Trời sắp tối, nhưng phía chân trời vẫn chưa chìm hẳn vào bóng đêm. Núi non nối nhau hiện thành những mảng đen thăm thẳm. Ánh sáng nơi xa khi vàng, khi xanh, cùng bóng núi in xuống mặt nước. Dòng sông cũng nhuộm đủ sắc màu.
Một chiếc thuyền con theo sóng trôi đi. Ngọn đèn trên thuyền nhìn từ xa chỉ lớn hơn hạt đậu tương một chút, soi bóng xuống nước rồi bị gió chiều thổi cho nhăn nhúm.
Người lái thuyền ngồi ngay ngắn ở mũi, tay cầm một cây sào dài.
Dây câu chìm vào nước, từng vòng gợn lăn tăn lan ra.
Bỗng người lái thuyền giật cần, đồng thời đưa tay đón lấy.
Thì ra chỉ câu được một con cá nhỏ. Ông tiện tay ném nó vào khoang thuyền.
“Bộp bộp bộp…”
Con cá quẫy tanh tách dưới sàn.
Người lái thuyền chỉ cười, nói với con mèo tam thể:
- Cho ngươi đấy.
“Meo…”
Mèo tam thể như lên tiếng cảm ơn, rồi cúi đầu ăn ngay.
Thư sinh cũng ngồi bên mạn thuyền hóng gió, xem người lái thuyền câu cá. Nơi này mặt nước ở rất gần, chỉ cần thò tay xuống là chạm được, chẳng cần duỗi thẳng cánh tay.
Bỗng hắn bật cười, chỉ sang bên cạnh rồi nói với người lái thuyền:
- Lão trượng xem kìa, lão vất vả câu cá hồi lâu, rốt cuộc chỉ câu được một con cá nhỏ chưa đầy hai ngón tay. Vậy mà ngay chỗ này lại có sẵn một con cá trôi tới trước mặt ta. Chẳng phải nó đang giễu lão hay sao?
Nói rồi, hắn chống một tay lên khung cửa sổ, nghiêng người ra ngoài, duỗi tay về phía con cá, dường như định chộp lấy.
- Đừng lấy!
Người lái thuyền lập tức ngoảnh đầu lại.
- Hửm?
Thư sinh rụt tay về nhanh như chớp, nhìn ông lão:
- Vì sao?
Sắc mặt người lái thuyền lúc này mới dịu xuống. Ông cũng nở nụ cười, nói với hắn:
- Khách quan cứ mặc nó, đừng lấy là được.
- Chẳng lẽ còn có điều gì đáng kể?
- Cũng chẳng có gì ghê gớm. Chỉ là những người quanh năm chạy thuyền, đêm hôm câu cá như chúng ta, hễ trông thấy cá nổi sát mép nước, ở cách thuyền chẳng xa chẳng gần, nom như chỉ cần với thêm tay một chút là bắt được, thì chẳng ai đụng vào. Người ta quen thế rồi.
Người lái thuyền lại ngồi câu ở mũi thuyền. Giọng ông theo gió đêm bay tới.
Thư sinh nghe vậy liền nổi hứng:
- Lão trượng kể rõ hơn đi.
- Có gì đâu mà kể…
- Nhất định là có nguyên do!
- Khách quan đừng làm khó lão già này.
- Ta nào dám làm khó lão trượng. Chẳng giấu gì lão, cả đời ta thích nhất là nghe những chuyện ma quỷ thần tiên như thế. Xin lão trượng kể cho ta nghe với.
- Chẳng có gì khác cả. Con cá này trông thì ở gần, nhưng muốn bắt phải với thêm một tay. Với thêm một tay, nguy cơ rơi xuống nước cũng tăng lên.
- Chỉ vậy thôi sao?
- Khách quan phải hiểu, trên trời làm gì có chuyện tự nhiên rơi xuống thóc gạo? Thứ gì tự dưng đến tay, phần lớn đều chẳng đơn giản. Cũng như con cá trước mặt khách quan đây. Khách quan tưởng chỉ cần cúi xuống thò tay là lấy được, nhưng nếu dưới nước có con yêu quái hay con quỷ nhỏ nào đó, thừa lúc khách quan sơ ý…
Nói đến đây, người lái thuyền bật cười, không nói tiếp nữa.
- Ồ?
Thư sinh nhướng mày. Vẻ sợ hãi xen lẫn háo hức hiện rõ trên mặt hắn:
- Trên sông Liễu trước kia từng xảy ra chuyện như vậy sao?
Người lái thuyền vẫn cười, chỉ chăm chú buông câu.
- Lão trượng đừng keo kiệt câu chuyện.
- Thật ra cũng chẳng đáng nhắc.
- Nếu lão trượng chịu kể, ta xin gửi lão ít tiền trà nước.
Nhìn dáng vẻ kia cũng biết hắn quả là người mê nghe chuyện. Người lái thuyền đã nghe vậy thì chẳng tiện từ chối nữa. Ông ngẫm nghĩ giây lát rồi kiên nhẫn kể:
- Thuở còn trẻ, lão già này từng nghe người ta nói, những con cá chỉ cần bước thêm một bước xuống nước là nhặt được, hay những vị thuốc chỉ cần bước thêm một bước về phía vách núi là hái được, tốt nhất đừng đụng vào. Nhưng tuổi trẻ khí thịnh, lão cũng chẳng tin hẳn những lời ấy. Ngày thường nghe thì thấy có lý, nhưng đến lúc chuyện rơi xuống đầu mình, người ta lại quên sạch. Cho đến khi tận mắt trông thấy những chuyện như thế xảy ra…
Trên chiếc thuyền đi dọc sông Liễu quả nhiên có không ít chuyện kỳ quái.
Người lái thuyền kể liền mấy chuyện.
Đại khái đều là có kẻ tham món hời trước mắt, tưởng vận may từ trên trời rơi xuống; hoặc giữa đêm đi ven sông, trông thấy ai đó rơi xuống nước; cũng có khi vì chuyện gì khác. Cuối cùng, bọn họ đều bị yêu ma quỷ quái hại chết.
Tống Du ngồi bên cạnh, lặng lẽ lắng nghe.
Chẳng hay từ lúc nào, con cá nổi gần mặt nước, cách thuyền chừng nửa mét, đã biến mất.
Yêu quái ma quỷ trong thế gian này phần lớn đều như vậy.
Âm hồn dã quỷ thì khỏi cần nói. Nếu đạo hạnh chưa đủ sâu, muốn hại người cũng phải tốn không ít công sức.
Yêu quái lại khác nhau quá lớn, chẳng thể nói chung được.
Ví như con hổ dữ gặp mấy ngày trước. Hổ là chúa sơn lâm. Dù chưa mở mang trí khôn, chỉ nhờ thông minh hơn đồng loại một chút, biết bắt nạt kẻ yếu, tránh kẻ mạnh, phân biệt cạm bẫy, nó đã đủ khiến cả đám trai tráng cùng thợ săn thôn Lý gia bó tay. Nếu con hổ ấy thật sự muốn hại người, hậu quả ắt khó lường.
Nhưng nếu là một con thỏ, cho dù đã thành tinh, mở mang trí khôn, nó vẫn có thể bị người ta nện một gậy chết tươi, hoặc chỉ sơ sẩy một chút là bị chim ưng quắp đi.
Lại như loài hồ ly thường xuất hiện trong chuyện kể. Chúng cũng là thú ăn thịt, nhưng rất nhiều con đã thành tinh, thậm chí hóa được hình người. Trước khi đạo hạnh đủ cao, chúng trà trộn vào cõi người, gặp phải lũ chó đất tinh tai thính mắt trong thôn vẫn phải vòng đường mà tránh.
Đó là sự khác biệt bẩm sinh. Nghĩ kỹ, trong ấy cũng có điều thú vị.
Bọn quỷ nhỏ yêu nhỏ không đủ bản lĩnh và sức lực. Muốn hại người, chúng phải dựa vào lừa gạt, dụ dỗ, khiến người ta buông lỏng đề phòng rồi rơi vào bẫy, khi ấy mới dễ ra tay.
Nhưng cũng chưa chắc chúng đã có ý định hại người. Nhiều loài sống dưới nước sau khi có trí khôn, sẽ dùng cá để câu chim, hoặc dùng cá để câu những con cá khác. Câu trúng người đôi khi chỉ là chuyện tình cờ.
Hơn nữa, chưa chắc chuyện gì cũng do yêu ma quỷ quái gây ra. Chiếc thuyền này đi trên sông một mạch vài trăm, thậm chí hàng nghìn dặm. Dọc đường có rất nhiều nơi vắng vẻ. Biết đâu người lái thuyền nổi lòng xấu, giết khách đi thuyền rồi đổ hết cho yêu ma quỷ quái thì sao?
Kể xong, thư sinh vỗ tay khen đã đời:
- Lão già này ăn nói vụng về…
- Lão trượng tuyệt đối đừng nói vậy. Những chuyện như thế phải kể bằng giọng mộc mạc nhất mới lay động lòng người, nghe cứ như vừa xảy ra ngay bên cạnh vậy.
Thư sinh vừa nói vừa vội quay vào khoang:
- Ta phải mau ghi lại, quên mất thì năm đồng tiền trà này coi như uổng phí.
Mấy câu chuyện đổi lấy năm đồng tiền trà, tính ra cũng đáng.
Đêm xuống, hơi lạnh trên sông dâng lên, bên ngoài càng lúc càng rét.
Tống Du vỗ nhẹ lên cổ con ngựa màu táo đỏ:
- Mấy ngày tới phải để ngươi ở đây chịu thiệt rồi. Bình thường đừng lên tiếng, nhưng nếu gặp chuyện gì thì cứ hí thật to gọi ta.
Con ngựa đứng im, không phát ra tiếng động.
Phía sau lại vang lên tiếng cười của thư sinh:
- Tiểu tiên sinh đúng là thú vị. Nói chuyện với mèo còn thường thấy, giờ lại nói với ngựa. Chẳng lẽ con ngựa của tiên sinh cũng thành tinh, nghe hiểu tiếng người hay sao?
Tống Du cười, ngoảnh đầu nhìn lại.
Lúc người lái thuyền kể chuyện, ông đã câu được mấy con cá lớn, bèn nấu sẵn một nồi canh. Giờ đây, hơi nóng đang cuồn cuộn bốc lên từ chiếc bếp nhỏ.
Giữa màn hơi nước, thư sinh lấy chiếc hòm đựng quần áo làm bàn, trải giấy cỏ lên trên. Hắn ngậm đầu bút lông vào miệng làm ướt, rồi cúi đầu viết lia lịa.
Tống Du cũng bước vào khoang, tiện mắt nhìn qua.
Hóa ra hắn đang chép lại những chuyện người lái thuyền vừa kể.
Sau đó, thư sinh cứ cắm đầu viết mãi, không nói thêm lời nào.
Còn người lái thuyền trước tiên dùng xương cá và đầu cá nấu nước. Phần thịt cá thì ông cẩn thận lọc sạch, thái thành từng lát mỏng. Đợi nước canh sôi kỹ, ông mới trút những lát cá gần như trong suốt vào nồi. Cá vừa lăn qua một vòng nước sôi đã chuyển thành màu trắng như tuyết, hương thơm càng thêm quyến rũ.
- Trên thuyền chẳng có món gì ngon lành, ngày nào cũng chỉ có mấy thứ này. Các vị khách đừng chê cười.
Người lái thuyền lấy bát đũa từ chiếc tủ thấp ra.
Thư sinh vừa vặn cũng viết xong. Hắn chẳng khách sáo, lập tức lấy một cái bát, làm như mình mới là chủ thuyền, vừa gọi Tống Du, vừa gọi cả nhà ba người kia, rồi tự tay múc canh cho từng người.
Tống Du cũng được chia một bát, bèn lên tiếng cảm ơn.
Hơi lạnh trên sông thấm sâu, còn hơi nóng trong bát canh thì bốc nghi ngút.
Chưa cần nếm, chỉ cảm nhận hơi ấm trong lòng bàn tay tương phản với cái rét bên ngoài, Tống Du đã thấy lòng thư thái đôi phần.
- Ừm!
Tiếng thư sinh vang lên trước tiên:
- Tay nghề của lão trượng thật khéo!
- Chẳng thể gọi là tay nghề gì đâu. Ai nấu cũng ra vị ấy cả.
Người lái thuyền cười ha hả:
- Khách quan mới uống ngụm đầu nên thấy dễ chịu. Mấy ngày sau cũng cứ thế này, hôm thì canh cá, hôm thì cá trộn với gạo nấu thành cháo. Ăn liền vài bữa là chán ngay.
- Lão trượng khiêm tốn quá. Năm ngoái ta từng theo dòng sông Liễu ngược lên Dật Châu, lúc ấy người lái chiếc thuyền kia cũng nấu như vậy, nhưng hương vị chẳng sánh được với lão trượng.
- Không dám nhận lời khen ấy!
Tống Du nghe vậy cũng cúi đầu nếm thử một ngụm.
Trong canh cá gần như chỉ có muối và gừng. Vị mặn vừa phải, gừng khử mùi tanh. Cá mới câu lên vốn đã tươi ngon, nhưng ngoài ra chẳng có thêm hương vị gì đặc biệt, xét ra cũng chỉ bình thường.
Điểm đáng nói nằm ở những lát cá được thả vào sau cùng.
Cá được thái rất mỏng, không còn sót lấy một chiếc xương. Việc ấy đòi hỏi dao pháp và sự kiên nhẫn. Những lát cá thả sau ăn rất ngon, chỉ lăn qua nồi hai vòng. Thậm chí khi vừa đưa vào miệng, phần da cá vẫn hơi giòn, hơi dai, khác hẳn kiểu cho cá vào nồi từ đầu rồi ninh nhừ cùng nước.
Người lái thuyền này quả là khiêm nhường.
Món ăn chẳng có gì cầu kỳ, nhưng nhiều khi thứ đơn giản lại khó làm cho ngon. Đó chẳng phải cũng là một loại tài nghệ hay sao?
- Phù…
Tống Du thở ra một làn hơi nóng, toàn thân khoan khoái.
Hắn cúi xuống nhìn con mèo tam thể bên cạnh.
- Tam Hoa nương nương có ăn không?
Mèo tam thể không đáp, chỉ lùi về sau một chút.
Thư sinh trông thấy vậy lại bật cười.
Ăn xong bát canh cá, hắn mới quay sang bắt chuyện với Tống Du:
- Tiên sinh là người nơi nào?
- Người Dật Châu.
- Ồ? Dật Châu là chỗ nào?
- Huyện Linh Tuyền.
- Huyện Linh Tuyền?
Thư sinh lập tức hứng thú:
- Chuyến này ta cũng đến Dật Châu, từng ghé qua huyện Linh Tuyền.
- Xin hỏi quý tính của huynh đài…
- Ta còn chưa tự giới thiệu, quả thật thất lễ!
Thư sinh vội cười, chắp tay:
- Tại hạ họ Phó, là chữ Phó trong chức Thái phó. Tên chỉ có một chữ Vũ, tự Văn Đống, người quận Lũng thuộc Húc Châu.
- Tống Du, tự Mộng Lai, người một ngọn núi ở huyện Linh Tuyền, Dật Châu.
- Tiên sinh tu hành ở huyện Linh Tuyền sao?
- Huynh đài thấy lạ lắm à?
- Cũng không hẳn. Chỉ là ta có chuyện muốn hỏi.
Thư sinh lại chắp tay:
- Nếu tiên sinh tu hành ở huyện Linh Tuyền, chẳng hay tiên sinh có từng nghe nói đến đạo quán Phục Long trên núi Âm Dương chưa?
- Có nghe qua.
Tống Du vẫn thản nhiên nhìn hắn.
- Chẳng giấu gì tiên sinh, lần này ta đến Dật Châu, một là thăm hỏi người thân bạn bè, hai là muốn tìm đến đạo quán Phục Long trên núi Âm Dương.
Thư sinh lắc đầu, vẻ tiếc nuối xen lẫn ân hận:
- Ta đã đến huyện Linh Tuyền, tìm kiếm khắp nơi. Núi Âm Dương thì tìm được, nhưng lục tung cả ngọn núi lên, đừng nói đạo quán hay chùa miếu, ngay cả một viên gạch một mảnh ngói cũng chẳng thấy.
- Đạo quán Phục Long nổi tiếng lắm sao? Huynh đài nghe nói về nó từ đâu?
- Cũng chẳng phải nơi nổi tiếng gì. Chỉ vì ta thích nghiên cứu chuyện này, thường đi khắp nơi sưu tầm truyền thuyết về thần tiên, ma quỷ và yêu quái. Tình cờ ta phát hiện, trong mấy câu chuyện khá ly kỳ mình sưu tầm được, vừa hay đều nhắc đến đạo quán ấy. Vì tò mò nên nhân dịp này muốn đến tìm thử, nào ngờ chuyến đi tay trắng, còn phí mất bao ngày.
Nói rồi, hắn nhìn Tống Du:
- Chẳng lẽ đạo quán Phục Long không nằm trên núi Âm Dương? Hay ở nơi khác cũng có một ngọn núi Âm Dương? Hoặc ta đã hỏi nhầm người?
- Huynh đài không biết rồi.
Tống Du vẫn bình thản nói:
- Đạo quán Phục Long có phần kỳ lạ. Ngay cả khách hành hương dưới chân núi muốn vào dâng hương, cũng chỉ có thể nhìn thấy đạo quán vào lúc vị quán chủ muốn mở cửa. Những thời điểm khác, cho dù men theo con đường quen thuộc mà đi, cũng chỉ uổng công trở về.
- Thật vậy sao?
- Không thể giả được.
- Trên đời lại có chuyện lạ như thế!
- Ta nghe nói quán chủ Phục Long vốn lười biếng thành tính, trong quán chỉ có một đệ tử còn xem như siêng năng. Có lẽ huynh đài không phải tìm sai chỗ, mà chỉ chưa tìm đúng lúc thôi.
- Thật tuyệt diệu…
Thư sinh mở to mắt, hai tay làm động tác vỗ vào nhau.
- Nơi thần kỳ như vậy, nhất định là tiên sơn danh phủ. Sau này nếu còn có dịp, ta nhất định phải đến tìm lần nữa!
- Sau này là năm nào?
- E rằng phải nhiều năm nữa.
- Chúc huynh đài được như ý.
- Đa tạ, đa tạ…
Tống Du tựa vào vách khoang. Tam Hoa nương nương đã nằm xuống bên cạnh hắn. Hắn đặt tay lên lưng nó, hai bên truyền hơi ấm cho nhau. Chẳng bao lâu sau, cơn buồn ngủ cũng dần kéo đến.