Trương Quốc Bân tự mình cầm trịch cũng chẳng phải không được, chỉ e phim thất bại thảm hại. Muốn làm đạo diễn, trước hết hắn phải lăn lộn ở phim trường, tích lũy kinh nghiệm đã.
Đạo diễn không chỉ là một môn nghệ thuật, mà còn là công việc phức tạp. Không tự tay làm qua, mọi ảo tưởng tốt đẹp đều sẽ bị hiện thực tàn khốc nghiền nát.
Muốn mời Ngô Vũ Sâm ra tay, Trương Quốc Bân đã đặc biệt sai luật sư Xương mua lại một hãng phim phá sản, thu hết máy quay, đạo cụ cùng đội ngũ ghi chép trường quay vào tay.
Sau đó, hắn nhờ lão Hồ, người quay phim của công ty, nhắn lời cho Ngô Vũ Sâm, hẹn ông bàn chuyện làm phim.
Giới nghệ thuật Hương Giang khi ấy truyền nghề rất khắt khe. Người bình thường chẳng những khó ngồi vào ghế đạo diễn, mà còn không thể kiếm được vốn đầu tư hay mời diễn viên.
Thầy của Ngô Vũ Sâm là Trương Triệt, đạo diễn đầu tiên ở Hương Giang có phim đạt doanh thu phòng vé một triệu đô la Hồng Kông.
Từ năm 1971, ông ký hợp đồng với hãng phim Thiệu Thị, theo học đạo diễn Trương Triệt. Ban đầu, ông cũng vào nghề bằng cách viết kịch bản như Vương Tinh, nhưng mắt nhìn nghệ thuật lại cao hơn Vương Tinh gấp trăm lần.
Hợp đồng với Thiệu Thị hết hạn, ông chuyển sang Gia Hòa. Năm 1977, bộ phim Phát Tiền Hàn giúp hãng thu về năm triệu đô la Hồng Kông, đứng thứ hai về doanh thu phim trong năm. Sau đó, năm nào ông cũng làm một phim, chính thức trở thành đạo diễn danh tiếng của làng điện ảnh Hương Giang.
Mời được ông ta đóng phim…
Quả chẳng dễ dàng.
Lão Hồ từng làm quay phim cho Trương Triệt, cũng có chút tình thầy trò với Ngô Vũ Sâm, nhờ ông nhắn lời thì tiện hơn.
Chỉ nhắn một câu đã lấy hai nghìn đồng tiền công. Thế nhưng lão Hồ xách vịt quay, cầm kịch bản đến tận nhà, chẳng mấy chốc đã bị Ngô Vũ Sâm từ chối.
- A Sâm nói gần đây ông ấy phải giúp Gia Hòa chuẩn bị phim mới trong năm nay, không có thời gian nhận việc bên ngoài.
Hôm sau, lão Hồ ngồi trong văn phòng hãng phim ở phố Miếu, vẻ mặt ngượng ngùng thuật lại.
- Không sao đâu, chú Hồ. Chú chuyển lời đến nơi là được rồi.
Trương Quốc Bân mỉm cười ôn hòa. Khâu chuẩn bị phim đến giờ vẫn khá thuận lợi, gặp đôi chút trắc trở cũng chẳng hề gì, chỉ cần tìm cách tháo gỡ là xong.
- Cảm ơn ông chủ, vậy tôi ra ngoài trước. Tôi thấy trên bàn A Sâm có nhiều đĩa phim của Charlie Chaplin. Gần đây có lẽ ông ấy muốn làm phim kiểu Chaplin.
Thời kỳ đầu, Ngô Vũ Sâm gây dựng tên tuổi nhờ phim hài. Mà cốt lõi của hài kịch lại là bi kịch, bởi vậy phim của “Bạch Cáp Ngô” thường phảng phất nỗi buồn ở đoạn cuối.
Ông chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Charlie Chaplin.
Lão Hồ cũng mong công ty sớm khai máy. Cứ lĩnh đồng lương căn bản mãi, làm sao nuôi nổi hai bà vợ ở nhà? Nhưng ông chẳng bận tâm ông chủ muốn quay phim gì, lúc này mới hiến một kế, mong công ty sớm có dịp hợp tác.
- Tôi biết rồi, cảm ơn chú đã nhắc.
Trương Quốc Bân ngồi trong văn phòng sơ sài. Đợi lão Hồ đóng cửa đi ra, hắn nhớ lại con đường sáng tác của Ngô Vũ Sâm, thầm nghĩ: “Học Chaplin làm gì? Theo ta, cùng làm phim giang hồ mới là đường đúng đắn của ông.”
Hôm sau.
Ở chợ rau phố Miếu, Trương Quốc Bân tìm thấy Ngô Vũ Sâm đang ra ngoài mua thức ăn. Hắn chìa hai tấm vé máy bay ra trước mặt ông. Ngô Vũ Sâm đang cúi xuống lựa rau, nghe động liền ngẩng đầu. Trương Quốc Bân mỉm cười nhìn ông:
- Đạo diễn Ngô, ông có muốn đi London cho chim bồ câu ăn cùng tôi không?
Với người làm nghệ thuật, đừng mong chinh phục họ. Chỉ cần được họ đồng tình đã đủ.
Ngô Vũ Sâm chỉ cần tán thành Bản Sắc Anh Hùng, tự khắc sẽ chịu làm bộ phim ấy.
Ông phủi tay, đặt mấy cọng ngò lại quầy, mắt sáng rực nhìn Trương Quốc Bân:
- Xin hỏi vị tiên sinh này xưng hô thế nào?
- Tôi là Trương Quốc Bân, tổng giám đốc hãng phim Hoàn Cầu Mộng Công Xưởng.
- Cậu là biên kịch của Bản Sắc Anh Hùng?
Với một đạo diễn, kịch bản còn có sức thuyết phục hơn thân phận. Tối qua, theo thói quen nghề nghiệp, Ngô Vũ Sâm đã đọc xong Bản Sắc Anh Hùng. Hai người xem như đã biết nhau.
Trương Quốc Bân cất vé vào túi, nghiêng người đưa tay mời ông ra cửa chợ:
- Đạo diễn Ngô, tôi nghe nói gần đây ông đang xem phim của Charlie Chaplin. Thay vì ngày nào cũng xem phim, chi bằng cùng tôi sang London uống trà sớm, cho chim bồ câu ăn, ngắm buổi bình minh nơi ấy.
- Nếu ông muốn đi, xe ra sân bay đang đợi ngoài chợ.
Bấy giờ đã mười một giờ sáng. Bay sang London vừa khéo gần sáng sớm. Đón xe đến quảng trường ngắm bình minh và đàn bồ câu, thời gian vừa vặn.
Ngô Vũ Sâm nói:
- Tìm được tôi ở chợ rau, xem ra quan hệ của Trương tiên sinh không hề nhỏ.
Nghe ông không từ chối thẳng, Trương Quốc Bân đã yên tâm. Hắn nhún vai, không đáp. Hắn đâu định nói cho Ngô Vũ Sâm biết dầu Ma Địa là địa bàn của mình.
Ngô Vũ Sâm nhìn hắn một lúc rồi đứng dậy bước ra khỏi chợ. Chuyến đi ngẫu hứng của hai người sắp bắt đầu.
London.
Cung điện Buckingham.
Quảng trường Trafalgar.
Đàn bồ câu vỗ cánh bay vút lên trời.
Trương Quốc Bân mặc áo khoác đen, đội mũ tròn, đi giày ống đen. Hắn quay đầu nhìn lại.
Ngô Vũ Sâm mặc chiếc áo cổ lọ đen kéo cao đến tận cổ, nửa khuôn mặt khuất sau lớp áo. Ông giơ máy ảnh chụp cảnh trước mắt. Chụp xong, gương mặt ông tràn đầy vui sướng.
Nếu quảng trường Trafalgar cần một bức chân dung, người trước mắt chính là mẫu chụp thích hợp nhất. Trương Quốc Bân đặt một chân lên lan can cạnh đài phun nước giữa quảng trường, mở lòng bàn tay, nhìn đàn bồ câu đáp xuống đó.
Đây là lần đầu Ngô Vũ Sâm thật sự đặt chân đến London. Cùng đàn bồ câu ngắm mặt trời lên, lòng ông khoan khoái, bỗng thấy thế gian đẹp biết bao.
Từ giây phút ấy, ông đem lòng yêu những cánh bồ câu. Sau này, vô số lần phóng viên hỏi vì sao phim của ông thường có cảnh bồ câu bay lên, ông đều kể về chuyến đi ngẫu hứng ấy: bình minh hôm đó, đàn bồ câu, và con người.
Ngô Vũ Sâm lên tiếng:
- Trương tiên sinh, cậu bỏ ra bao nhiêu công sức, bao nhiêu thời gian, mời tôi sang London thư giãn. Nếu cuối cùng tôi vẫn từ chối quay phim cho cậu, chẳng phải cậu lỗ to rồi sao?
Thời gian đẹp đẽ thường trôi qua rất nhanh. Mặt trời lên rồi, đến buổi sáng, Trương Quốc Bân và Ngô Vũ Sâm dạo bước trên đường phố London, tiện thể ghé vào một nhà hàng Tây. Ăn mì Ý xong, Ngô Vũ Sâm lau miệng, mỉm cười hỏi.
Trương Quốc Bân đáp:
- Cứ coi như tôi mời bạn bè sang đây thư giãn thôi. Nhưng tôi tin trong lòng ông đã có câu trả lời rồi.
- Sao cậu biết? Chỉ dựa vào tiền vé máy bay ư?
Ngô Vũ Sâm hỏi lại:
- Nghe vậy chẳng phải sẽ khiến vị đạo diễn từng có phim thu năm triệu đô la Hồng Kông như tôi thành kẻ chẳng đáng giá sao?
- Ha ha!
Trương Quốc Bân bật cười:
- Chính vì ông là đạo diễn có phim thu năm triệu đô la Hồng Kông, ông mới hiểu thành công của Chaplin đến từ sự bóc lột tàn nhẫn đối với tầng lớp dưới đáy xã hội Anh thời ấy. Sau nụ cười là nước mắt, tiếng cười châm biếm mới là chuyện cười chân thật nhất.
- Hương Giang bây giờ không cần kiểu hài hước ấy. Điện ảnh nơi đây cần những tác phẩm bắt rễ từ chính văn hóa Hương Giang. Đạo diễn Ngô, ông cần một bộ Bản Sắc Anh Hùng. Theo tôi, ông mới có tiền đồ.
Ngô Vũ Sâm khuấy cà phê:
- Hợp đồng của tôi với Gia Hòa còn ba năm. Tôi không thể đứng tên làm đạo diễn cho phim khác.
Trương Quốc Bân tỏ vẻ chẳng coi chuyện đó ra gì:
- Vậy thì cứ dùng tác phẩm để nói chuyện. Ông có thể dùng tên giả khi quay phim.
Năm 1980, Ngô Vũ Sâm từng lấy tên Ngô Thượng Phi làm đạo diễn cho bộ phim đầu tiên sau khi hãng điện ảnh Tân Nghệ Thành thành lập, Thời Đại Hài Hước. Phim ra rạp ở Hồng Kông, lại thu về năm triệu đô la Hồng Kông.