Hướng Sơn là một người kỳ lạ.
Trong mắt U Kỳ, người đàn ông tên Hướng Sơn này kỳ lạ nhất trên đời. Hắn biết đủ chuyện mà U Kỳ, mẹ cậu, thậm chí cả trưởng trấn và bác sĩ Schultz đều không biết. Thế nhưng, chẳng hiểu sao hắn lại thường tin vào những điều kỳ quái.
Chẳng hạn, hắn bắt U Kỳ gọi mình là “sư phụ”.
Theo lời hắn, cách xưng hô ấy là một thứ khế ước giữa hiệp khách với nhau.
Chẳng hạn, hắn thật sự tin rằng “có khi chúng ta đang sống trong một ảo cảnh khổng lồ”. Không dừng ở đó, hắn còn bày ra hẳn một nghi thức để kiểm chứng chuyện này.
Mà bộ phận cốt lõi nhất của dụng cụ kiểm tra ấy lại là một cỗ máy nhờn nhẫy, cáu bẩn.
Hướng Sơn làm mọi việc hết sức nghiêm túc. Sau khi biểu diễn xong, hắn bắt U Kỳ tháo máy ra rồi lắp lại. Cứ thế lặp đi lặp lại năm lần. Đến khi chắc rằng dù không có chip trợ giúp, U Kỳ vẫn nhớ được cấu tạo của cỗ máy, hắn mới thôi.
Sáng hôm sau, Hướng Sơn mới đưa U Kỳ trở về trấn.
Nào ngờ, trong căn nhà nhỏ của U Kỳ lại có một vị khách ngoài dự liệu.
Người đến là trưởng trấn.
- Ngài trưởng trấn, sao ngài lại tới đây?
Hướng Sơn hơi ngạc nhiên.
- Cách gọi ấy… không đúng, phải gọi ngươi là “Sơn” mới phải.
Những mảng sinh học trên mặt trưởng trấn chụm lại thành một nụ cười tạm coi là bình thường.
- Ta qua xem bên này làm ăn đến đâu rồi.
Ánh mắt ông ta cứ liếc về đống cơ thể máy móc còn sót lại của Will.
Hướng Sơn bảo U Kỳ ra ngoài, rồi hỏi với vẻ khó hiểu:
- Sao ngài biết…
- Bác sĩ là cháu ta. Ta nghe nói ngươi mua ít linh kiện ở chỗ nó, liền đoán ngươi định tự lắp cơ thể máy móc. Tò mò một chút cũng phải thôi. Ngươi làm đến đâu rồi?
Trưởng trấn cười hề hề.
Hướng Sơn lắc đầu:
- Việc này khó quá, ta mới bắt tay vào làm thôi.
Thấy Hướng Sơn chưa đưa bộ não của mình vào cơ thể máy hình chó, trưởng trấn không khỏi thất vọng.
Ông ta biết cơ thể máy móc của các võ giả đều có thiết kế riêng. Nhiều linh kiện và kết cấu ăn khớp với nhau, tự tiện sửa đổi thường chẳng hay ho gì.
Theo ý ông ta, kết quả tốt nhất là Hướng Sơn tháo bộ não ra rồi lắp vào cơ thể máy hình chó.
Nhưng nghĩ đến khả năng Hướng Sơn là một hiệp khách, trưởng trấn lại thấy mình không tiện xen lời.
Ông lắc đầu, hỏi:
- Ngươi có gặp khó khăn gì không?
Hướng Sơn nghĩ bụng, đây là muốn lấy lòng hay chỉ đơn thuần muốn làm ăn?
Hắn cân nhắc một lát rồi thử nói:
- Ta chưa có lớp vỏ ngoài thích hợp…
Lớp vỏ của cơ thể máy hình chó dĩ nhiên không thể dùng thẳng lên người Hướng Sơn. Hắn cảm thấy mình có lẽ cũng biết quyền mô phỏng sinh học, nhưng môn quyền ấy không dùng để đánh nhau, hắn cũng không quen dùng.
Dù vậy, Hướng Sơn quả thật cần một lớp vỏ. Ít nhất nó có thể ngăn bụi bặm bám vào, đồng thời che bớt ánh mắt người ngoài. Hắn nghĩ chỉ cần có lớp vỏ, kẻ địch sẽ không thể đánh rơi pin của hắn ngay chiêu đầu tiên.
Hơn nữa, sống sót được trong tay Will Granddog đã là nhờ may mắn.
Hắn cũng cần một nắp sọ khớp với chỗ vỡ trên trán.
Tấm chắn giữa não và máy móc dù chắc đến đâu cũng không thể sánh với giáp hợp kim. Để bộ não trơ ra giữa trận chiến, quả thật quá mạo hiểm.
Chỉ có điều, hộp sọ của Hướng Sơn hình như làm từ một loại hợp kim khá hiếm. Muốn sửa lại như cũ e rằng chẳng dễ.
Trưởng trấn ngẫm nghĩ một lúc rồi nói:
- Chuyện này cũng không khó. Trong trấn có một lò nung ba chiều. Ngươi đưa thông số cụ thể cho ta, ta có thể làm một cái đơn giản. Dĩ nhiên, vật liệu sót lại từ cuộc Chiến tranh Thăng hoa chẳng có thứ gì tốt. Vật liệu tàu chiến thì chúng ta cũng không nung chảy nổi.
Hướng Sơn ngập ngừng:
- Vậy tiền công…
- Đừng khách sáo thế, Sơn. Dù sao ngươi cũng cứu mọi người. Chút tiền ấy ta vẫn trả được.
Trưởng trấn vỗ lên bờ vai gầy như dây thép của Hướng Sơn.
Thật vậy sao?
Hướng Sơn vẫn bán tín bán nghi. Lúc mua linh kiện, hắn cảm nhận được ý dò xét của bác sĩ Schultz. Schultz là cháu trưởng trấn. Xem ra thế lực lợi ích trong trấn không hẳn xem hắn là ân nhân.
Trưởng trấn này thật lòng tốt bụng đến thế ư?
- Ta còn chưa hỏi ngươi, Sơn. Ngươi sống ở trấn Bãi Phế liệu có quen không? Từ lúc U Kỳ đào ngươi lên…
Hướng Sơn giơ tay ngắt lời ông:
- Trưởng trấn, ta rất biết ơn trấn này. Khi U Kỳ đánh thức ta, ngài cũng có mặt. Ta biết chính mọi người đã cứu ta, những chuyện ấy ta vẫn nhớ. Ngài cũng là ân nhân cứu mạng của ta. Có gì cứ nói thẳng, việc gì ta làm được, ta sẽ cố hết sức.
Trưởng trấn nhìn Hướng Sơn, dường như đang cân nhắc điều gì. Nhưng Hướng Sơn chẳng thể nhìn ra ánh mắt qua ống kính của ông ta. Cuối cùng, trưởng trấn như chợt nhớ ra một chuyện, bèn gật đầu:
- Ta hiểu rồi, vậy ta nói thẳng. Chậm nhất nửa tháng nữa, viên quan phát phúc lợi sẽ tới…
Hướng Sơn giật mình:
- Tốt thế sao? Còn có cả phúc lợi xã hội nữa à?
- Xưa nay chẳng phải vẫn có phúc lợi xã hội sao? Đã thu thuế thì phải cấp phúc lợi, chuyện ấy vốn dĩ đương nhiên mà!
Trưởng trấn cũng giật mình.
- Sao đến việc này ngươi cũng không biết?
Hướng Sơn không ngờ một xã hội trông như đã lùi về thời phong kiến lại còn có khái niệm “phúc lợi xã hội”. Hắn gãi đầu:
- Lạ thật… Sao ta lại quên mất nhỉ? Chuyện này quan trọng lắm sao?
Trưởng trấn lắc đầu, nom như một ông lão lo cho đứa cháu:
- Ngươi quên nhiều chuyện thế này, biết làm sao đây…
Hướng Sơn hỏi:
- Viên quan phát phúc lợi làm gì?
- Còn làm gì nữa? Quan thu thuế thu thuế gien trước. Nửa tháng sau, lãnh chúa thống kê thuế má khắp nơi, rồi quan phát phúc lợi sẽ căn cứ vào số thuế ấy mà công bố phần phúc lợi.
Nghe trưởng trấn giải thích, Hướng Sơn mới hiểu “phúc lợi” ở đây khác hẳn điều hắn tưởng.
Thứ được gọi là “phúc lợi” cũng giống như “thuế”, đều là trẻ sơ sinh.
Chỉ khác là những đứa trẻ ấy không bị thu lên, mà được đưa ra từ kho gien của loài người.
Chẳng cần bàn đến tố chất của chúng. Điều quan trọng nhất là chúng giúp các khu định cư tránh tình trạng huyết thống ngày càng đơn điệu.
Thông thường, số trẻ được phát sẽ bằng một trăm hai mươi phần trăm số trẻ bị thu làm thuế.
Thu đi mười đứa thì trả lại mười hai đứa.
Sau đó, những đứa trẻ này được giao cho người sẵn lòng nuôi dưỡng.
Chỉ có điều, người nhận nuôi không được lấy họ mình đặt cho bé trai, cũng không được đổi tên đệm của bé gái.
Họ đánh dấu nhiễm sắc thể Y, còn tên đệm đánh dấu ti thể. Nhờ có những quy định ấy, “gia đình” mới có thể tồn tại.
Điều thứ nhất trong Nguyên tắc Dyson là: “Mọi người đều có nghĩa vụ duy trì sự đa dạng gien của loài người.” Ai khước từ nghĩa vụ này sẽ tự động mất đi sự che chở của văn minh. Một phần lớn trong cái gọi là “tên họ” cũng chính là dấu hiệu nhận biết sự đa dạng gien. Vì thế, những quy định bổ sung của Nguyên tắc Dyson cấm người ta tùy tiện đổi tên.
Thế nhưng…
Hướng Sơn ngạc nhiên hỏi:
- Điều kiện khắt khe thế này mà vẫn có người chịu nhận nuôi trẻ sao?
Con người muốn nuôi nấng trẻ nhỏ là vì bản năng do gien trao cho, thôi thúc sinh vật truyền lại thông tin di truyền. Trong một số nền văn hóa, con nuôi còn được xem như sự nối tiếp về mặt văn hóa của cha mẹ nuôi, có thể thừa kế những vinh dự như gia danh. Theo ký ức của Hướng Sơn, lẽ ra phải là như vậy.
Nhưng giờ đây, đứa trẻ chẳng cùng huyết thống với mình, lại không được thừa kế tên họ…
Trưởng trấn nhìn hắn khó hiểu:
- Sao lại không muốn? Người trong nhà đùm bọc lẫn nhau, chẳng phải cũng là một dạng phúc lợi sao?
- Phúc lợi… Ồ… Ta hiểu sơ sơ rồi.
Có lẽ với những bậc cha mẹ thời này, nuôi con thật sự chỉ là một “phúc lợi”? Họ chẳng cần lo chuyện dạy dỗ, bởi ngay lần đầu cải tạo não, kiến thức đã được cấy vào đầu. Người máy hóa cũng dễ nuôi hơn người tự nhiên trên đủ phương diện…
Hình như chỉ đến đêm, Yulia mới đứng ngoài cửa sổ nhìn U Kỳ.
Nhưng ngẫm ra điều ấy, Hướng Sơn lại thấy thời đại này càng thêm khó hiểu. Theo hắn, tình thương Yulia dành cho U Kỳ cũng chẳng khác tình thương của con người xưa kia. Thế nhưng…
Trưởng trấn lại hỏi:
- Chuyện này lạ lắm sao, Sơn? Trước kia ngươi sống ở đâu? Nơi đó khác chỗ chúng ta nhiều lắm à?
Hướng Sơn lắc đầu, bộ phận phát âm bắt chước một tiếng cười khổ:
- Ta không nhớ.
Trưởng trấn thở dài:
- Tóm lại, nửa tháng nữa quan phát phúc lợi sẽ tới trấn. Nhưng năm nay, quan thu thuế không thu đủ khoản phải nộp. Việc tiếp theo ra sao còn phải xem may rủi. Có thể chẳng xảy ra chuyện gì, cũng có thể… chúng ta sẽ tạm thời mất đi sự “che chở” trong một thời gian.
Tỉnh lại đã lâu, Hướng Sơn cũng hiểu đại khái “sự che chở” kia là gì.
Nếu giải thích bằng cách nói của thời cũ, “sự che chở của văn minh” bao gồm “quyền sống”, “quyền được khỏe mạnh”, “quyền sở hữu tài sản”, tức các quyền gắn liền với con người và nhân phẩm, cùng những quyền về kinh tế, văn hóa, xã hội.
Đến nay, Hướng Sơn vẫn không biết thứ gì đang cai trị thế giới. Nhưng xem ra những quyền chính trị khác đều không thuộc về mọi người. Vì vậy, cũng không thể nói “sự che chở của văn minh” đồng nghĩa với “toàn bộ quyền con người”.
Ai mất đi sự che chở của văn minh thì mọi quyền lợi đều không còn được bảo vệ.
Bất cứ ai cũng có thể đối xử với họ theo bất cứ cách nào.
Còn nếu người mất che chở tiếp tục làm hại những người vẫn được bảo vệ, họ sẽ bị xem là “bạo đồ”. Khi ấy, lãnh chúa có nghĩa vụ tiêu diệt họ.
Có điều, Nguyên tắc Dyson chưa bao giờ quy định phải làm đến mức nào mới cần tiêu diệt. Quyền quyết định của lãnh chúa trong việc này rất rộng.
Có lúc Hướng Sơn nghĩ, cái gọi là “Nguyên tắc Dyson” chẳng qua là thứ luật ngu xuẩn được tạo ra khi người ta đẩy quan niệm “quản ít mới là quản tốt” đến cực đoan nhất.
- Nếu lãnh chúa vui vẻ, một tên bạo đồ làm gì cũng có thể chẳng sao. Nhưng cũng có khi vừa mất sự che chở, người đó đã bị lãnh chúa giết ngay?