Chương 304: Trạm dịch sinh lời! Canh hai!
Trạm dịch, nói nôm na giống như bưu cục thời nay. Ở Đại Tống, công dụng chính của trạm dịch là tiếp nhận và truyền đi tin tức quân sự.
Nhưng Võ Thực dự định bảo người của Bộ Binh dựng lên một kiểu trạm dịch mới ở khắp các châu huyện trong nước.
Mô hình ấy chẳng khác gì dịch vụ chuyển hàng ngày nay.
Nói cách khác, sau khi được Võ Thực cải tổ, trạm dịch không chỉ truyền tin quân sự mà còn có thể nhận vận chuyển hàng hóa.
Thời xưa đường sá khó đi, việc vận chuyển hàng hóa lại càng thiếu thốn. Võ Thực muốn dựng nên một phương thức mới, biến việc này thành một ngành buôn bán có tổ chức.
Mỗi năm, nó sẽ đem về cho quốc khố một khoản lợi nhuận đáng kể.
Trạm dịch vốn thuộc Bộ Binh. Nay phải làm một việc hoàn toàn mới, đó cũng là lý do Võ Thực muốn cất nhắc Lý Cách Phi. Hắn cần người của mình đứng ra lo liệu, mà người được hắn nâng đỡ đương nhiên phải một lòng trung thành.
Lý Cách Phi chỉ là một viên quan nhỏ. Nay được Võ Thực cất nhắc, y ắt sẽ mang ơn sâu nặng. Hơn nữa, Lý Thanh Chiếu lại là em gái y, vậy nên Lý Cách Phi quả thật là một lựa chọn rất thích hợp.
Chỉ có như thế, y mới hết lòng đi theo Võ Thực.
Ơn nghĩa này quá lớn.
Dĩ nhiên, muốn dựng lại toàn bộ hệ thống trạm dịch thì cần rất nhiều tiền, mà từng khâu nhỏ cũng phải tính toán cho chu toàn.
Hôm nay, Võ Thực gọi Thượng thư Bộ Binh Lý Cách Phi tới. Hắn lấy ra mấy bản vẽ, rồi đem ý tưởng cùng cách vận hành của mình giảng cho y nghe, giao việc này cho y đứng ra thực hiện.
Nếu làm nên chuyện, lại tạo được lợi nhuận, đó sẽ là một công lớn.
Huống hồ việc Võ Thực liên tục qua lại với Lý Cách Phi cũng là để cho tất cả mọi người biết rõ: Lý Cách Phi là người của Yến vương. Kẻ nào dám động vào y thì đừng trách Võ Thực trở mặt không nể nang.
Nghe xong dự tính của Võ Thực, Lý Cách Phi tròn mắt kinh ngạc.
- Yến vương, chuyện này thật sự làm được sao?
Đây quả là một công trình phức tạp. Nếu dựng trạm dịch vận chuyển hàng hóa ở khắp Đại Tống, thu phí theo từng chuyến, rồi nối liền các vùng lân cận với nhau, không những người dân Đại Tống đi lại, buôn bán thuận tiện hơn, mà vật tư các nơi cũng được điều phối dễ dàng. Nhờ vậy, việc buôn bán trong nước sẽ phát triển mạnh.
Nhưng muốn thực hiện được, cách tổ chức và vận hành là điều quan trọng nhất. Lúc đầu nghe Võ Thực giảng giải, Lý Cách Phi cứ như rơi vào màn sương mù. Đến khi hiểu ra, y mới thầm than trong đầu Võ Thực chẳng biết chứa thứ gì mà có thể nghĩ ra một phương thức tinh vi đến vậy.
Đừng xem thường một hệ thống trạm dịch. Bên trong có rất nhiều việc phải lo. Người không đủ khả năng sắp xếp thì căn bản không thể làm nổi.
Từ cách quản lý, phương thức vận chuyển, mở thông các tuyến đường, tiếp nhận đơn hàng đến thu phí, tất cả đều là những khâu rườm rà, đòi hỏi người đứng đầu phải có đầu óc sáng suốt.
Võ Thực cười nói:
- Đương nhiên là làm được!
Võ Thực là người từ thời hiện đại tới đây. Chỉ tiếc nơi này không có máy tính, cũng chẳng có cách bán hàng qua mạng, giao thông lại bất tiện trăm bề. Nếu Đại Tống có đủ những điều kiện ấy, việc dựng nên một mô hình như vậy ở thời cổ đại chắc chắn sẽ kiếm được bộn tiền.
Dù vậy, chỉ riêng phương thức hiện tại cũng đã đem lại lợi nhuận rất lớn.
Trạm dịch thời Bắc Tống phần lớn chỉ dùng để truyền tin quân sự và chuyển thư từ, nhiều nơi còn không mở cửa phục vụ dân chúng.
Điều Võ Thực muốn làm chính là cải tổ toàn bộ mô hình ấy.
Võ Thực nhanh chóng dâng ý tưởng này lên Tống Huy Tông. Quan gia nghe nói trạm dịch một khi nối liền các nơi sẽ có thể kiếm tiền, lập tức gật đầu chấp thuận.
Tống Huy Tông cũng cảm thấy Võ Thực quả là lắm sáng kiến. Biết đâu đây lại trở thành một con đường mới giúp quốc gia kiếm tiền.
Nghe Võ Thực trình bày hết ý tưởng này đến ý tưởng khác, Tống Huy Tông càng lúc càng phấn chấn. Thật ra quan gia cũng thích tiền. Quốc khố có thêm thu nhập, vị vua nào lại không vui?
Có tiền trong tay mới thấy yên lòng.
Sau này đánh trận, cai trị thiên hạ, gặp phải thiên tai, trả lương cho quan lại, phát quân hưởng cho tướng sĩ, rồi cơm áo gạo tiền hằng ngày, thứ nào chẳng cần đến bạc? Tất nhiên càng nhiều càng tốt. Huống chi Võ Thực đã giúp Đại Tống kiếm được không ít tiền, hắn muốn làm gì thì cứ để hắn làm.
Tống Huy Tông vốn là người rất thẳng thắn. Trước kia Võ Thực làm việc đã có kết quả, quan gia liền tin tưởng hắn. Dù hệ thống trạm dịch này trong mắt người thời ấy nghe có vẻ khó thực hiện, Tống Huy Tông vẫn phê chuẩn toàn bộ. Nếu thiếu tiền, còn có thể điều bạc từ quốc khố cấp xuống.
Võ Thực muốn làm gì, Tống Huy Tông cũng gật đầu. Cho dù ban đầu có đôi phần do dự, sau khi nghe Võ Thực giảng giải một hồi, quan gia phần lớn vẫn sẽ đứng về phía hắn.
Thế là khí cầu quân dụng, chiến thuyền hải quân và hệ thống trạm dịch đường bộ của Võ Thực cùng lúc được triển khai nghiên cứu, xây dựng.
Mấy tháng trôi qua.
Sau một thời gian nghiên cứu, khí cầu của Võ Thực đã có những thành quả bước đầu.
Phần vỏ tròn của khí cầu đã chế tạo xong. Bộ phận châm lửa tuy còn thô sơ nhưng vẫn dùng được, chỉ là thời gian duy trì chưa lâu. Võ Thực còn phải tiếp tục gia cố, cải tiến thêm.
Về chất đốt cho khí cầu, chuyện ấy cũng không làm khó được hắn.
Lúc này, một vật đen sì đã được châm lửa. Nó từ từ bay lên, nhưng cứ nghiêng ngả chao đảo, chẳng bao lâu sau lại rơi xuống đất.
Thứ này nhỏ hơn khí cầu thời hiện đại một chút, chỉ đủ chở ba người. Đây mới chỉ là kết quả của cuộc thử nghiệm ban đầu.
Thế nhưng những người thợ có mặt tại đó đã nhìn đến trợn mắt há miệng.
- Bay thật rồi!
- Thứ này lợi hại quá!
- Nếu không tận mắt nhìn thấy, tôi chẳng đời nào tin trên đời lại có vật kỳ lạ như vậy bay được!
Các thợ thủ công nhìn Võ Thực bằng ánh mắt kính sợ, gần như xem hắn là thần nhân.
Tất cả đều là do Võ Thực làm ra.
Võ Thực cười nói:
- Mọi người cố gắng thêm chút nữa. Nghiên cứu thêm một thời gian, chắc chắn sẽ chế tạo được thành phẩm. Một khi thử nghiệm đạt yêu cầu, chúng ta có thể sản xuất trên quy mô lớn. Đến lúc ấy, Đại Tống sẽ có quân đội trên không!
- Đại nhân quả thật tài giỏi. Nghĩ ra được cách này, lại còn thật sự làm thành công, khiến người ta bội phục!
- Yến vương quá lợi hại!
- Đại Tống có Yến vương, muốn không hùng mạnh cũng khó!
Những người thợ học được rất nhiều điều từ công việc này, tầm mắt cũng được mở rộng.
Ngoài khí cầu, việc đóng chiến thuyền của Võ Thực cũng đang được tiến hành ở mọi mặt. Chỉ có điều đóng thuyền phức tạp hơn nhiều.
Có rất nhiều thứ phải chế tạo. Trong Ty Thương vụ có một khu đất rộng, khắp mặt đất chất đầy ván gỗ. Người thợ thì xẻ gỗ, người quét sơn, người làm khuôn, đủ mọi công đoạn nối tiếp nhau. Ngay cả việc sắp xếp đạn dược và đại pháo trong khoang thuyền sao cho vừa vặn cũng cần những người thợ có tay nghề tinh xảo tỉ mỉ tính toán.
May mà Võ Thực đã chuẩn bị sẵn bản vẽ. Có hắn chỉ dẫn, những chỗ khó xử lý đều lần lượt được giải quyết.
Trong đầu Võ Thực chẳng khác gì một cỗ máy tính, từng chi tiết vận hành đều nằm trong tay hắn.
Nắm rõ kỹ thuật, công việc cũng không còn quá khó khăn. Tất cả chỉ còn là vấn đề thời gian.
Còn hệ thống trạm dịch giao cho Lý Cách Phi cũng bắt đầu được triển khai theo phương thức mới ở khắp các nơi trong nước.
Trước hết, họ mua một đàn ngựa tốt. Những con ngựa ấy tuy chưa thể chạy nghìn dặm mỗi ngày, nhưng mỗi ngày đi được mấy trăm dặm thì không thành vấn đề. Ngoài ra, họ còn chế tạo nhiều loại xe chở hàng mới, rồi tận dụng cả thuyền bè vận chuyển đường sông.
Ngay khi bắt tay dựng trạm, họ đã quy hoạch rất nhiều tuyến vận chuyển.
Các thương nhân quanh vùng thấy lạ nên tò mò thử dùng một lần. Sau khi phát hiện hàng hóa được chở vừa an toàn vừa nhanh chóng, họ bắt đầu sử dụng thường xuyên. Phí vận chuyển tuy khá đắt, nhưng giao hàng nhanh thì họ cũng kiếm được nhiều tiền hơn.
Vì thế, nơi nào có trạm dịch mới mọc lên, thương nhân quanh đó liền lần lượt đổi sang cách vận chuyển này. Việc ấy cũng thúc đẩy buôn bán, khiến kinh tế địa phương khởi sắc.
Chỉ trong thời gian ngắn, hệ thống đã bắt đầu sinh lời. Mỗi nơi có thể thu về một vạn lạng bạc.
Đại Tống có lãnh thổ rộng lớn. Nếu dựng trạm ở vài chục nơi, mỗi tháng sẽ kiếm được vài chục vạn lạng bạc.
Một khi mở rộng khắp cả nước, đợi đến lúc mọi thứ vận hành ổn định, mỗi năm thu về hơn mười triệu lạng cũng chẳng phải chuyện viển vông.
Đó là khoản tiền lớn đến mức nào?
Mỗi năm quốc khố Đại Tống thu được bao nhiêu bạc?
Nếu chỉ một trạm dịch đã kiếm được nhiều tiền như vậy, quốc khố Đại Tống còn phải lo thiếu bạc sao?
Sau khi thấy hệ thống bắt đầu sinh lợi, hôm sau lên triều, Võ Thực chuẩn bị bẩm báo thành quả này với Tống Huy Tông.
Gần đây Võ Thực liên tiếp triển khai ba việc lớn, tiêu tốn đến mấy trăm vạn lạng bạc. Vì thế, Thái Kinh cùng phe cánh đang ra sức công kích hắn, nói rằng tất cả những việc ấy chỉ tổ làm hao hụt quốc khố, đúng là hành vi phá của.
Nhiều đại thần cũng bất mãn vì Võ Thực tùy tiện làm đủ thứ, tiêu sạch quá nhiều tiền. Nay chiến sự giữa Kim quốc và nước Liêu đang lan rộng, Đại Tống cần giữ bạc để chuẩn bị đánh trận, vậy mà trong thời gian này Võ Thực vẫn cứ liên tục tiêu tiền.
Thái Kinh và những kẻ cùng phe hận không thể nhảy dựng lên, chỉ thẳng vào mặt Võ Thực mà mắng chửi.