Tình hình ở Vienna khác hẳn Berlin. Tại Berlin, về cơ bản Liên Xô chiếm nửa phía đông, còn Anh, Mỹ và Pháp chia nhau nửa phía tây. Vienna thì rắc rối hơn nhiều. Quân Liên Xô không chỉ đóng ở phía đông thành phố, mà còn chiếm cả vùng ngoại ô phía tây. Có thể nói, toàn bộ khu nội thành Vienna đều nằm trong vòng vây của quân Liên Xô, còn khu chiếm đóng của Anh, Mỹ và Pháp bị kẹp ở chính giữa. Muốn đi qua mà không đặt chân vào khu vực do Liên Xô kiểm soát, chỉ còn hai tuyến đường chạy theo hướng nam bắc.
Nói cho đúng, trong nửa thành phố Berlin rộng lớn vẫn còn khu vực của Anh, Mỹ và Pháp, dù muốn ra khỏi Berlin cũng phải đi qua vùng đất Đức do Liên Xô kiểm soát. Còn các khu chiếm đóng của Anh, Mỹ và Pháp tại Vienna thì bị quân Liên Xô vây kín bốn bề. Có chuyện gì xảy ra, Hồng quân đóng ở Vienna chỉ cần ra tay là giải quyết được ngay.
Sự đời vốn cay nghiệt như thế. Bảo sao Allen Wilson có thể thẳng tay nện người Ấn Độ thuộc Anh, nhưng đứng trước Liên Xô lại khúm núm, dạ vâng.
Người tới là một viên chức ngoại giao Liên Xô đóng tại Vienna. Tuy không biết rõ lai lịch, Allen Wilson vẫn mặc nhiên coi tất cả những viên chức Liên Xô không rõ thân phận là người của Bộ Nội vụ. Cũng giống như khi nhìn ngược lại, hắn luôn xem mình là tai mắt của Cục Tình báo Quân sự Anh.
Allen Wilson chẳng hiểu một đế quốc già nua như nước Anh thì có tình hữu nghị gì với Liên Xô, quốc gia luôn hô hào giải phóng cả thế giới. Nếu thật sự có chút tình nghĩa nào, thì chắc cũng chỉ nhờ có nước Đức.
Đối với vai trò quyết định của Hồng quân Liên Xô trên chiến trường, thái độ của hắn nịnh nọt đến mức khiến người ta phải kinh ngạc. Lời lẽ thì ngọt xớt, nghe mà nổi da gà. Ngay cả các viên chức ngoại giao Anh ở Vienna cũng trợn mắt sững sờ.
- Thưa ông Petrov, tôi tận mắt thấy quân luật của Hồng quân nghiêm minh, trật tự trong toàn thành phố Vienna cũng đâu ra đấy, thật khiến người ta khâm phục. Tôi mong tình hữu nghị giữa Đế quốc Anh và Liên Xô sẽ mãi bền chặt.
Allen Wilson thao thao bất tuyệt trước mặt viên ngoại giao Liên Xô đầu đã hói quá nửa. Hắn ra sức tâng bốc, lại mang theo mười hộp thuốc lá làm quà, coi như bày tỏ thiện ý.
Petrov nhận món quà một cách kín đáo, chẳng để lộ vẻ gì.
- Ông Allen khách sáo quá. Chúng tôi chỉ nghe nói Vienna có khách tới, vì cẩn thận nên mới tìm đến hỏi thăm. Ông cũng biết đấy, chiến tranh vừa kết thúc, trong lòng nhiều người vẫn còn đầy ác cảm với quân Đồng minh. Có thể nói Vienna hiện giờ chưa được an toàn.
Allen Wilson là ai chứ? Kẻ thù giai cấp, tay sai của chủ nghĩa đế quốc. Nếu có thể kiếm được chút lợi từ hắn, tổ quốc vĩ đại hẳn sẽ ghi công.
- Đó là việc nên làm. Các chiến sĩ Hồng quân quyết định như vậy hoàn toàn đúng đắn. Theo ý kiến riêng của tôi, khi Đức và Áo sáp nhập, có quá nhiều người Áo đứng ra ủng hộ. Cả nước Áo rõ ràng có vấn đề nghiêm trọng. Với đám tội phạm chiến tranh ấy, không cần phải nương tay!
Allen Wilson chẳng ngần ngại giẫm thêm một cú thật mạnh lên những người Áo vốn đã ngã sõng soài dưới đất. Mặt hắn lộ vẻ căm thù chung một kẻ địch.
- Đối xử với bọn tội phạm chiến tranh thế nào cũng được. Liên Xô làm gì cũng đúng.
Hắn còn thao thao nói về tình hữu nghị truyền thống giữa nước Anh và nước Nga. Hai nước từng chung tay đối phó Napoleon, từng sát cánh đánh Đức trong Thế chiến thứ nhất. Còn chuyện Đế quốc Nga sụp đổ rồi Liên Xô nhân cơ hội quỵt nợ thì Allen Wilson vì quan hệ hữu hảo giữa hai nước mà không nhắc tới. Dù sao sau này nước Anh cũng quỵt nợ Mỹ. Cả hai bên đều quỵt thì coi như chẳng ai còn món nợ nào.
Petrov gật đầu. Viên ngoại giao Anh đầy thiện ý này để lại cho ông ấn tượng khá sâu sắc.
- Ông Allen, Liên Xô chúng tôi vẫn luôn công nhận vai trò quan trọng của nước Anh trên trường quốc tế. Thế này đi, nếu ông không bận, sang năm hãy cùng các viên chức ngoại giao ở cung Schönbrunn tới cung Epstein một chuyến.
- Đó cũng chính là mục đích tôi tới Vienna. Dù sao chúng ta cũng là hai quốc gia khác nhau, lúc chung sống với nhau khó tránh khỏi va chạm. Về việc thiết lập trật tự sau chiến tranh ở Vienna, dĩ nhiên còn rất nhiều chuyện cần bàn.
Bề ngoài, Vienna, thậm chí cả nước Áo, được bốn nước cùng quản lý. Nhưng trên thực tế, nơi này chẳng khác nào lãnh địa riêng của Liên Xô.
Cung Schönbrunn là tổng bộ hiện thời của phái bộ Anh tại Vienna. Cung điện tọa lạc ở thủ đô nước Áo, là thắng cảnh nổi tiếng nhất thành phố. Tương truyền, Hoàng đế Matthias của Đế quốc La Mã Thần thánh từng đi săn đến đây, uống nước suối thấy trong lành ngọt mát nên đặt tên cho con suối là “suối đẹp”. Vùng đất quanh đó cũng từ đấy mang tên Schönbrunn.
Đây là công trình Baroque tiêu biểu, nguy nga tráng lệ, chỉ đứng sau cung Versailles của nước Pháp.
Nước Anh chọn một hoàng cung làm tổng bộ tại Vienna, quả nhiên rất hợp với truyền thống của một đế quốc quân chủ.
Liên Xô thì chọn cung Epstein, nơi các chính khách của Đế quốc Áo xưa kia thường tụ họp. Chỉ nhìn nơi đặt tổng bộ cũng đủ thấy họ coi trọng chính trị đến mức nào.
Còn tổng bộ của nước Mỹ cũng đậm chất Hoa Kỳ chẳng kém. Người Mỹ chọn trụ sở Ngân hàng Quốc gia Áo, nhìn là biết họ nhắm thẳng vào tiền. Riêng nước Pháp thì chọn khách sạn sang trọng lớn nhất Vienna.
Thật ra Allen Wilson còn rất nhiều việc phải làm. Đến Vienna, hắn mới sực nhớ ra công việc chính của mình. Hắn đâu phải tới đây chỉ để khuấy đục tình hình ở vùng biên giới. Dĩ nhiên việc ấy vẫn phải làm, nhưng trước đó, hắn còn phải góp sức xây dựng cơ chế bốn nước cùng quản lý Vienna, ít nhất cũng phải đặt ra được vài nguyên tắc căn bản.
Không phải hắn chậm hiểu. Chỉ là vừa rồi, sau khi hỏi thăm các viên chức ngoại giao ở cung Schönbrunn, hắn mới biết những công việc này vẫn chưa có ai bắt tay vào làm.
Allen Wilson thầm thở dài:
“Chẳng lẽ đám công chức ở chính quốc ngày thường đều sống nhàn nhã như thế này sao?”
Hắn là một viên chức xuất thân từ Ấn Độ thuộc Anh, quanh năm chạy ngược chạy xuôi vì Đế quốc Anh. Vậy mà các nhà ngoại giao ở chính quốc làm việc chậm chạp đến mức này.
Petrov rời đi, Allen Wilson lập tức hỏi thăm tình hình những người Nam Tư chạy nạn ở vùng biên giới.
- Stevens, hãy bảo các viên chức ngoại giao của chúng ta ở địa phương cố kéo dài thời gian. Đợi tôi tới rồi sẽ giải quyết chuyện này.
- Thưa liên lạc viên, chúng ta định tiếp xúc với người Liên Xô thật sao? Làm vậy có khiến họ sinh nghi không?
Allen Wilson là liên lạc viên của Bộ Ngoại giao Anh phụ trách châu Âu. Chức vụ này chẳng cao sang gì. Những người cùng đi với hắn tới châu Âu cũng đều mang chức danh tương tự, chỉ có điều hiện giờ một mình hắn đã tới Vienna.
Mà có gì to tát đâu. Hắn còn là liên lạc viên của Bộ Ấn Độ phụ trách Ấn Độ thuộc Anh, trên danh nghĩa là chính.
- Cùng đi với người Mỹ và người Pháp. Hiện giờ chúng ta vẫn là đồng minh, có qua lại với nhau cũng chẳng có gì lạ. Dĩ nhiên, nếu sáng mai người Mỹ tuyên chiến với Liên Xô thì cứ coi như tôi chưa nói gì.
Nói tới đó, Allen Wilson bật cười. Một lát sau, hắn mới làm ra vẻ nghiêm túc.
- Hiện giờ tình hình Áo và việc người Liên Xô độc chiếm nơi này có gì khác nhau đâu? Dĩ nhiên, quân Hồng quân chưa tiến vào những khu chiếm đóng còn lại. Xét riêng điểm ấy, họ vẫn giữ lời. Giải quyết vấn đề nước Áo e rằng sẽ tốn rất nhiều thời gian, hơn nữa phải nhờ các nhà ngoại giao cấp cao ra sức. Nhưng ít nhất chúng ta cũng phải đưa ra được một phương án cho khu nội thành Vienna, chẳng lẽ cứ để quân đội cai quản mãi sao?
Các vùng chiếm đóng rộng lớn của bốn nước ở Áo không khó phân chia. Nhưng còn nội thành Vienna thì sao? Diện tích Vienna kém xa Berlin, các khu chiếm đóng của bốn nước lại đan xen như răng chó, tất cả đều nằm trong vòng vây của quân Liên Xô. Một người dân Vienna ra khỏi nhà, có khi phải lần lượt đi qua trạm kiểm soát của cả bốn nước. Chuyện ấy thế nào cũng phải tìm cách giải quyết.
Cho dù chỉ đưa ra được một bản dự thảo, dù chẳng giải quyết nổi việc gì, nó vẫn đủ để tô thêm một nét rực rỡ vào lý lịch của Allen Wilson.
- Tôi nghỉ trước đây.
Allen Wilson giơ cổ tay lên xem đồng hồ. Hắn cũng nên gửi điện cho Pamela Mountbatten rồi.