- Cậu hiểu khá tường tận về Nam Á đấy.
Cầm bài làm của Allen Wilson, ngài Barron không khỏi thầm cảm thán. Tuy ông đã cho cậu ta được xem tài liệu, coi như tạo cơ hội gian lận, nhưng người trẻ tuổi mà đã nhìn nhận sự việc chín chắn đến thế thì thật đáng khen.
Ngoài mặt, ông vẫn bình thản nói:
- Cơ quan của ta ở tiểu quốc Hyderabad chủ yếu lo việc giao thiệp với quân chủ nơi đó, nhân sự chỉ hơn hai trăm người. Dẫu gộp hết các cơ quan ở Hyderabad lại, người Anh chúng ta cũng chưa đến một nghìn. Nơi này không thể sánh với Delhi, Bombay hay Calcutta, nhưng vẫn rất quan trọng. Với quân chủ Mir Osman Ali Khan, nhất định phải giữ quan hệ hòa hảo.
Allen Wilson khẽ gật đầu:
- Muốn giữ quan hệ hòa hảo, theo tôi, điều quan trọng nhất là phải thật lòng. Tôi đã chuẩn bị sẵn sàng về điểm này, thưa ngài Barron. Hyderabad có tiền riêng, quân chủ nắm quyền kiểm soát đường sắt, bưu điện và quân đội. Thái độ của Mir Osman Ali Khan đối với London sẽ ảnh hưởng lớn đến hơn năm trăm tiểu quốc hiện nay. Tôi nhất định sẽ chân thành giao thiệp với ông ấy.
- Cậu hiểu vậy là tốt. Ba ngày nữa tôi sẽ trao quyết định bổ nhiệm cho cậu. Còn những trợ lý mới tuyển thế nào? Nghe nói cậu đến Đại học Delhi, tuyển toàn người trẻ?
Ngài Barron hài lòng đáp, rồi chuyển giọng:
- Tôi không muốn can thiệp vào công việc của cậu, nhưng đám trẻ phải biết thu bớt vẻ kiêu ngạo. Cậu cần quản thúc những trợ lý mình tuyển. Đế quốc Anh cai trị Ấn Độ không chỉ bằng bàn tay sắt, mà còn phải biết xoay xở linh hoạt. Cưỡng ép chẳng giải quyết được gì. Đôi khi phải tìm cách từ những tập tục lâu đời ở Nam Á.
Allen Wilson gật đầu. Muốn giữ được yên ổn lớn nhất bằng sức lực ít nhất, có lẽ chẳng ai thuần thục bằng người Anh.
Trong một thời gian dưới sự cai trị của Anh ở Ấn Độ, các tổng đốc từng thử xóa bỏ chế độ đẳng cấp. Nhưng họ sớm nhận ra việc đó chẳng khiến dân nghèo ngả theo Đế quốc Anh, trái lại còn làm tầng lớp trên và trung lưu bất mãn, gây lung lay nền cai trị của Anh. Thế là họ thôi đụng đến chế độ ấy. Từ đó về sau, không còn xảy ra cảnh hỗn loạn ngoài tầm kiểm soát.
Quan hệ giữa hai tôn giáo lớn ở Ấn Độ cũng vậy. Trong lịch sử cai trị thuộc địa, các tổng đốc Anh nhiều lần đổi bên, khi dựa vào người theo đạo Hindu, lúc lại dựa vào tín đồ Hồi giáo hoặc người Sikh.
Còn Hyderabad, nơi Allen sắp đến, đúng là mảnh đất thích hợp cho chính sách chia để trị của người Anh. Đây là tiểu quốc lớn nhất Ấn Độ thuộc Anh, diện tích gần bằng nước Anh, dân số lên tới hai mươi triệu. Xét từ góc độ nào, thế lực nơi này cũng chẳng kém bất cứ tỉnh nào của Ấn Độ thuộc Anh.
Điều khiến Allen Wilson mừng hơn cả là quân chủ Mir Osman Ali Khan theo đạo Hồi, trong khi tám mươi phần trăm dân số Hyderabad lại theo đạo Hindu. Tình thế ấy hoàn toàn trái ngược với Kashmir, vùng đất về sau trở thành nguyên nhân tranh chấp giữa Pakistan và Ấn Độ. Ở Kashmir, một quân chủ theo đạo Hindu cai trị phần đông dân chúng theo đạo Hồi.
Đáng tiếc, Hyderabad của Mir Osman Ali Khan lại cách quá xa vùng tây bắc Ấn Độ thuộc Anh, nơi người theo đạo Hồi có thế lực mạnh. Ông không thể trông cậy vào sự ủng hộ của những người cùng tín ngưỡng. Cả tiểu quốc bị Ấn Độ bao vây, cuối cùng khiến kế hoạch độc lập của Mir Osman Ali Khan thất bại.
Mir Osman Ali Khan nổi tiếng vì sự giàu có. Ông sở hữu rất nhiều châu báu và vàng bạc, được xem là một trong những người giàu nhất thế giới. Người ta ước tính tài sản của ông vào khoảng hai tỷ đô la theo thời giá đương thời. Nhờ thế, ông từng lên trang bìa tạp chí Time của Mỹ.
Từ thế kỷ mười tám, gia tộc Ali Khan đã cai trị Hyderabad, Ấn Độ. Ông là người Ấn Độ duy nhất không sống ở Anh mà vẫn được ban tước hiệu hoàng thân cao quý. Sở dĩ có vinh dự ấy là vì trong Thế chiến thứ nhất, ông từng tự nguyện quyên góp một khoản tiền khổng lồ cho ngân khố Anh.
Vừa nhậm chức, Allen Wilson liền đưa danh sách những trợ lý mình chọn ở Đại học Delhi cho ngài Barron, người đứng đầu giới công chức thuộc địa Anh tại Ấn Độ. Thực tế, cả thuộc địa rộng lớn ấy được kiểm soát bởi mười vạn công chức Anh. Vì thế, không thể nói bộ máy cồng kềnh.
Nếu có vấn đề cồng kềnh, thì đó là ở đội ngũ công chức gốc Ấn, lên tới hàng triệu người. Bởi vậy, ngài Barron chẳng phản đối chuyện tuyển mười trợ lý. Dù những sinh viên này vừa rời Đại học Delhi, hoặc mới tốt nghiệp chưa bao lâu, thiếu kinh nghiệm cũng chẳng thành vấn đề.
Điều cần xét kỹ nhất là không để đám thanh niên Đại học Delhi tỏ ra thân Liên Xô. Ngài Barron cũng không giấu Allen Wilson chuyện ấy. Đề phòng ảnh hưởng của Liên Xô đã bắt đầu gần như ngay từ khi nước này ra đời. Trong Thế chiến thứ hai, Anh từng ra sức hướng cơn thịnh nộ của Đức về phía Liên Xô. Rốt cuộc, họ cũng thành công một phần. Phần thất bại thì chính Đế quốc Anh phải gánh chịu.
Nghe ngài Barron nói, Allen Wilson giật nhẹ khóe miệng.
- Phải biết rằng ngay trên đất Anh hiện giờ đã có một nhóm người, về sau được gọi là Năm người Cambridge. Cậu thử nghĩ xem, chuyện ấy có đủ khiến người ta phát điên không?
Ý nghĩ vụt qua đầu Allen Wilson. Chuyện của Năm người Cambridge còn quá xa vời so với công việc trước mắt. Sau này, dù là mượn sức họ để thăng tiến, hay lấy mạng họ làm một nét tô điểm cho lý lịch của mình, đó cũng là chuyện về sau. Trước mắt, hắn phải lập được thành tích ở Ấn Độ thuộc Anh, thuộc địa quan trọng nhất của Anh, mà gần như sắp thoát khỏi vòng cai trị.
Cũng vì Ấn Độ thuộc Anh quá quan trọng, ngài Barron cho rằng cẩn thận đến đâu cũng chưa đủ. Cuối cùng, cuộc điều tra không phát hiện vấn đề gì. Quyết định bổ nhiệm Allen Wilson làm viên chức phụ trách Hyderabad được ban xuống, mọi chuyện cũng khép lại.
Trước mặt mười trợ lý, cả nam lẫn nữ, vừa trải qua cuộc điều tra xem có thân Liên Xô hay không, Allen Wilson cuối cùng cũng cảm nhận được đôi chút dáng dấp của một người đứng đầu. Hắn và cả mười trợ lý đều chỉ ngoài hai mươi, trông chẳng khác nào trò đùa. Nhưng giữa thời chiến, chuyện ấy cũng không đến nỗi khó chấp nhận.
- Nơi chúng ta sắp đến làm việc là tiểu quốc Hyderabad, nằm giữa cao nguyên Deccan. Trước khi lên đường, tôi có vài điều cần nói rõ.
Allen Wilson nhìn những trợ lý giờ đã thành đội ngũ dưới quyền mình, hắng giọng, ra vẻ quan cách:
- Khi tiếp xúc với quân chủ Hyderabad, nhất định phải tỏ lòng kính trọng. Đây là điều bắt buộc. Chúng ta có thể góp ý về việc nội bộ của Hyderabad, nhưng tuyệt đối không được nhúng tay can thiệp.
- Chẳng qua cũng chỉ là một tiểu quốc. Chúng ta đại diện cho Đế quốc Anh kia mà.
Một trợ lý tên Andy khẽ lẩm bẩm.
Allen Wilson thản nhiên nói:
- Quân chủ Hyderabad là khách quý của London. Ngay cả Nữ hoàng gặp ông ấy cũng sẽ tiếp đãi theo lễ. Tiểu quốc không do Tổng đốc trực tiếp cai quản, quyền uy của quân chủ nơi đó không thể bị thách thức. Chuyện này khác hẳn các tỉnh thuộc Ấn Độ thuộc Anh. Trừ phi các cậu cho rằng quyền uy của mình còn lớn hơn cả Nữ hoàng.
Còn chưa lên đường, Allen đã ra dáng một viên chức phụ trách. Uy phong quả thật lớn thay!