- Bệnh nhân tai nạn giao thông!
Mùi máu tanh lẫn với mùi rượu lan khắp hành lang. Ánh đèn trắng bệch nơi hành lang khoa lồng ngực lọt vào mắt Chu Tòng Văn. Khung cảnh ấy chẳng khác nào cõi âm, cứ như người ta đã rơi thẳng xuống địa ngục.
Ngày tháng thế này… đúng là hết sống nổi. Chu Tòng Văn lầm bầm trong bụng.
Cô y tá thoăn thoắt đo huyết áp, nhịp tim và mạch cho bệnh nhân. Cô dặn Chu Tòng Văn rằng lát nữa sẽ đặt đường truyền tĩnh mạch, đặt ống thông tiểu rồi chuẩn bị trước mổ.
Tuy là ca cấp cứu, chẳng ai cuống cuồng rối trí. Làm nhiều rồi, cả khoa đã thành thục một quy trình. Cứ theo đó mà làm, không cần phải nghĩ ngợi gì.
Người duy nhất phải động não là Chu Tòng Văn.
Nghe phổi, gõ lồng ngực, hắn nhanh chóng xác định bệnh nhân bị tràn máu, tràn khí màng phổi bên trái. Hắn đặt ống dẫn lưu kín vào khoang ngực, cô y tá vừa phụ hắn nối ống, vừa một mình xoay xở làm nốt những việc chuẩn bị khác.
- Lên bàn mổ! Gọi điện cho Chủ nhiệm Vương.
…
…
Vương Thành Phát đang uống rượu rất vui vẻ.
Ca mổ hôm nay đã kết thúc thuận lợi, không để một tai nạn y khoa vượt khỏi tầm kiểm soát. Tảng đá đè nặng trong lòng hắn cuối cùng cũng rơi xuống.
Vương Cường liên tục nâng chén kính Giáo sư Trần, hết lời cảm tạ.
Dẫu nói những lời ấy trước mặt Lý Khánh Hoa, cậu ấm của khoa ngoại lồng ngực Bệnh viện Nhân dân, có phần mất thể diện, nhưng ca bệnh này cũng khiến Lý Khánh Hoa phải tấm tắc. Thêm nữa, Vương Thành Phát khéo ăn nói, lời khen đưa ra đúng lúc, khiến hắn cười đến híp cả mắt. Bữa tiệc vì thế càng thêm rôm rả.
Ai cũng là người trong nghề. Chưa chắc đã biết mổ, nhưng ít nhiều vẫn có mắt nhìn. Lý Khánh Hoa hiểu rõ ca mổ này quan trọng đến mức nào, đánh giá của hắn dành cho Giáo sư Trần cũng tăng lên mấy phần.
Đang vui chuyện, điện thoại Vương Thành Phát bỗng reo.
Cấp cứu!
Đang ăn lẩu, hát hò vui vẻ thì cấp cứu chết tiệt lại ập tới!
Vương Thành Phát chếnh choáng đi đến phòng mổ. Vừa bước ra khỏi phòng thay đồ, hắn đã ngửi thấy mùi máu tanh nồng nặc.
- Máu đâu, mau giục họ mang tới! Giọng Chu Tòng Văn vọng ra ngoài.
Giáo sư Trần lo lắng hỏi:
- Chủ nhiệm Vương, bên anh còn ai mổ được không?
Vương Thành Phát lắc đầu.
- Để tôi lên mổ.
Giáo sư Trần sững người, sắc mặt sa sầm.
Nhiều năm trước, khi quy định y tế còn lỏng lẻo, chuyện bác sĩ uống rượu rồi lên bàn mổ chẳng hiếm. Những người nghiện rượu như Vương Thành Phát lại càng thường xuyên làm vậy.
Không ít tai nạn y khoa xảy ra vì rượu. Có người mổ ruột thừa mà rạch nhầm bên trái; tỉnh rượu rồi lại không muốn rạch thêm đường nữa, bèn lục lọi bên trong bụng… Những chuyện tương tự chẳng hề ít. Bởi vậy, Bộ Y tế đã bắt đầu chấn chỉnh tình trạng này.
Ở tỉnh thành, quản lý nghiêm hơn, người làm cũng không thiếu. Giáo sư Trần hoàn toàn không thể chấp nhận chuyện Vương Thành Phát uống rượu rồi lên bàn mổ.
Thấy không khí khó xử, Lý Khánh Hoa vội đưa ra cách giải quyết:
- Hay để tôi gọi bác sĩ bên khoa mình tới? Ca mổ lớn thì họ không làm được, nhưng xử lý vết thương cấp cứu thì có thể. Có hai thầy ở đây chỉ huy bên dưới, chắc sẽ ổn.
Mặt Vương Thành Phát sa sầm. Hắn cũng biết uống rượu rồi thì không được lên bàn mổ. Bộ đã có quy định rõ ràng, đó cũng là nguyên tắc nghề nghiệp bắt buộc phải tuân theo.
Mấy chục năm trước, khi chẳng ai giám sát, hắn đã không ít lần uống xong vẫn lên mổ. Nhưng từ ngày tới Bệnh viện số Ba gây dựng khoa tim lồng ngực, hắn uống ít hơn, làm gì cũng dè chừng, chỉ sợ xảy ra tai nạn y khoa.
Nào ngờ hôm nay lại gặp chuyện, ngay trước mặt Giáo sư Trần.
Giáo sư Trần là chuyên gia cứng nhắc, với ông ta, uống rượu mà lên bàn mổ chẳng khác nào… Vương Thành Phát không biết phải gọi việc ấy là gì. Nhưng hắn hiểu, nếu cứ khăng khăng đòi mổ, bất kể ca mổ thành công hay không, có lẽ hắn cũng mất luôn chỗ dựa này.
Quan trọng hơn, hôm nay tâm trạng hắn rối bời, vừa phấn khích vừa bực bội. Hắn uống quá nhiều, bước đi còn loạng choạng, trước mắt toàn những đốm sáng lấp lánh.
Với tình trạng này, Vương Thành Phát biết rõ mình muốn làm cũng chẳng làm nổi.
Hắn ngập ngừng đôi chút rồi nhận lời:
- Khánh Hoa, vậy phiền cậu.
Gọi người tới cứu ca mổ thôi, còn biết làm sao nữa.
May mà cậu ấm của Bệnh viện Nhân dân có mặt, vẫn còn cách xoay xở.
Mấy người bước vào phòng mổ, thấy Chu Tòng Văn vừa rửa tay vừa chỉ huy cấp cứu.
Bác sĩ gây mê đã đặt đường truyền dưới xương đòn. Dịch truyền chảy thành dòng vào mạch máu. Thấy huyết áp bệnh nhân là 80/50 mmHg, ai nấy đều thở phào.
Còn được, có lẽ cứu sống được.
Lý Khánh Hoa lập tức gọi cho bác sĩ quen bên mình, rồi bước vào phòng mổ an ủi Vương Thành Phát:
- Chủ nhiệm Vương, bác sĩ dưới quyền anh giỏi thật. Trông còn trẻ mà chỉ huy cấp cứu đâu ra đấy, rất có bản lĩnh.
Vương Thành Phát sa sầm mặt, im lặng không đáp.
Lý Khánh Hoa nhạy bén nhận ra sắc mặt hắn thay đổi. Mình đang khen người của hắn, sao hắn lại không vui? Chẳng lẽ…
Trong bữa ăn, Vương Thành Phát chẳng nhắc gì đến ca mổ. Giáo sư Trần muốn nói đôi câu, hắn cũng lảng sang chuyện khác.
Xâu chuỗi mọi việc lại, Lý Khánh Hoa dần hiểu: vị bác sĩ trẻ kia có lẽ không phải người thân tín của Chủ nhiệm Vương Thành Phát, thậm chí còn bị hắn xem nhẹ. Bởi vậy, Vương Thành Phát chẳng muốn nghe người khác khen cậu ta.
Chuyện tranh đấu ngấm ngầm giữa các khoa, Lý Khánh Hoa đã quá quen. Hắn lặng lẽ nhìn Chu Tòng Văn cấp cứu đâu ra đấy, lòng càng thêm quý mến.
Bác sĩ trẻ chỉ huy cấp cứu trông còn non, nhưng tâm tư tỉ mỉ, xử trí mạch lạc. Đúng là nhân tài!
Khoa ngoại tim lồng ngực Bệnh viện số Ba chỉ có một chủ nhiệm già dẫn theo mấy bác sĩ mới tốt nghiệp, còn chưa lên được bác sĩ điều trị để gắng gượng duy trì. Lý Khánh Hoa hiểu rõ tình hình ấy.
Người trước mắt tốt nghiệp mới hai năm mà đã giỏi đến thế ư? Đây đâu chỉ là nhân tài, rõ ràng là thiên tài! Chỉ không hiểu vì sao Vương Thành Phát có sẵn một hạt giống tốt như vậy mà chẳng chịu dùng.
- Chủ nhiệm Vương, tôi bắt đầu nhé?
Chuẩn bị trước mổ đã xong, Chu Tòng Văn nhìn Vương Thành Phát hỏi.
Vương Thành Phát lạnh mặt, không đáp.
Giáo sư Trần hơi lo:
- Một mình cậu làm được không?
- Hơi miễn cưỡng, nhưng vẫn làm được. Tôi nghe bác sĩ Lý đã gọi đồng nghiệp bên Bệnh viện Nhân dân tới hỗ trợ. Tôi mổ mở trước, họ đến thì cũng tiết kiệm được ít thời gian.
Chu Tòng Văn bình thản đáp.
- Tôi sẽ đứng theo dõi. Cậu cứ mạnh dạn mổ.
Giáo sư Trần rất hứng thú với bác sĩ trẻ trước mắt. Ông cảm thấy người này như được trời ban cho mình làm trợ thủ, nên muốn tận mắt xem bản lĩnh của hắn đến đâu.
Nghe Giáo sư Trần nói vậy, Vương Thành Phát trầm giọng:
- Hắn chưa bao giờ cầm dao, không biết mổ.
Giáo sư Trần sững lại. Tai ông nghe Vương Thành Phát bảo Chu Tòng Văn không biết mổ, nhưng mắt lại thấy con dao dưới đèn mổ loé ánh lạnh, nhanh chóng rạch một đường dài hai mươi phân qua khoang liên sườn thứ năm hoặc thứ sáu.
Nhanh thật, không hề do dự. Động tác của Chu Tòng Văn khiến Giáo sư Trần giật mình. Sao hắn có thể nhanh đến thế?
- Cẩn thận!
Giáo sư Trần vội lên tiếng.
Thẩm Tòng Văn hơi ngẩng đầu, liếc nhìn ông.
Ánh mắt ấy như có sức nặng, ép xuống lòng Giáo sư Trần, khiến ông giật thót.
Nếu không phải Vương Thành Phát đã nhắc đi nhắc lại, Giáo sư Trần khó lòng tin nổi một ánh mắt đầy uy thế của bác sĩ cấp trên lại có thể phát ra từ một bác sĩ trẻ mới tốt nghiệp hai năm, người còn bị bảo là “không biết” mổ.
Chắc tại hôm nay mình uống vài chén nên hoa mắt thôi, Giáo sư Trần thầm nghĩ.
Đang mải ngẫm ngợi, ông thấy chiếc kẹp cong kẹp lấy một động mạch nhỏ dưới da. Tay người mổ như làm phép, chiếc kẹp còn lại đã giữ được đầu bên kia.
Cắt đứt, khâu buộc bằng chỉ số 1.
Chắc chỉ là trùng hợp thôi, Giáo sư Trần thầm ngờ vực. Rạch da mà không làm tổn thương mạch máu nhỏ, với bác sĩ ngoại tim lồng ngực, gần như là chuyện không tưởng.
Mổ lồng ngực, ai chẳng mất ba trăm đến năm trăm mililít máu? Ngay cả khi Trần Hậu Khôn tự cầm dao, mất hai trăm mililít máu đã là tay nghề siêu hạng.
Bác sĩ mổ hơi vụng thường phải chuẩn bị máu ngay cả khi cắt một thùy phổi. Đó là chuyện thường tình. Thỉnh thoảng cũng có người buộc được động mạch nhỏ, nhưng phần lớn phải lần theo chỗ chảy máu mới tìm ra.
Có thể dùng kẹp cầm máu bắt ngay mạch máu nhỏ vừa bị cắt, co rút vào trong cơ và dưới da, đã là tay nghề cao. Huống hồ Chu Tòng Văn còn đoán trước được.
Theo tính toán ban đầu của Giáo sư Trần, có lẽ đến khi bác sĩ tới hỗ trợ, người trẻ tuổi này vẫn chưa mở xong lồng ngực.
Nhưng nhìn tay nghề ấy, quả thật quá cao, cao đến mức khó tin.
Trần Hậu Khôn nhìn Chu Tòng Văn tự mình rạch da, chẳng mấy chốc đã chìm vào suy tư.