Một lưới bắt gọn cả Ngũ kiệt Cambridge để lấy đó làm bậc thang thăng tiến ư? Allen Wilson chưa từng nghĩ vậy. Hắn đâu có thiếu thốn đến mức phải liều. Đổi lấy một khoảng đất cất nhắc thì quá tốt, nhưng tính đến tuổi tác của mình, hy vọng ấy xem ra cũng mong manh.
Hắn là kẻ thực tế đến vậy, chưa thấy lợi trước mắt thì quyết không làm chuyện rủi ro.
Cho nên, với Ngũ kiệt Cambridge, kiệt tác lừng lẫy trong lịch sử KGB Liên Xô, lúc này hắn chỉ muốn đơn thuần là tiếp xúc một chút mà thôi.
Điểm giao thoa duy nhất giữa hắn và Philby là cả hai từng sống một thời gian ở Ấn Độ thuộc Anh, thì cũng chỉ còn cách xoay quanh chuyện ấy.
Trở về Luân Đôn lần này, thật lòng Allen Wilson cũng thấy lòng mình lắm tầng lớp. Trong hệ thống công vụ Anh, chống Xô viết vốn đã là đúng đắn về mặt chính trị; người đứng về phía Liên Xô như Ngũ kiệt Cambridge thì hiếm như lá mùa thu.
Còn ý nghĩ của hắn lại khá đặc biệt. Chống Xô là vì lợi ích của bản thân, nhưng khi chống Xô thì hắn cũng chống Mỹ.
Chiến tranh đã kết thúc, đế quốc mặt trời không bao giờ lặn dường như buộc phải nhường chỗ cho hai nước Mỹ và Xô. Nhưng nói cho đúng thì thời khắc này mặt trời chưa lặn hẳn, chỉ mới vào giờ hoàng hôn. Trong quá trình ấy, quan hệ Anh-Mỹ tuyệt đối không phải thứ đồng minh đặc biệt gì.
Trong tiến trình đế quốc này tan rã, Mỹ và Xô kỳ thực chẳng khác nhau là bao. Thậm chí về vấn đề thuộc địa, Mỹ còn góp sức phá đế quốc Anh mạnh hơn cả Liên Xô.
Sau chiến tranh, Liên Xô mất mát khổng lồ về người lẫn của, dẫu muốn làm gì thì trong thời gian ngắn cũng có lòng mà không có sức. Tiêu hoá khối Đông Âu sau chiến tranh còn chưa xuể, đâu phải cái thứ bễ nghễ thời sáu mươi trở đi, quay sang tát tới tấp vào mặt nước Mỹ.
Vậy nên ngay sau chiến tranh, đế quốc Anh chắc chắn phải đối mặt áp lực từ Mỹ. Về thuộc địa, Anh và Pháp là đồng minh với nhau: ngắn hạn thì cùng đỡ áp lực của Mỹ, dài hạn thì cùng đỡ áp lực của cả Mỹ lẫn Xô.
Sau buổi nói chuyện, Allen Wilson mời Philby tìm chỗ nào uống một ly sau giờ làm. Lời mời không hề bị từ chối, Philby ưng thuận rất sảng khoái.
- Vậy tôi về trước, đến giờ tan làm chúng ta gặp lại nhau. Allen Wilson bắt tay Philby, nói. Anh cũng biết đấy, người từng làm công vụ ở Ấn Độ thuộc Anh không nhiều. Tôi mới về Luân Đôn, vài việc còn lạ lẫm.
- Tôi rất sẵn lòng giúp đỡ. Philby đáp lại cũng thân thiện không kém. Như anh nói đấy, có bạn bè nâng đỡ là chuyện tốt.
Đợi Allen Wilson rời khỏi toà nhà trụ sở Cục Tình báo Sáu, Philby mới thu nụ cười, trầm ngâm một lúc lâu rồi mới bỏ đi.
Philby khác hẳn những thành viên kia ở gốc rễ. Mấy người bạn của hắn, ít nhiều đều mang thứ tưởng tượng lý tưởng hoá về Liên Xô; còn hắn, một kẻ làm việc trong cơ quan tình báo, chẳng có gì là mộng tưởng tốt đẹp cả. Hắn không tin rằng một quốc gia làm lại từ đầu, dựng xây một chế độ hoàn toàn mới, thì có thể giải quyết mọi vấn đề trước mắt.
Theo hắn, một quốc gia mới lập phải đương đầu muôn thứ khó khăn là chuyện hết sức đời thường. Hơn nữa, đối với cả nhân loại mà nói, có thêm một lựa chọn luôn tốt hơn là chỉ có một. Cũng giống nước Anh, có đảng Bảo thủ cũng có đảng Công đảng. Nhìn rộng ra cả thế giới, người ta muốn chọn chế độ nào thì cứ chọn.
Tuy phục vụ cho Liên Xô, Philby lại không mộng mơ ngây thơ về nước Xô như những kẻ khác. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến hắn trở thành thành viên lực phá hoại lớn nhất của Ngũ kiệt Cambridge.
- Về đến Luân Đôn rồi, tin rằng công tác của anh cũng đang được sắp xếp. Nhưng nói cho cùng, anh về sớm cũng là chuyện tốt. Nếu Ấn Độ thuộc Anh bắt buộc phải độc lập, lúc ấy anh mới về thì đối thủ cạnh tranh sẽ đông lắm. Về một chuyến ngay bây giờ, dù sau này có quay lại làm việc ở Ấn thì đến lúc đó cũng không trở tay không kịp. Philby tay nâng ly rượu, tỉ mỉ phân tích lợi hại cho Allen Wilson.
- Vậy Harold cũng cho rằng Ấn Độ thuộc Anh là không thể không độc lập sao? Allen Wilson nhấp một ngụm whisky, hỏi lại.
- Muốn giữ lại thì khó lắm rồi. Chúng ta cũng phải để ý đến cái nhìn của những nước khác, nhất là hai tay chơi lớn còn lại. Philby nhún vai. Anh nghĩ chúng ta chịu nổi áp lực của hai nước kia mà giữ được Ấn Độ không?
- Có nước Mỹ thì không thể! Allen Wilson nghĩ một chút, không nhịn được mà thất thểu đáp. Thật ra bây giờ đã rõ lắm rồi, người Mỹ có thể coi là một đồng minh đáng ngờ. Nói không chừng sát thương họ gây cho đế quốc Anh còn nặng hơn cả Liên Xô.
Ồ? Anh thực sự nhìn nhận như vậy sao? Sắc mặt Philby âm tình bất định. Hắn nâng ly uống một ngụm, mượn thế che đi ánh mắt mình.
- Tôi thừa nhận lời anh nói có lý. Đặt ly rượu xuống, Philby gật đầu tán thành. Địch và bạn có lúc không dễ phân định như vậy đâu.
Nhất là với một điệp viên! Allen Wilson nhướng mày.
- Tôi đồng ý. Anh nói đúng quá.
Toà nhà Bộ Ngoại giao ở Whitehall. Bộ trưởng phụ trách Ấn Độ Leo Amery tựy một bức thư, đặt trước mặt Ngoại trưởng Robert Anthony Eden.
- Tôi muốn mượn điều một người từ phòng anh sang Bộ Ấn Độ, trên giấy tờ vẫn thuộc biên chế Bộ Ấn Độ, anh thấy thế nào?
- Leo? Chuyện gì vậy? Anthony Eden không hiểu đầu cua tai nheo ra sao. Sao lại phiền phức thế?
- Câu hỏi này chính tôi cũng muốn biết. Leo Amery ngồi phịch xuống, cười khổ. Đây là thư Mountbatten gửi tôi. Ngoài chuyện xã giao riêng tư và tình hình hiện nay của Ấn Độ thuộc Anh, thì chỉ còn mỗi việc này. Viên công vụ đưa thư về được sắp xếp vào Bộ Ấn Độ, nhưng tạm thời làm việc ở Bộ Ngoại giao. Tình hình là vậy đấy.
- Vậy chẳng phải là… điều động bình thường sao! Anthony Eden ban đầu còn do dự, rồi bỗng quành một khúc gắt. Mà nói đi cũng phải nói lại, Bộ Ngoại giao, Bộ Thuộc địa và Bộ Ấn Độ, công việc làm về cơ bản giống nhau, chỉ khác ở quốc gia đối diện mà thôi. Chuyện này tôi sẽ để Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao sắp xếp.
- Tôi nghĩ chắc không khó lắm. Ngay cả Thủ tướng cũng nhận được thư của Mountbatten. Tôi nghe chính Thư ký Nội các nói đấy! Leo Amery nói đến đây bỗng ngạc nhiên. Viên công vụ này với Mountbatten là quan hệ gì nhỉ?
- Chẳng lẽ là rể? Nghe chừng tuổi tác cũng không hợp. Anthony Eden thấy buồn cười. Nhưng giờ Bộ Ngoại giao bận rộn lắm, ý kiến của chính Mountbatten chúng ta cũng không thể không nghe, nhất là đối với anh.
Bộ Ấn Độ phụ trách công việc của Ấn Độ thuộc Anh, nên ý kiến từ phủ Toàn quyền lẫn phía Ấn đều phải coi trọng biết bao. Ai bảo một thuộc địa Ấn Độ lại gánh trọn công việc của cả Bộ Ấn Độ chứ.
Nghe nói Mountbatten còn gửi thư cho cả Thủ tướng Churchill, Anthony Eden thầm đoán, hẳn là muốn cho viên công vụ này có một chỗ để mạ vàng. Cơ hội đâu thiếu. Chẳng hạn ngay trước mắt, đợi Berlin bị hạ, hàng loạt việc phân chia khu chiếm đóng tiếp sau đều do Bộ Ngoại giao lo liệu. Mấy việc ấy dễ dàng tích luỹ kinh nghiệm nhất.
Với tư cách Ngoại trưởng, Anthony Eden lúc này đã biết mình phải làm thế nào.