Buổi sớm nơi thôn trang lúc nào cũng vắng lặng khác thường. Trước cổng nhà Lữ Bá Xa có mấy người đứng tiễn chân.
- Cha, chúng con đi đây.
Lữ Dương nhìn những người đang tiễn mình, lên tiếng rồi quỳ xuống, dập đầu trước mặt Lữ Bá Xa mấy cái.
Đứng dậy, hắn dắt lừa, cùng hai anh em Lưu Thành tiếp tục đi về phía trước.
- Khoan đã!
Ba người mới đi được vài chục bước, Lữ Bá Xa vốn im lặng nãy giờ bỗng gọi với theo.
Ông bước nhanh đến chỗ Lưu Thành và Lưu Thủy đang dừng lại, rồi đi thẳng tới trước mặt Lữ Dương.
Dưới ánh mắt ngơ ngác của con trai, ông đưa tay gom tóc hắn lên, buộc lại cẩn thận. Sau đó, ông tháo chiếc khăn đỏ đang quấn trên đầu mình, dùng nó bọc lấy mái tóc của Lữ Dương.
- Con năm nay mười bảy tuổi, chưa đến tuổi làm lễ trưởng thành. Ở nhà, con vẫn chỉ là đứa trẻ buộc tóc. Nhưng ra ngoài rồi, chẳng ai để ý con bao nhiêu tuổi, đã lớn khôn hay chưa. Hôm nay cha làm lễ trưởng thành cho con trước, để con nhớ kỹ, từ ngày bước ra khỏi cổng nhà này, con không còn là một đứa trẻ nữa. Làm việc gì cũng phải cẩn thận, đừng còn tùy tiện như lúc ở nhà. Người ngoài không phải cha anh con, họ chẳng nuông chiều con đâu. Ra ngoài rồi, mọi việc cứ nghe theo anh Thành. Anh Thành là người có chí…
Lữ Bá Xa vừa buộc tóc cho con vừa lải nhải dặn dò. Ông chẳng còn vẻ nghiêm nghị, ít lời thường ngày nữa.
Chẳng hiểu vì sao, nghe cha bỗng đổi khác, nói mãi không thôi, Lữ Dương vốn tưởng mình đã đủ cứng cỏi cũng không sao cầm được nước mắt. Hắn cúi đầu, để lệ tràn đầy mặt.
Buổi sớm cuối thu, hơi thở phả ra thành làn khói trắng. Ba thiếu niên bước đi trên những lối cỏ còn đẫm sương lạnh.
Lữ Dương, nay đã có tên chữ là Thoái Chi, từ lúc được cha làm lễ trưởng thành vẫn lặng thinh. Tâm trí hắn còn chìm trong nỗi xúc động ban nãy, mãi chưa trở lại bình thường.
Cái tên Thoái Chi là do Lữ Bá Xa đặt cho hắn.
Theo lời Lữ Bá Xa, chuyến này ông chẳng mong con trai làm nên công danh gì lớn lao, chỉ mong hắn được bình an. Hai chữ Thoái Chi mang ý nghĩa ấy: đừng tranh phần hơn, đừng quá phô bày tài năng, càng không nên lúc nào cũng xông lên trước người khác.
Ba người đi mãi. Đến trưa, họ dừng lại nghỉ chân.
Lưu Thành vốn suốt dọc đường chẳng nói mấy câu, lúc này đặt bầu nước xuống, quay sang Lưu Thủy.
- Nhị đệ, chuyến này chúng ta đều đã không còn là trẻ con nữa. Lại đây, để ta buộc tóc cho đệ.
Theo lệ thời ấy, con trai mười bốn tuổi phải buộc tóc gọn gàng. Lưu Thủy năm nay mới mười ba, vẫn còn là đứa trẻ để tóc xõa, chưa đến tuổi ấy.
Buộc tóc và làm lễ trưởng thành là hai chặng đời rất quan trọng đối với đàn ông thời này. Nhà có điều kiện còn phải tổ chức nghi lễ, mời người đến chứng kiến.
Nhưng giữa thời loạn, lại sinh ra trong nhà nghèo, lấy đâu ra thời gian để những con người thân phận chẳng khác gì cỏ dại ấy lớn lên cho đàng hoàng? Lấy đâu ra tiền bạc, điều kiện mà chăm chút đủ thứ lễ nghi?
Thân thể này của Lưu Thành, khi cha mẹ lần lượt qua đời cũng chỉ mới mười ba tuổi. Để kiếm sống, hắn chẳng phải đã tự tìm một sợi dây, tự buộc tóc lên đầu, xách con dao giết lợn cha để lại rồi đi tìm việc làm đó sao? Hắn cứ thế gánh lấy cả mái nhà xiêu vẹo, cố mà sống tiếp.
Giữa thời loạn, những người như cỏ dại chỉ lo sao sống nổi, chẳng còn hơi sức để câu nệ hay làm dáng.
Lưu Thủy ngoan ngoãn bước đến trước mặt anh, đứng yên cho Lưu Thành dùng đôi tay còn vụng về buộc tóc cho mình.
Việc buộc tóc, làm lễ trưởng thành vốn do bậc trưởng bối trong nhà đảm nhiệm. Lưu Thành là người anh duy nhất của Lưu Thủy, hắn đứng ra làm việc này cũng là lẽ đương nhiên.
Buộc tóc cho Lưu Thủy xong, Lưu Thành đưa tay sờ lên đầu mình. Hắn lục tìm trong trí nhớ một lát, rồi xé một mảnh vải trên áo, tự tay quấn tóc lại. Vậy là nghi lễ trưởng thành của hắn cũng coi như xong.
Cách làm gọn ghẽ ấy chẳng khác gì ba năm trước, khi thân thể cũ của hắn tự buộc tóc cho mình.
Lữ Dương, cũng chính là Thoái Chi, người duy nhất chứng kiến nghi lễ đơn sơ ấy, nhìn mà há hốc miệng. Hắn định nói gì đó, nhưng cuối cùng vẫn không thốt nên lời.
Ba người ăn qua loa chút lương khô, uống vài ngụm nước đun sôi để nguội rồi nghỉ thêm một lúc. Sau đó, họ lại lên đường.
Từ khi tiếp tục đi, Lữ Dương trở nên cởi mở hơn trước nhiều. Có lẽ cảnh buộc tóc và làm lễ trưởng thành sơ sài đến mức chẳng thể sơ sài hơn của anh em họ Lưu đã khiến hắn nhận ra điều gì đó.
Trên đường, Lữ Dương lên tiếng hỏi Lưu Thành:
- Anh Thành, anh đã nghĩ xong tên chữ của mình chưa?
Sau khi làm lễ trưởng thành, người ta được xem là đã thành niên, thường phải lấy thêm một tên chữ. Tên ấy phần lớn do cha mẹ, thầy dạy hoặc bậc trưởng bối đặt cho.
Chẳng hạn như Thoái Chi của Lữ Dương, chính là do cha hắn, Lữ Bá Xa, đặt.
Lưu Thành thì khác. Lễ trưởng thành là do hắn tự làm, tên chữ dĩ nhiên cũng phải tự nghĩ.
Hắn cười, trong chuyện đặt tên chữ, bản thân thật sự chẳng có kinh nghiệm gì. Những cái tên hắn nhớ được đều đã gắn với người khác.
Lưu Bị tự Huyền Đức, Tào Tháo tự Mạnh Đức, Mã Siêu tự Mạnh Khởi… Còn có cả lợn rừng tự Peppa.
Nếu đem những cái tên ấy gắn vào sau tên mình, nghe thế nào cũng thấy kỳ quặc.
Cưỡi trên lưng lừa, Lưu Thành nghĩ một lát rồi lắc đầu, gạt sạch những ý nghĩ linh tinh trong đầu.
- Ta chưa nghĩ ra. Đợi sau này nghĩ được rồi hẵng nói, chuyện này không vội.
Ba người cưỡi lừa nối nhau đi mãi về phía trước, nom dáng vẻ mảnh khảnh, lọt thỏm giữa đường dài.
Trong ba người, chẳng hiểu vì sao chỉ mình Lưu Thành có sức đánh đấm đáng kể. Hai người còn lại chỉ có thể xếp vào hạng yếu nhớt.
Ngày Quan Vân Trường một mình cưỡi ngựa vượt nghìn dặm, trong cả đoàn quân chỉ có ông là người đánh được, còn lại toàn gia nhân, chẳng giúp ích gì nhiều. Bởi thế chuyện ấy mới được người đời truyền tụng đến tận bây giờ.
Lưu Thành nhìn Lưu Thủy và Lữ Dương bên cạnh, bất giác hít hít mũi. Tính ra, chuyến này hắn cũng có thể xem là một mình rong ruổi nghìn dặm.
Chỉ có điều Quan tướng quân cưỡi ngựa Xích Thố, tay cầm đại đao Thanh Long. Còn hắn cưỡi một con lừa lông dài, mõm trắng như đeo khăn che mặt, bên hông giắt con dao giết lợn.
Khoảng cách ấy thật ra cũng chẳng lớn lắm. Những thứ cần có đều có cả.
Lưu Thành tự an ủi mình như vậy.
Mọi người đi mãi đến chạng vạng thì gặp một thôn làng tiêu điều.
Họ hỏi thăm một vòng, nhưng chẳng ai dám cho cả bọn ở nhờ. Sau cùng, trưởng thôn mới ra gặp, hỏi Lưu Thành và hai người kia mấy câu. Hỏi xong, ông ta cũng không dám dẫn họ về nhà mình ngủ.
Có điều, thấy cả ba còn trẻ, tuổi tác chẳng lớn, lại nói là muốn đi tòng quân, trưởng thôn vẫn đối đãi tử tế hơn đôi chút. Ông chỉ cho họ một căn nhà tranh thấp bé đã bỏ hoang, bảo họ vào đó qua đêm.
Lưu Thành đã thấy mãn nguyện lắm rồi.
Giữa lúc binh đao rối ren, thiên hạ chẳng yên ổn, nếu chính hắn gặp người lạ không rõ lai lịch đến xin ngủ nhờ, hẳn cũng chẳng dám mở cửa. Trưởng thôn chịu cho họ ngủ qua đêm trong căn nhà tranh bỏ không, không phải nằm co ro ngoài đồng, như thế đã là tử tế lắm rồi.
Làm người phải biết mang ơn, cũng phải biết đủ.
Ba con lừa được Lưu Thành và hai người kia dắt cả vào trong nhà. Họ cho lừa ăn trước, rồi mới bắt tay nấu bữa tối cho mình.