Cuộc tập kích ban đêm đã kết thúc, mà dường như vẫn chưa kết thúc.
Hơn năm trăm trai tráng trong làng được tung đi truy đuổi, một khi đã tản ra thì khó gom về. Trời tối đen như mực, ai nấy đuổi loạn cả lên. Gần sáng, vẫn còn hơn bốn mươi người chưa trở về.
- Bẩm huyện tôn, tráng sĩ Ngụy Kiếm Hùng xin vào gặp.
- Mời hắn vào.
Ngụy Kiếm Hùng sải bước vào công đường tuần kiểm ty, chắp tay bẩm:
- Bẩm huyện tôn, đầu đảng giặc đã bị giết.
Vương Dụng Sĩ mừng rỡ:
- Thật sao? Đã xác minh thân phận chưa?
Ngụy Kiếm Hùng mình mẩy bê bết máu, trước ngực còn dính óc trắng. Hắn đáp:
- Trên đường về, chúng tôi đã kiểm tra rồi. Đúng là Tạp Phá Thiên. Theo lời đám giặc đầu hàng, tên súc sinh ấy là Lưu Trường Lâm, người thôn Khoan Hà, trấn Độc Lưu, sống bằng nghề buôn muối lậu. Cha mẹ và anh em hắn đều đã bệnh chết từ lâu. Hắn còn một người chị cả lấy chồng ở Đường Quan Đồn.
Vương Dụng Sĩ hỏi:
- Ai bắt được và chém đầu tên giặc ấy?
Ngụy Kiếm Hùng đáp:
- Là Cao Nhĩ Nghiễm, cử nhân huyện Tĩnh Hải.
- Thì ra là hắn. Mau mời Cao cử nhân vào đây nói chuyện.
Cao Nhĩ Nghiễm nhanh chóng được dẫn vào. Tóc tai hắn vẫn rối bù, trên người còn mặc bộ đồ lụa phụ nữ chẳng ra nam chẳng ra nữ.
Phí Ánh Hoàn ngồi bên cạnh cười hỏi:
- Các hạ ăn mặc thế này là vì sao?
Vương Dụng Sĩ lập tức giới thiệu:
- Trung Phủ, đây là bạn cũ của bản huyện, cử nhân Phí Đại Chiêu người huyện Diên Sơn.
Cao Nhĩ Nghiễm buồn bã kể lại chuyện mình gặp phải:
- Xin ra mắt tiền bối. Hồ Sùng Đạo ở trấn Độc Lưu là bạn thân của vãn sinh. Hôm qua, vãn sinh đưa thư đồng đến nhà Hồ huynh làm khách. Nào ngờ tên Tạp Phá Thiên đột nhiên kéo tới. Mấy chục người trong nhà Hồ huynh đều gặp nạn, thư đồng của vãn sinh cũng chết thảm dưới đao giặc. Vãn sinh chỉ là một thư sinh, tay trói gà không chặt, đành xõa tóc, thay quần áo gia nhân, giả làm kẻ theo giặc trà trộn vào đám loạn quân. May nhờ Vương huyện tôn dẫn quân đến đánh, vãn sinh mới có dịp tự tay giết tên đầu đảng, báo thù diệt môn cho cả nhà Hồ huynh!
Phí Ánh Hoàn chỉ bộ đồ lụa trên người hắn:
- Đây là quần áo gia nhân đấy ư?
Cao Nhĩ Nghiễm phân bua:
- Đám loạn dân chỉ ham hưởng thụ. Thấy quần áo đẹp là cướp, chẳng kể đồ nam hay đồ nữ, cũng chẳng cần vừa người. Hễ là gấm vóc là chúng khoác lên người. Vãn sinh muốn trà trộn qua mắt chúng, đành phải mặc bộ này.
- Các hạ quả là chẳng câu nệ tiểu tiết.
Phí Ánh Hoàn nói vậy, nụ cười thoáng vẻ mỉa mai.
Vương Dụng Sĩ khen:
- Chịu nhục để chờ thời, tự tay trừ ác tặc. Đúng là con cháu nhà trung liệt!
Trong trận hải chiến Nhai Sơn, Lục Tú Phu ôm vị vua nhỏ nhảy xuống biển. Khu mật sứ Cao Quế cũng theo vua tuẫn quốc. Huyện Tĩnh Hải có hai nhánh họ Cao. Họ Cao ở trấn Trung Vượng là hậu duệ con trưởng của Cao Quế, còn họ Cao ở trấn Tử Nha là hậu duệ con thứ.
Nghe Vương Dụng Sĩ nhắc đến tổ tiên, Cao Nhĩ Nghiễm không khỏi tự hào, lập tức chắp tay:
- Huyện tôn quá khen.
Hai bên lại trò chuyện, khích lệ nhau một hồi. Nửa khắc sau, Vương Dụng Sĩ khéo léo tiễn khách:
- Công lao lớn như vậy, bản huyện nhất định sẽ tâu lên triều đình xin ban thưởng. Các hạ vất vả suốt đêm, chắc hẳn đã mệt lắm. Cứ nghỉ tạm ở tuần kiểm ty này.
- Đa tạ huyện tôn quan tâm. Vãn sinh xin cáo lui.
Cao Nhĩ Nghiễm bình thản rời đi.
Trong công đường tuần kiểm ty, chỉ còn Vương Dụng Sĩ, Phí Ánh Hoàn và Ngụy Kiếm Hùng.
“Bốp!”
Vương Dụng Sĩ đập mạnh xuống bàn, chửi ầm lên:
- Tên gian trá vô liêm sỉ! Uổng công đọc sách thánh hiền!
Phí Ánh Hoàn phe phẩy quạt xếp, mỉm cười không nói.
Ngụy Kiếm Hùng chưa hiểu đầu đuôi, nghi hoặc hỏi:
- Huyện tôn đang mắng Cao cử nhân ư? Tôi thấy hắn biết co biết duỗi, hành sự quả quyết, quả là người tài.
Vương Dụng Sĩ nghiến răng:
- Ta đã tra hỏi nhiều tên loạn dân. Những kẻ được vào ở trong đại trạch nhà họ Hồ đều là thân binh của Tạp Phá Thiên, hơn nữa phải nộp chứng cớ nhập bọn mới được. Khi ấy Cao Nhĩ Nghiễm đang làm khách ở nhà họ Hồ. Nhà họ vừa bị loạn dân đánh úp, hắn chỉ cải trang một phen đã trà trộn được vào giặc, rồi còn biến thành thân binh của tên đầu đảng hay sao? Tên này hẳn đã giả làm gia nhân, cùng loạn dân giết người nhà họ Hồ. Để giữ mạng, hắn dám vung đao chém cả người nhà của bạn thân!
Ngụy Kiếm Hùng trợn mắt, hồi lâu không thốt nên lời.
Phí Ánh Hoàn bỗng cảm khái:
- Mặt dày, lòng độc, cũng là một nhân vật.
…
Huyện nha.
Triệu Hãn đỡ em gái dậy, đút cho nàng một bát thuốc:
- Muội thấy khỏe hơn chưa?
Triệu Trinh Phương gượng cười:
- Đầu hết choáng rồi, chỉ là người vẫn chưa có sức.
Triệu Hãn an ủi:
- Nghỉ ngơi thêm hai ngày là khỏe thôi.
Triệu Trinh Phương hỏi:
- Muội nghe chị Tiểu Hoàn nói đây là nhà của quan tri huyện. Quan tri huyện thật sự là bạn của cha mình sao?
- Bạn của cha nhiều lắm.
Triệu Hãn cười đáp.
Triệu Trinh Phương định nói gì đó, nhưng chợt ngáp một cái.
Triệu Hãn nhẹ nhàng đặt em xuống:
- Muội ngủ thêm đi.
- Vâng.
Triệu Trinh Phương nhắm mắt nằm xuống.
Bỗng bên ngoài vang lên tiếng huyên náo. Chẳng mấy chốc, thị nữ Tiểu Hoàn chạy bổ vào.
Triệu Hãn đứng dậy hỏi:
- Huyện tôn đánh tan giặc rồi sao?
Thị nữ ngạc nhiên:
- Tiểu công tử sao biết?
Triệu Hãn giải thích:
- Từ ngoài mười dặm chạy về báo tin, tính thời gian thì vừa khớp. Chị lại đang mừng ra mặt, hẳn huyện tôn không thua trận.
Thị nữ thán phục:
- Tiểu công tử giỏi thật đấy!
Giỏi thì được ích gì?
Thân còn là trẻ nhỏ, không có người lớn chở che, Triệu Hãn chỉ biết cố sức sống qua ngày.
Kế sách đã hiến, lại được thực hiện thành công. Hắn đang chờ xem mình sẽ nhận được gì.
Một vị tri huyện đường đường như thế, chẳng lẽ lại trơ mặt, chỉ cho hắn ít tiền thuốc men thôi sao?
Nhưng chờ mãi chờ hoài, Vương Dụng Sĩ và Phí Ánh Hoàn vẫn không về huyện thành, mà ở lại trấn Độc Lưu lo liệu hậu sự.
Vương Dụng Sĩ đang thiếu người giúp việc trầm trọng. Sư gia của ông ta không có mặt ở huyện Tĩnh Hải, đã lên phủ Hà Gian nhiều ngày trước. Tân tri phủ vừa mới nhậm chức, thuở trẻ còn từng bị Vương Dụng Sĩ đánh. Cần phải phái một người đáng tin cậy đến giảng hòa.
Một ngày nữa trôi qua, Phí Ánh Hoàn một mình trở về huyện nha. Ngụy Kiếm Hùng vẫn ở trấn Độc Lưu giúp đỡ.
Phí Ánh Hoàn coi huyện nha như nhà mình, quát tháo sai người hầu đun nước tắm. Tắm rửa thay quần áo xong, hắn còn gọi thị nữ Tiểu Hoàn đến giúp chải tóc, búi tóc, loay hoay mất nửa canh giờ.
- Tiểu công tử, Phí tướng công mời cậu đến dùng bữa.
Thị nữ đến báo.
Triệu Hãn dặn em gái mấy câu rồi đứng dậy chắp tay:
- Phiền chị dẫn đường.
Lần nữa gặp Phí Ánh Hoàn, hắn đang ngồi trong vườn hoa, tự rót rượu uống.
Phí Ánh Hoàn đã thay bộ đồ mới, tóc búi dưới mũ vàng, ngọc đeo bên hông, râu dài đẹp đẽ. Trông hắn đúng là một người đàn ông trung niên phong nhã.
Tên này mượn Vương Dụng Sĩ hai trăm lạng bạc. Có tiền trong tay, hắn chẳng làm gì khác, trước tiên đi sắm một bộ đồ mới, khôi phục phong thái công tử nhà giàu.
Lão gia trong nhà còn sống, dù đã bốn mươi tuổi, Phí Ánh Hoàn vẫn là cậu cả.
Nghe tiếng bước chân, Phí Ánh Hoàn không quay đầu, chỉ nâng chén rượu lên:
- Lại đây ngồi.
Triệu Hãn chắp tay thi lễ:
- Tiểu tử bái kiến tiên sinh.
Hắn không nói thêm, bình thản ngồi xuống.
Triệu Hãn vừa yên chỗ, thị nữ Tiểu Hoàn đã đứng bên cạnh, nhanh nhẹn rót rượu cho Phí thiếu gia.
- Đầu đảng giặc chết rồi.
Phí Ánh Hoàn nâng chén.
Triệu Hãn tâng bốc:
- Tiên sinh thật dũng mãnh.
Phí Ánh Hoàn cười:
- Liên quan gì đến ta. Đêm tập kích ấy, trên người ta chẳng dính giọt máu nào, chỉ đứng bên bờ sông ngắm trăng.
Triệu Hãn đành đổi lời khen:
- Đối mặt trận tiền vẫn bình thản, giữa chiến trường còn ung dung ngắm trăng. Khí độ của tiên sinh thật đáng phục.
- Ha ha ha!
Phí Ánh Hoàn vui vẻ cười lớn, chỉ vào Triệu Hãn trêu:
- Còn bé tí mà miệng lưỡi đã trơn tru, nói dối như thật. Lệnh tôn dạy con có cách, chắc hẳn cũng là một người thú vị. Nhưng người thú vị trong thời buổi này chẳng có mấy. Tiếc là cha ngươi đã gặp nạn, bằng không ta nhất định sẽ kết giao với ông ấy.
Triệu Hãn im lặng, vẻ mặt buồn bã. Chuyện này hắn không tiện nói nhiều.
Phí Ánh Hoàn đặt chén xuống, phe phẩy quạt xếp, hỏi:
- Hai ngày trước, ngươi còn chưa rõ tình hình địch, sao đã dám lên lầu hiến kế?
Triệu Hãn đáp:
- Xin tiên sinh nghe tiểu tử nói. Tiểu tử cũng là dân chạy nạn, đói lâu ngày đến nỗi cả người không còn sức. Đám loạn dân kia dù cướp được lương thực, cũng chỉ mới ăn no được vài ngày, còn sức chiến đấu là bao? Chủ động đánh chúng sớm ngày nào, phần thắng tăng thêm ngày ấy. Nếu chờ giặc kéo đến dưới thành, thành có giữ được hay không chưa biết, phố phường ngoài thành ắt bị phá tan. Đến lúc đó, không biết sẽ có bao nhiêu dân chúng mất nhà cửa, huyện tôn lại phải tốn bao nhiêu bạc để thu xếp cho họ?
- Ngươi giúp ông ta tiết kiệm được khối bạc đấy.
Phí Ánh Hoàn lắc đầu, tự giễu:
- Người trong cuộc thường mê muội, người ngoài cuộc lại nhìn rõ. Nghe tin dân đói nổi loạn, ai nấy chỉ nghĩ cách giữ thành. Kế hay phá giặc, vậy mà phải nhờ một đứa trẻ như ngươi chỉ ra.
Triệu Hãn khiêm tốn đáp:
- Chẳng qua may mắn thôi ạ.
Phí Ánh Hoàn chăm chú nhìn Triệu Hãn, nhai một hạt đậu phộng:
- Còn nhỏ mà đầu óc lanh lợi, tính tình điềm đạm. Tiếc là không phải con trai ta.
Triệu Hãn cẩn thận đáp:
- Tiên sinh quá khen.
Phí Ánh Hoàn chợt thở dài, giọng buồn bã:
- Ta có hai con gái, một con trai. Hai đứa con gái đều thông minh, hiểu chuyện, vậy mà thằng con trai lại là đồ ngốc. Thơ Đào Uyên Minh có câu:
A Thư mười sáu, lười biếng vô cùng,
A Tuyên tuổi lớn, chẳng ham sách vở.
Ung với Đoan mười ba, sáu bảy chẳng hay,
Thông Tử gần chín, chỉ tìm lê hạt dẻ.
- Giá như ta sinh trước nghìn năm, hẳn đã kết làm tri kỷ với Ngũ Liễu tiên sinh.
Triệu Hãn không nhịn được cười:
- Các con Ngũ Liễu tiên sinh ngốc nghếch, có khi là vì ông ấy uống rượu nhiều quá.
Phí Ánh Hoàn nhìn chén rượu, vẻ mặt kỳ quặc:
- Uống rượu nhiều khiến con trai thành đồ ngốc sao?
- Có người nói vậy, không biết thật hay giả.
Triệu Hãn đáp.
- Vậy ta phải cai rượu, biết đâu sinh thêm được một đứa con xuất chúng.
Phí Ánh Hoàn đặt chén xuống, ăn hai hạt đậu phộng rồi lại nâng chén uống cạn.
- Cai rượu cũng như trị nước, không thể mong một ngày là thành, phải làm từng bước. Đợi về nhà rồi cai cũng chưa muộn.
Triệu Hãn chỉ đành mỉm cười, chờ đối phương nói rõ ý định thật sự.
Vô duyên vô cớ mời hắn đến dùng bữa, lại kể lắm chuyện không đầu không đuôi như vậy, hẳn phải có mục đích.
Quả nhiên, uống hết ba chén, Phí Ánh Hoàn thuận miệng hỏi:
- Sau này hai anh em ngươi định tính sao?
Triệu Hãn đáp:
- Trước hết đi về phương nam. Mùa đông miền bắc lạnh quá, ngủ ngoài đường e sẽ chết cóng.
- Miền nam chẳng lẽ không lạnh?
Phí Ánh Hoàn chân thành nói:
- Làm con nuôi ta đi, theo ta về Giang Tây, bầu bạn đọc sách với thằng con ngốc của ta.
Nghe hai chữ “con nuôi”, Triệu Hãn mừng rơn, chỉ muốn quỳ xuống dập đầu gọi cha ngay.
Nhưng nghe đến đoạn sau, lòng hắn lập tức lạnh ngắt.
Đây đâu phải nhận con nuôi. Rõ ràng là muốn hắn vào nhà họ Phí làm thư đồng!
Thái Tổ Chu Nguyên Chương từng có lệnh, dân thường không được nuôi nô tỳ, người có công danh cũng không ngoại lệ. Vì thế, khế ước mua người hầu thường đội lốt khế ước nhận con nuôi, con gái nuôi.
Gia nhân thân cận trong nhà không gọi chủ là “lão gia”, “phu nhân”, mà gọi thẳng “cha”, “mẹ”.
Chẳng hạn trong một bộ tiểu thuyết nổi tiếng, gia nhân ra ngoài đều gọi Tây Môn Khánh là “cha tôi”, “cha Tây Môn”, còn anh em kết nghĩa của Tây Môn Khánh thì gọi là “cha Hai”.
Cuối đời Minh, các tướng võ thích dùng gia đinh đánh trận. Trong đám gia đinh thường có cả một lũ con nuôi, nhưng thân phận thật sự của chúng chính là nô bộc.
Khế ước nhận con nuôi đã lập, xem ra gia nhân khó lòng thoát thân. Dẫu vậy, thứ giấy tờ ấy còn có sức ràng buộc thực tế hơn cả luật lệ.
Bởi quan hệ chủ tớ nay đã biến thành quan hệ cha con được pháp luật công nhận. Theo đạo tam cương ngũ thường của Nho gia, con cái sao có thể tự tiện tách nhà? Kẻ nào dám bỏ trốn sẽ chẳng làm được hộ tịch, chỉ còn nước thành dân lưu lạc không giấy tờ!
Triệu Hãn không từ chối ngay, chỉ nói:
- Tiểu tử phải bàn với em gái trước.
Phí Ánh Hoàn cũng không ép, mỉm cười:
- Nào, ăn đi.