọng điệu chẳng mấy khách khí: "Quý vị hôm nay rảnh rỗi ghé thư cục của tôi thế này?"
"À dạ, chẳng phải tiệm mới khẩn trương xoay xở được, bọn tôi cố ý mang tiền sách trước kia đến trả đây." Lưu lão bản mở lời trước, nói rồi đã đặt mấy chục lượng bạc lên bàn trước mặt. Có hắn đi đầu, những người khác cũng cười gượng, lấy bạc ra: "Vâng, bọn tôi trước kia có phần thất lễ, mong Cổ lão bản chớ để bụng."
"Không để bụng, mọi người làm ăn với nhau mấy chục năm rồi, sao lại vì chuyện nhỏ mà bận tâm."
"Thế chẳng biết... thứ kinh thư khổ lớn thư cục các người mới in, có thể chia cho chúng tôi ít không?" Lưu chưởng quỹ thấy thế vội đưa yêu cầu.
Cổ Nguyệt Tử hừ khẽ, nhìn quanh họ một lượt: "Có thể thì có thể, nhưng tôi cũng có điều kiện."
"Ngài cứ nói."
"Tiền lô sách này phải thanh toán sớm; nếu thật sự có quyển nào không bán được, trả lại rồi hoàn tiền. À, đây sẽ là thành lệ của các tiệm quý vị khi làm ăn với Cổ gia thư cục ta từ nay về sau, không biết quý vị nghĩ sao?"
"Việc này..." Mấy ông chủ nhìn nhau, mặt hiện vẻ khó xử. Trước nay họ nhập sách luôn lấy hàng trước, bán được bao nhiêu mới chậm trả tiền, chưa từng có quy củ mới thế này. Nhưng họ càng hiểu bây giờ đã khác xưa: trước kia là người mua làm chủ thị trường, nay lại là người bán làm chủ; dù gì còn tiệm nhà họ Lâm ở đó, thư cục đâu lo không bán được sách. Mà họ cũng biết mình trước kia làm quá không ra gì, nên Cổ Nguyệt Tử mới không còn tin họ nữa.
Chần chừ một hồi, cuối cùng vẫn phải khuất phục: "Được, cứ theo lời Cổ lão bản, vậy sách thì..."
"Chưa vội, còn một chuyện chưa bàn, là giá sách. Bản mẫu quyển sách này quý vị chắc cũng đã xem, phí tổn của chúng tôi tăng hơn ba thành so với trước, nên giá tự nhiên khác đi. Bảy đồng rưỡi một quyển, nếu không vấn đề gì, bây giờ có thể giao hàng!"
Nghe Cổ Nguyệt Tử báo giá thế, mấy ông chủ đều ngẩn người: "Bên nhà họ Lâm bán có tám đồng, vậy lãi cho chúng tôi cũng ít quá chứ?"
"Hắn bán tám đồng là chuyện của hắn, còn giá xuất xưởng của chúng tôi là con số ấy!" Cổ Nguyệt Tử hoàn toàn tỏ vẻ không thương lượng; hắn đã nắm chắc đám người này rồi.
Mấy người lại một trận do dự khó xử. Tuy nói vẫn chừa cho họ chút lãi, nhưng năm đồng bạc cũng khó mà chấp nhận, rõ ràng bắt mình làm công không còn gì.
Mà muốn trở mặt bỏ đi, thì lại không cam, cũng không dám. Bởi theo tình hình hiện tại, nhiều đọc thư nhân trong thành sẽ mua thứ kinh thư bản mới này; mình không có, bao nhiêu mối làm ăn đều chạy hết sang tiệm nhà họ Lâm.
Giây phút này, họ thật sự hối hận về lựa chọn trước kia. Biết đâu Cổ gia thư cục đứng vững được trước sức ép của nhà họ Vạn, còn in ra thứ sách bán chạy thế này, thì trước kia nói gì họ cũng chẳng hợp tác với Vạn gia để ép tiền sách Cổ gia.
Dằn lòng một hồi, Lưu lão bản lại dày mặt nói: "Cổ lão bản, thật sự không thể nhượng bộ thêm chút nào sao? Chúng ta dù sao cũng nhiều năm giao tình..."
Cổ Nguyệt Tử mặt lạnh lùng nghiêm nghị; bọn họ cũng dám nhắc đến giao tình nhiều năm, lúc câu kết với nhà họ Vạn hãm mình sao không nhớ đến giao tình ấy? Nhưng hắn rốt cuộc không bùng lên, chỉ cười mà như không cười: "Lưu lão bản nói cũng phải, dù gì chúng ta cũng giao tình nhiều năm, vậy thì nể mặt thêm lần nữa, tính bảy đồng bạc vậy."
Mấy người nghe vậy, lúc này mới thở phào đôi chút, như vậy mới xem như có chút lãi. Nhưng chưa kịp nở nụ cười, cất lời cảm tạ, Cổ Nguyệt Tử đã hơi nghiêng người về phía trước, nhìn họ nói: "Bất quá tôi còn một điều kiện nữa."
"Ngài... ngài cứ nói."
"Rất đơn giản, đúng như lời ta nói với quý vị lúc thông hơi thông ý hôm trước: chống lại sách nhà họ Vạn vào tiệm sách chúng ta. Chỉ cần quý vị làm được điều này, trả hết sách về, thì giá vẫn là giá ấy, bằng không..."
"Việc này..." Lần này mấy người thật sự thấy khó xử, còn muốn nói gì thì Cổ lão bản đã nâng trà tiễn khách: "Tại hạ còn việc phải xử lý, không tiện tiếp chuyện quý vị nữa. Nếu đáp ứng và làm được, sách của chúng tôi sẽ giao đến tiệm quý vị theo giá này."
Khi Cổ Nguyệt Tử bước ra khỏi sảnh đường, bỏ mặc đám ông chủ tiệm sách đứng trơ trong đó, trong lòng chỉ thấy một trận khoan khoái! Quãng thời gian này, hắn quá bức bối, có giận cũng chẳng có chỗ trút. Giờ rốt cuộc có cơ hội lật ngược thế, trả thù nhà họ Vạn, hắn đương nhiên không thể buông nhẹ!
Cổ Nguyệt Tử tin rằng, đám ông chủ tiệm sách chỉ biết mỗi lợi ích ấy cuối cùng sẽ đưa ra lựa chọn sáng suốt nhất!