Chương 101: Bình xét mùa đông và khảo thí ở miếu, năm Cảnh Tân thứ mười sáu
Trời rét căm căm, đất đóng băng, hoàng hôn đã gần kề.
Trong huyện Cốc Thành, từng nhà lần lượt thắp đèn, khói bếp bốc lên. Ánh lửa giữa màn trời âm u càng khiến cảnh vật thêm nặng nề.
Tuyết dưới đất đã chất cao hơn một thước, trên trời vẫn đổ xuống, dường như mỗi lúc một dày.
Gió bấc buốt thấu xương cuốn tuyết dưới mặt đất bay mù mịt, phủ trắng cả Cốc Thành.
“Ken két, ken két.”
Triệu Chính bước trên lớp tuyết dày, vai quàng sợi dây thừng to tướng, người ngả về phía trước thành góc bốn mươi lăm độ. Gương mặt nhỏ đỏ bừng.
“Dô!”
Nó dốc hết sức kéo chiếc cày xúc tuyết phía sau. Nhưng tuyết quá dày, lưỡi cày lún sâu xuống, mặc nó gồng mình thế nào cũng không nhích lên được chút nào.
“Bịch!”
Chân trượt một cái, Triệu Chính ngã sõng soài xuống tuyết.
Ngã ở đâu thì nằm luôn ở đó. Triệu Chính thở hồng hộc:
- Đại ca, đệ kéo không nổi nữa!
Triệu Hưng rút chiếc cày xúc tuyết khỏi đám tuyết, dựng sát vào tường.
- Dậy đi, lấy xẻng sắt nhỏ ra xúc tiếp.
- Vâng.
Triệu Chính lồm cồm bò dậy, chạy vào sân lấy xẻng.
Nhà ai nấy quét tuyết trước cửa. Lúc này, từng nhà trong phường Khang Bình cũng lục tục ra ngoài dọn tuyết, mở một lối cho người và xe cộ qua lại.
Triệu Hưng ngẩng đầu nhìn trời, cũng cảm thấy hơi lạnh thấm vào da thịt.
Tiết Tiểu Tuyết đã đến.
Vụ Huyền Thiên Giáo tập kích lần trước đã qua nửa tháng.
- Tiết Tiểu Tuyết đến, tuyết lớn phủ đầy; tiết Đại Tuyết đến, trời lại chẳng có tuyết.
- Đợt đầu, cầu vồng khuất bóng; đợt hai, khí trời đi lên, mạch đất đi xuống; đợt ba, trời đất bế tắc, mùa đông thành hình.
- Vào tiết khí này, ta cảm ứng mạch đất đã khó hơn trước. Mây gọi lên cũng không thể ép xuống thấp nữa.
- Nhưng uy lực của phép mưa băng chỉ tăng chứ không giảm. Mạch đất tuy lặn xuống, song chỉ cần gọi được gió âm, uy lực của nó vẫn mạnh hơn trước nhiều.
Triệu Hưng cùng cậu em út xúc tuyết trước cửa gần xong, bèn xách mấy cân dưa muối và thịt hun khói do phu nhân Thái làm, thêm ít cá khô, rồi đi đến phủ họ Tiết.
Đến nơi, hắn không cần thông báo. Người gác cổng trông thấy Triệu Hưng liền mở cửa.
Lão Tư nông đang loay hoay bên chiếc bếp xây cao trong sân.
- Thầy, sao thầy dậy sớm thế, đã ủ rượu tiết Tiểu Tuyết rồi à?
Triệu Hưng đặt đồ xuống, chạy tới phụ một tay.
- Có việc gì làm đâu, ta cũng chẳng ngồi yên được.
Tiết Văn Trọng cười, nhận chiếc muôi dài Triệu Hưng đưa rồi đứng trên thang, khuấy rượu trong hầm.
Trong nhà củi có một thanh niên mặc áo mỏng, ôm bó củi đi ra.
Người ấy trông giống Tiết Văn Trọng đến sáu bảy phần, chính là Tiết Bách vừa mãn hạn tù.
- Tiểu sư thúc.
- Ừ, đưa ta.
Triệu Hưng nhận bó củi từ tay Tiết Bách.
Tiết Bách là cháu trai của lão Tư nông. Sau tiết Lập Đông chưa được mấy ngày, hắn đã được thả. Hôm ấy, Triệu Hưng còn theo Tiết Văn Trọng đến quận thành đón người.
Ngày ra tù, Tiết Bách nói năng từ tốn, thái độ kính cẩn, lễ phép. Biết Triệu Hưng là học trò của ông nội mình, hắn bèn gọi Triệu Hưng là tiểu sư thúc. Thật khó liên tưởng hắn với gã thanh niên phóng đãng từng đánh người bị thương chỉ vì tranh giành tình cảm.
Không rõ có phải trong ngục hắn đã bị đánh cho một trận hay không, nhưng qua mấy lần tiếp xúc, Triệu Hưng thấy Tiết Bách cũng khá được.
Tiết Văn Trọng càng vui. Cháu trai biết sửa đổi, còn gì tốt bằng.
Học trò lại thể hiện xuất sắc, sau này còn hơn cả thầy. Mấy hôm nay tâm trạng lão Tư nông rất tốt, gặp ai cũng cười tủm tỉm, tinh thần cũng khá hơn trước nhiều.
Bận rộn một hồi, Tiết Văn Trọng bước xuống thang.
- Con không cần ngày nào cũng đến thăm ta. Qua đợt bình xét mùa đông, đến tiết Lập Xuân sẽ là kỳ khảo thí ở miếu.
- Triều đình khảo hạch, nhất là phần lý luận, sẽ hỏi về thời tiết, địa thế và cây cối ở mười chín châu. Con nên chuyên tâm học hành, chuẩn bị cho kỳ thi.
- Vâng. Ăn xong con sẽ về đọc sách.
- Còn lâu mới đến bữa. Muốn đọc thì vào thư phòng của ta mà đọc.
Tiết Văn Trọng phủi tay, mỉm cười.
- Những điều lý luận này là thứ duy nhất giờ ta còn có thể dạy con.
Ngày mùng bảy tháng Chạp, tiết Đại Tuyết.
Mặt hồ Đông đã đóng một lớp băng dày. Nhiều đường sông quanh huyện Cốc cũng đóng băng, thuyền bè không thể đi lại.
Chỉ còn vài dòng sông lớn miễn cưỡng lưu thông, nhưng hoạt động buôn bán trong quận Nam Dương cũng bị ảnh hưởng nặng nề.
Quận Nam Dương chủ yếu dựa vào đường thủy để vận chuyển hàng hóa. Nếu không giữ được tuyến vận tải đường sông, để băng đóng một hai tháng, giá cả trong thành ắt sẽ tăng vọt.
- Băng tuyết phủ kín các nơi trong quận Nam Dương, Cốc Thành cũng gặp tai ương.
- Đây đúng là một trận băng tai khá nặng.
- Những năm trước, quận Nam Dương chưa từng gặp thời tiết khắc nghiệt đến thế.
Băng tai ập đến, các quan viên Ty Nông Giám ở các nơi cũng bắt đầu bận rộn.
Tai họa liên quan đến cả quận Nam Dương, chỉ giải băng một khúc sông trong huyện là chưa đủ, còn phải do quận thống nhất điều phối.
Nếu khúc sông ở Cốc Thành vừa tan băng, chẳng đầy một ngày, băng từ thượng nguồn trôi xuống lại đóng cứng như cũ.
Việc ấy cũng ảnh hưởng đến hạ lưu. Nước sông có thể tràn lên mặt băng, hậu quả ra sao còn khó nói.
Mùa đông mà lại xảy ra lũ lụt thì quả thật khốn đốn vô cùng.
Trần Thời Tiết phải hoàn thành nốt nhiệm vụ cuối cùng, bèn dẫn các quan viên Ty Nông Giám đi khắp bốn phía. Mấy ngày liền hắn chưa về.
- Ngày thường, nếu tùy tiện thay đổi thời tiết quá nhiều, không giữ được thế cân bằng Ngũ Hành, thì vấn đề sẽ âm thầm tích tụ, cuối cùng gây ra thiên tai lớn khó lòng chống đỡ.
Tiết Văn Trọng phân tích nguyên nhân trận tuyết tai lần này cho Triệu Hưng nghe trong phủ.
- Từ Sơn huyện, Hồ huyện, Minh Sơn huyện, Thủy Hợp huyện cho đến mười hai huyện khác, trong ba mùa đầu năm nay, quan viên Ty Nông Giám hoặc lười biếng, hoặc năng lực không đủ, hết lần này đến lần khác dùng phép thuật thay đổi thời tiết.
- Theo thông báo từ quận thành, họ chỉ chữa phần ngọn chứ không trị tận gốc. Vì thế, âm khí ở mười hai huyện ấy tích tụ quá nhiều, còn dương khí lại dâng lên quá mạnh.
- Qua tiết Lập Đông, uy lực của tiết Tiểu Tuyết tăng lên gấp bội.
- Trong đó, quan đứng đầu Ty Nông Giám ở ba huyện Minh Sơn, Thủy Hợp và Đảng Nguyệt đã phạm sai lầm nghiêm trọng. Họ không tìm ra nguyên nhân gốc rễ, ngược lại còn muốn đảo ngược tiết Tiểu Tuyết, đưa thời tiết trở về tiết Lập Đông.
- Kết quả là tai họa bùng phát hoàn toàn. Mạch đất ở ba huyện ấy lún sâu, âm khí lan sang những nơi lân cận, khiến các huyện khác cũng bị vạ lây. Năm nay, đánh giá của quan Ty Nông ở ba huyện ấy e rằng sẽ rất tệ. Nếu xử lý không ổn, có khi còn bị giáng chức.
Triệu Hưng cầm bản sao văn thư lên xem. Những công văn Phạm Đông Bình gửi xuống ba huyện đều dùng thể “hịch”, mở đầu thẳng thừng: “Báo cho quan lệnh Ty Nông Giám huyện Thủy Hợp…”
Chỉ nhìn kiểu văn thư và câu mở đầu cũng biết ba huyện kia phạm lỗi rất nặng.
Các huyện còn lại đều nhận công văn theo thể “điệp”, lời lẽ mở đầu chỉ là thông báo, hỏi han, tra xét, giọng điệu cũng ôn hòa hơn. Hơn nữa, điệp văn chỉ lưu hành nội bộ, không công bố ra ngoài.
- Những vụ sai lầm này, con phải lấy đó làm gương. Sang năm, kỳ khảo thí ở miếu rất có thể sẽ ra những đề tương tự.
- Vâng, con sẽ xem kỹ.
Ngày hai mươi mốt tháng Chạp, tiết Đông Chí.
Ba ngày Đông Chí cũng là đợt bình xét mùa đông.
Vì trận băng tai, Ty Nông Giám huyện Cốc không tổ chức khảo sát thực địa. Theo chỉ thị của quận Nam Dương, họ lấy trận băng tai lần này làm đề thi cho các lại viên.
Triệu Hưng vốn không cần dự thi, nhưng hắn vẫn đến.
Ba ngày sau, Ty Nông Giám quận Nam Dương công bố kết quả bình xét mùa đông.
Ở Cốc Thành, chỉ có mười lăm người giành được suất dự khảo thí ở miếu.
Theo lệ thường, trong số mười lăm người ấy, e rằng chỉ một phần ba, thậm chí một phần năm có thể vượt qua, chính thức được bổ nhiệm làm quan.
Còn hơn bốn trăm người khác trong Ty Nông Giám đều chỉ làm nền, ngay cả tư cách dự khảo thí ở miếu cũng không có.
- Năm nay lại uổng công một phen.
- Chỉ có mười lăm suất dự khảo thí ở miếu, năm ngoái còn có hai mươi lăm suất.
- Có ích gì đâu. Năm ngoái hai mươi lăm người, cuối cùng cũng chỉ chọn được năm.
- Năm người ấy được điều đến Thượng Đảng, Phượng Sơn và những nơi khác, cách quê nhà cả nghìn dặm. Có gì hay ho đâu.
- Huynh Lưu đừng ghen tị nữa. Ít ra người ta cũng được phong làm quan Cửu phẩm. Thật sự có cơ hội ấy, huynh bò cũng sẽ bò tới.
- Cũng phải, ha ha ha!
Trước bảng cáo thị, nhiều lại viên tụm lại bàn tán.
Triệu Hưng cũng tranh thủ đến xem. Hắn vừa xuất hiện, mọi người liền nhường lối.
- Triệu Hưng đến rồi!
- Chúc mừng Triệu huynh!
- Mau tránh ra, để đại nhân Triệu xem trước!
- Trong mười lăm người này, Triệu Hưng có cơ hội lớn nhất. Hắn là niềm hy vọng của Ty Nông Giám huyện Cốc ta!
Triệu Hưng chắp tay đáp lễ. Xem xong cáo thị, hắn không nán lại lâu, chẳng mấy chốc đã rời đi.
Ngày mùng năm tháng Giêng, tiết Tiểu Hàn.
Dương khí nhích lên đôi chút. Trận băng tai kéo dài suốt một thời gian cuối cùng cũng được hóa giải nhờ các huyện trong quận Nam Dương chung sức, mọi việc trở lại bình thường.
Trần Thời Tiết bận rộn hơn một tháng trời, cuối cùng cũng về đến Cốc Thành.
- Quan Ty Nông Giám ở ba huyện Minh Sơn, Thủy Hợp, Đảng Nguyệt đúng là một lũ ngu ngốc!
- Nửa tháng qua, ta chạy đến đó giúp đỡ, suýt nữa bị mấy tên ngu xuẩn ấy chọc cho tức chết!
Trần Thời Tiết vừa uống rượu Tiểu Tuyết vừa ăn thịt nướng. Đến giờ hắn vẫn còn hậm hực.
- Xảy ra chuyện gì vậy? Triệu Hưng hỏi.
- Còn chuyện gì nữa? Ngu xuẩn chứ sao! Nhất là quan Ty Nông huyện Thủy Hợp!
- Thủy Hợp nằm ở nơi bốn dòng sông hội tụ. Năm trăm năm trước, Lý Nhị Lang cùng cha là Lý Ngọc chia sông Tân Giang thành hai nhánh trong và ngoài. Họ bắt chước cách làm của Chân Quân Tào Khê, đắp đê dựng đập, lắp guồng nước Quy Nguyên.
- Sau đó, họ lập bốn trận pháp ở Ly Đôi, đập Hồi Sa, cửa Bảo Bình và bãi Ngư Vi. Kết hợp với địa thế, họ biến tai họa do bốn dòng sông gây ra thành điều có lợi.
- Mười lăm năm trước, những trận pháp và công trình ấy bắt đầu xuất hiện chỗ hở, lại xuống cấp, nên thỉnh thoảng phải bảo trì.
- Theo cách của Lý Ngọc và Lý Nhị Lang, cứ làm y như cũ mà xử lý là được.
- Vậy mà quan Ty Nông huyện Thủy Hợp chẳng biết nghĩ thế nào, cứ khăng khăng học theo cách của Chân Quân Tào Khê, đào tám con kênh trong huyện.
- Hắn còn dựng liền một lúc một trăm lẻ tám guồng nước Ngũ Hành.
- Nơi ấy vốn thủy mạch cuộn xiết, mạch đất yếu ớt. Tuy cha con Lý Ngọc cũng học theo Chân Quân Tào Khê, nhưng họ đã cân nhắc tình thế của huyện Thủy Hợp, đưa ra cách làm tốt nhất rồi.
- Tên ngu ở huyện Thủy Hợp lại tự cho mình giỏi hơn người xưa, cũng muốn bắt chước Chân Quân Tào, nuôi dưỡng một ngọn núi linh trong huyện!
- Hắn bỏ mười lăm năm làm chuyện ấy, chẳng những không thành, còn khiến mạch đất huyện Thủy Hợp sụp đổ. Đúng là ngu hết chỗ nói!
Triệu Hưng tò mò hỏi:
- Mãi mười lăm năm sau mới phát hiện ra vấn đề sao?
Trần Thời Tiết hừ lạnh:
- Sao có thể? Vấn đề đã xuất hiện từ lâu, chỉ là tên ngu kia cứ tưởng mình làm được, nhất quyết không chịu sửa. Hễ thời tiết hay địa thế có gì bất thường, hắn lại dùng phép thuật cưỡng ép thay đổi.
- Ta đến đó lật sổ ghi chép của Ty Nông Giám lên xem, suýt nữa không nhịn nổi mà đánh chết hắn. Chỉ trong mười lăm năm ngắn ngủi, tên khốn ấy đã lén lút sửa đổi ba trăm lần tiết khí!
- Riêng tiết khí mùa hạ và mùa thu, hắn còn thay đi đổi lại hơn một nghìn lần!
- Tưởng mình khôn ngoan, hóa ra ngu không ai bằng. Ta đến giúp, hắn vẫn cứng đầu cho rằng mình chẳng sai! Còn bảo chỉ cần cho hắn thêm mấy năm là giải quyết được.
Triệu Hưng ngạc nhiên hỏi:
- Sao lại có người như vậy? Ngài xử trí hắn thế nào?
Trần Thời Tiết đáp:
- Ta không chịu nổi kẻ ngu, nhất là loại đầu óc cố chấp. Khuyên mấy câu không nghe, ta bèn ném thẳng hắn xuống sông.
- Hắn chẳng phải cho mình đúng sao? Vậy thì để hắn tự cảm nhận xem rốt cuộc có sai hay không.
Long Tiếu đứng bên cạnh bật cười khẽ:
- Lão Trần dùng phép Nhốt Nước. Không ngâm dưới đó mười ngày thì hắn không lên nổi. Lão Trần ở huyện Thủy Hợp bao lâu, hắn chịu ngâm dưới sông bấy lâu. Cuối cùng phải chờ người của quận đến mới thả hắn ra.
Triệu Hưng nâng chén rượu:
- Trần đại nhân uy phong! Để ta kính ngài một chén!
Trần Thời Tiết và Long Tiếu cùng nâng chén uống cạn. Trút hết nỗi bực dọc, cuối cùng hắn cũng thấy dễ chịu hơn.
Nói xong chuyện công, Trần Thời Tiết hỏi:
- Con theo lão Tư nông học hành thế nào rồi?
Triệu Hưng đáp:
- Con nắm chắc một phần.
Trần Thời Tiết ngạc nhiên:
- Sao chỉ có một phần?
- Một phần ấy là khả năng thi trượt. Còn chín mươi chín phần là thuận lợi được bổ nhiệm làm quan.
- Ha ha ha, tên nhóc này!
Ngày mười chín tháng Giêng, tiết Đại Hàn.
Cuối năm, đến tiết Vĩ Nha.
Lúc này, người trong và ngoài Cốc Thành đã ít ra ngoài làm việc. Nhà nhà dọn dẹp nhà cửa đón năm mới, bà con lối xóm bắt đầu qua lại thăm hỏi, đến nhà nhau ăn uống.
Hết ăn nhà này lại sang nhà kia.
Triệu Thụy Đức cũng thôi luyện võ, dẫn phu nhân Thái đi thăm họ hàng bạn bè khắp nơi.
Triệu Hưng phải chuẩn bị cho kỳ thi nên không đi đâu, nhưng cũng gặp Tông Thế Xương, Trần Tử Dư, Tiền Đông và những người khác ăn uống vui chơi mấy ngày.
Đến cả Triệu Chính cũng hiếm hoi được thảnh thơi. Nó không luyện võ nữa, suốt ngày vui vẻ chạy chơi khắp nơi.
Hôm ấy, Triệu Chính chạy vào phòng Triệu Hưng, đôi mắt đen láy láo liên nhìn quanh.
- Tìm gì thế?
- Đại ca, pháo lần trước huynh đưa còn không? Cho đệ thêm ít cái nữa, loại nổ to hơn ấy!
- Có mấy cái nhỏ cho đệ đã là tốt lắm rồi, còn đòi loại nổ to? Đệ định cho nổ huyện nha à?
- Với lại ta đưa cho đệ cả đống, sao chơi nhanh thế?
Triệu Hưng hỏi:
- Nói xem, đệ lấy pháo làm gì?
Ánh mắt Triệu Chính hơi lảng tránh.
- Cũng chẳng có gì. Đệ chơi với đám Nhị Cẩu thôi.
- Hửm? Đệ gây chuyện gì rồi phải không?
Triệu Hưng vừa dứt lời, bên ngoài đã vang lên tiếng đập cửa dồn dập.
- Mở cửa! Mở cửa!
- Triệu Thụy Đức chết tiệt! Ta đang ngồi trong nhà xí, thằng ranh nhà ngươi ném thứ quỷ quái gì vào đấy?!
- Mở cửa! Đồ khốn…
Triệu Hưng: “…”
Ngày mùng ba tháng Hai, mùa xuân năm Cảnh Tân thứ mười sáu.
Muôn vật hồi sinh, sông băng tan chảy.
Triệu Hưng bước ra khỏi nhà.
Kỳ khảo thí ở miếu thường niên dành cho lại viên Đại Chu đã bắt đầu.