Một giờ sáng, không khí se lạnh.
Lục Chiêu bước lại gần phòng gác cổng. Một ông lão mặc quân phục co ro trên chiếc ghế gỗ cứng, đầu gật lên gật xuống. Thân hình gầy đét khẽ nhấp nhô theo từng nhịp thở.
Người gác cổng khu nhà tập thể sĩ quan là một cựu binh từ thời đại đại tai biến. Cánh tay phải ông đã mất, chân cẳng cũng không tiện đi lại. Tính tình ông lão nóng như lửa, thấy ai chướng mắt là mắng vài câu, cứ như cả thiên hạ đều nợ ông một mạng.
Ông tên Trương Tiểu Ngưu. Đến tuổi già, mọi người gọi ông là Trương Lão Ngưu.
Ban đầu, Lục Chiêu và ông lão gác cổng chẳng mấy hòa thuận. Mỗi lần hắn đi uống rượu với Trương Lập Khoa, ông lại mắng hắn không có kỷ luật. Nơi biên phòng đâu phải quân đội, hơn nữa người đóng ở doanh trại phần lớn đều đang nghỉ giữa những lần thay phiên. Ông quản nhiều như vậy, bảo sao chẳng ai muốn gần gũi.
Sau này, Lục Chiêu biết Trương Lão Ngưu am hiểu vùng Kiến Nghị Lĩnh, bèn khiêm nhường xin chỉ bảo. Hai người dần thân thiết hơn.
Hai năm trước, sau khi Lục Chiêu cứu Trương Lập Khoa, hắn mới biết ông lão gầy khô này là chú hai của anh ta.
Trong đôi mắt hõm sâu, già nua của Trương Lão Ngưu chợt ánh lên sát khí. Nhận ra người đến là Lục Chiêu, vẻ mặt ông mới dịu xuống trông thấy.
Ông cũng mắc chứng mất ngủ. Khác với Lục Chiêu, đó là di chứng chiến tranh.
- Tôi sắp chuyển sang nhà an dưỡng, còn ông định bao giờ nghỉ hưu?
Lục Chiêu tựa vào khung cửa sổ phòng gác. Cựu binh hé mắt, giọng khô khốc hỏi:
- Ai sẽ thay cậu?
- Chưa quyết. Chắc chọn một trong ba người là Đàm Trạch, Lương Phi hoặc Trương Ngạn Phong.
- Có chí lớn mà tài mỏng, ham lợi nhỏ quên nghĩa lớn, miệng còn hôi sữa thì làm việc chẳng nên thân.
- Tôi cũng thích câu ấy. Còn ông thì sao? Tôi sắp chuyển đi rồi, ông còn định hao mòn ở phòng gác này bao lâu nữa? Với thâm niên của ông, đáng lẽ đã vào nhà an dưỡng từ lâu.
Trương Lão Ngưu từng tham gia cuộc chiến bảo vệ đất nước, hẳn nhập ngũ cùng đợt với cha Lục Chiêu.
- Thằng nhóc này còn lên giọng dạy đời ta. Cậu chẳng phải cũng ở lì đây sao?
Ông khẽ cười khẩy, vẻ khinh khỉnh.
- Nửa bộ xương già này đã vùi lại trong trận chiến năm ấy rồi. Nửa còn lại ở đây cũng tốt. Rời khỏi chốt gác này, giấc ngủ nửa đêm của ta càng chẳng biết trông vào đâu.
- Ở đây chợp mắt còn tỉnh dậy được. Chứ sang viện dưỡng lão, nằm trên giường, người cắm đầy ống, chờ cô gái trẻ đến thay tã, khi ấy mới thật là sống không bằng chết.
Lục Chiêu lặng im một lúc. Hắn có thể “ngửi” thấy tinh thần của Trương Lão Ngưu.
Ông đang bước trên cây cầu độc mộc mang tên chiến trường, từng giây từng phút đều nơm nớp sợ hãi. Thật ra, mặt đất chỉ cách ông một bước chân, vậy mà ông vẫn không muốn bước xuống.
Lục Chiêu chỉ cần dùng tinh thần lực khẽ đẩy một cái, ông sẽ đặt chân xuống đất.
Ngay sau đó, mí mắt Trương Lão Ngưu bắt đầu trĩu nặng. Ông vừa cúi đầu đã gục xuống bàn, ngủ say.
“Từ trước đến nay, ông ngủ được là nhờ tôi. Không chịu sang nhà an dưỡng thì sau này ông chẳng ngủ nổi nữa.”
Lục Chiêu bước chân hơi loạng choạng trở về phòng.
Căn phòng trống huơ trống hoác. Từ tường, sàn nhà đến chút đồ đạc ít ỏi, tất cả đều được hắn sơn trắng.
Đó là cung điện tinh thần do chính Lục Chiêu dựng nên, dùng để neo giữ tinh thần. Hắn lấy sự trống trải và giản đơn đến tận cùng, chống lại cơn hỗn loạn trong thế giới tinh thần.
Hắn gạt bỏ mọi thứ có thể khơi lên cảm giác ấm áp. Tinh thần cứng như thép cần được lửa tôi luyện.
Vì thế, Lục Chiêu chưa bao giờ nghĩ mình nên quỳ xuống. Cứng cỏi gần với sắt thép hơn là khéo đưa đẩy.
Hắn nhắm mắt, nằm lên tấm ván giường cứng. So với tiếng gào thét trong tinh thần, sự khó chịu của thể xác giúp hắn dễ ngủ hơn.
Hít thở, rồi lại hít thở…
Không biết đã qua bao lâu, Lục Chiêu lại chìm vào vũng lầy của thế giới tinh thần.
Thầy thuốc không tự chữa được cho mình. Hắn có thể giúp cựu binh tạm thời bình ổn tinh thần, nhưng chẳng thể tự đối mặt với những xâm nhiễu trong thế giới ấy.
Trước kia, hắn chỉ nhắm mắt lại, mặc cho cơn sóng dữ của tinh thần đổ ập xuống như núi sập. Mọi tiếng thì thầm, nhơ bẩn và tuyệt vọng nhấn chìm hắn.
Chỉ khi ý thức hoàn toàn tắt lịm, hắn mới có được chút nghỉ ngơi ngắn ngủi.
Nhưng giờ đây, Lục Chiêu muốn bước tới. Hắn nắm chặt hai tay, chống về phía trước, từng bước tiến lên vững vàng.
Hắn không còn để mặc mình chìm xuống theo dòng nước. Hắn muốn vượt qua vũng lầy tinh thần.
Hắn cần một tia sáng để đâm thủng màn đêm.
Phía bên kia bờ, có sức mạnh giúp hắn thoát khỏi cảnh khốn cùng, cắn đứt xiềng xích.
Bỗng trước mắt hắn bừng sáng. Trời trong đất rộng, bốn phương mênh mang, tất cả quy về một mối.
Lão đạo sĩ ngồi xếp bằng ở chính giữa, tựa tiên nhân giáng thế.
Lão mở mắt. Trong mắt thoáng hiện vẻ kinh ngạc, sững sờ, rồi ánh lên chút tán thưởng.
- Đạo tâm của cư sĩ thật vững, đúng là bậc có căn cơ thành tiên.
Trong thế giới tinh thần, vạn vật quy về một mối.
Lão đạo sĩ mỉm cười, nói:
- Ta cứ ngỡ cư sĩ còn phải mất một thời gian nữa mới cảm nhận được cảnh giới ấy. Không ngờ chỉ cách một ngày đã trở lại.
Lời nói lộ rõ vẻ tán thưởng. Đặt chân vào cảnh giới ấy vốn đã là thiên phú hiếm có. Nay xem ra, Lục Chiêu còn vượt xa người thường, tài năng hơn cả lão thuở thiếu thời.
Cảm nhận sự yên bình quanh mình, tinh thần căng cứng của Lục Chiêu dần thả lỏng.
Hắn thu lại vẻ lạnh lùng vừa dùng để chống chọi vũng lầy, rồi cúi người trước lão đạo sĩ, vái một vái.
- Được đạo trưởng truyền nghề dạy bảo, Lục Chiêu không dám từ chối.
Hắn không biết phép vái chào thời xưa phải làm thế nào, kiêng kỵ ra sao. Để khỏi làm sai, cúi người vẫn chắc ăn hơn. Lễ nghi có thể chưa trọn, nhưng lòng thành nhất định phải đủ.
- Cư sĩ nói quá lời rồi.
Miệng lão đạo sĩ khiêm nhường, nhưng vẻ vui mừng trên mặt chẳng hề che giấu.
- Cư sĩ đến được cảnh giới ấy là nhờ bản lĩnh của chính mình. Bần đạo chỉ sống lâu hơn đôi chút, thuận theo lẽ trời, góp chút công dẫn đường mà thôi.
Lục Chiêu nghĩ xem nên báo đáp lão thế nào, rồi quyết định cứ thành thật mà nói.
Tâm cơ tính toán quá nhiều chỉ tổ thành hạng thấp kém. Lão đạo sĩ đã sống năm trăm năm, chẳng phải người ngang hàng với hắn.
Hắn nói thẳng:
- Lục Chiêu xin bái đạo trưởng làm thầy.
Bầu không khí thoáng lặng đi. Ngay sau đó, lão đạo sĩ cười vang sảng khoái, tiếng cười vọng khắp sân, cuồn cuộn như sóng biển.
- Cư sĩ có lòng cầu đạo, bần đạo cũng muốn truyền lửa nối dòng, mở rộng đạo thống. Chỉ tiếc duyên phận giữa ta và cư sĩ chưa đến.
Tài năng của Lục Chiêu rất tốt, cũng là người duy nhất lão có thể chọn vào lúc này.
Lục Chiêu lấy cớ được truyền nghề dạy bảo để xin bái sư, lòng thành cũng đủ cả. Nhưng lão đạo sĩ cho rằng thời cơ chưa tới. Có những chuyện quyết định quá dễ dàng thì không hay.
Lục Chiêu khựng lại, ánh mắt thoáng vẻ mờ mịt.
Hắn đã nghĩ lão có thể từ chối, nhưng lời này là khéo léo gạt đi sao?
Lão đạo sĩ dường như nhìn thấu lòng người, bèn an ủi:
- Duyên phận rồi sẽ đến, chỉ không phải lúc này.
Lục Chiêu vốn quyết đoán, lập tức gạt bỏ những ý nghĩ vẩn vơ.
Nếu lão đã nói rõ thời cơ chưa tới, vậy không phải chỉ khách sáo thoái thác. Hắn không thích bị động chờ đợi trong cảnh lửng lơ, xưa nay quen dùng hành động để đổi lấy giá trị.
Hắn lại nói:
- Không công chẳng nhận lộc. Có việc gì Lục Chiêu giúp được đạo trưởng không?
Lão đạo sĩ hỏi:
- Bần đạo sống một mình suốt năm trăm năm, chẳng hay biết gì về bên ngoài. Cư sĩ kể cho ta nghe Thần Châu ngày nay ra sao. Triều ta hiện giờ, con cháu họ Chu nào đang ngồi trên ngôi lớn?
Lục Chiêu thoáng biến sắc, thầm nghĩ đạo trưởng đúng là trung thành với nhà họ Chu. Năm trăm năm trôi qua rồi mà lão vẫn mong con cháu họ Chu nắm quyền.
Hắn đáp:
- Đạo trưởng, nhà Minh đã mất rồi. Bây giờ là Liên bang Viêm.
Nghe vậy, lão đạo sĩ rõ ràng sững sờ.
Nhưng lão không xúc động như Lục Chiêu tưởng. Ánh mắt chỉ khẽ lay động, tựa giọt nước rơi xuống giếng cổ, thoáng chốc đã lặng yên trở lại.
Lão đạo sĩ chậm rãi nói:
- Nhà Tần thống nhất thiên hạ, nhưng mới đến đời thứ hai đã mất. Nhà Hán kéo dài mấy trăm năm, cuối cùng cũng không thoát khỏi cảnh tan rã. Đến nhà Đường từng thịnh vượng một thời, rốt cuộc cũng hóa thành tro bụi.
Giọng lão thoáng nét bất đắc dĩ, nhưng tuyệt nhiên không có vẻ cuồng si bám víu triều Minh.
Lão đạo sĩ từng trải qua bao phen chìm nổi chốn triều đình, thấu rõ lẽ hưng thịnh chóng vánh, suy tàn cũng bất ngờ trong dòng lịch sử.
Nhà Minh sụp đổ khiến lão kinh ngạc, nhưng không phải chuyện lão chẳng thể chấp nhận.
- Triều đại thay nhau, cũng như thủy triều lên rồi xuống, vốn là quy luật vận hành của trời đất. Năm trăm năm biến đổi, vận số nhà Minh đã tận, ấy cũng là lẽ trời.
- Là bần đạo nhìn một phía mà quên cả bầu trời.
Sự thực tế và thông suốt của lão đạo sĩ khiến định kiến trong lòng Lục Chiêu lập tức tan biến.
Người xưa chưa bao giờ ngu muội. Chẳng qua họ sống qua những thời đại khác nhau, bước theo những vòng quay khác nhau của lịch sử.