Năm Càn Phù thứ năm, mồng bảy tháng chín, quân Thiên Đức phái người đến dưới thành Thiện Dương khiêu chiến. Thư thách đấu bắn lên đầu thành, nhưng bên trong im thin thít, chẳng ai đáp lời. Nhìn lá cờ lớn thêu chữ “Tiết” đang phấp phới trên thành, hẳn Tiết Chí Cần vẫn còn ở đó. Với tính nóng như lửa của gã, vậy mà chịu nuốt giận, rụt đầu làm rùa đen trước lời khiêu khích, quả là chuyện hiếm thấy.
Qua đó cũng đủ biết quân Sóc Châu sẽ không bước ra nữa. Hạo Chấn Uy phải sớm tính đường. Phía Phong Châu và quân Trấn Vũ không thể nào đưa lương thảo, đồ tiếp tế đến đây. Bọn họ đã thành quân cô độc, mọi thứ trong tay đều là thứ dùng hết là thôi, từ binh khí, áo giáp, tên bắn, lương thực, trâu ngựa cho đến con người.
Lương quân còn cầm cự được bao lâu, Thiệu Thụ Đức cũng không rõ. Trước đó chẳng thu được bao nhiêu chiến lợi phẩm, việc gom lương trong dân lại chẳng thuận lợi, tính rộng ra thì cùng lắm cũng chỉ đủ cầm cự một tháng. Vậy với mấy nghìn quân trong tay, họ có hạ được thành Sóc Châu hay không?
Khó lắm!
Có thể thử một phen, nhưng cơ hội thành công chẳng lớn. Mà dù có thắng, số quân phải bỏ mạng hẳn cũng rất nhiều.
- Người đời đều nói thành Đại Đồng vững chắc, nhưng nào hay thành Thiện Dương vốn là thành Mã Ấp ngày xưa, cũng kiên cố như thành đồng vách sắt. Thiệu phó tướng, chúng ta lại gặp nhau rồi.
Chẳng biết Tống Lạc từ đâu chui ra, chắp tay vái chào.
- Tống tiên sinh đến rồi.
Thiệu Thụ Đức đáp lễ, nói:
- Đánh ngoài đồng thì còn được. Công thành e là không xong.
- Đô tướng Hạo cũng chẳng muốn đánh thành.
Tống Lạc hạ giọng:
- Hôm qua có tin truyền đến. Lý Khắc Dụng, con trai Lý Quốc Xương, trước hết đánh thành quân Khả Lam để nhử quân triều đình đến cứu. Sau đó, hắn phục quân ở Hồng Cốc, phía đông thành Khả Lam, đánh tan quân quan. Chiêu thảo sứ Tào Tường buộc phải lui về Tấn Dương, chỉ để lại một phần binh mã đối đầu với quân phản loạn ở vùng Hân Châu, Đại Châu.
- Chuyện này…
Thiệu Thụ Đức giật mình, vội hỏi:
- Vì sao lại thua?
- Tào Tường là tiết độ sứ Hà Đông, nhưng số quân ông ta mang đi phần lớn là quân từ các trấn khác. Bọn chúng không chịu nghe lệnh, cũng chẳng muốn liều chết. Đường xa mệt mỏi, lại không đề phòng Khắc Dụng bất ngờ đánh một đòn hiểm, nên mới thua tan tác. Nay quân bại đã lui về phủ Thái Nguyên, cổng thành Tấn Dương đóng chặt. Có tin đồn Tào đại soái đã bị quân loạn giết chết, chẳng biết thật giả ra sao.
- Quân tình này, đô tướng Hạo đã biết hết chưa?
- Tất nhiên là biết. Ta cũng nhờ đi theo giám quân sứ nên mới được nghe chuyện cơ mật ấy.
Tống Lạc nhìn Thiệu Thụ Đức bằng ánh mắt kỳ lạ, như muốn nói rằng dưới tay ta chẳng có thám mã, cũng chẳng có mật thám. Tin tức dĩ nhiên là do người khác truyền đến, đã qua tay không biết bao nhiêu người.
- Giá mà lúc này chiếm được thành Thiện Dương thì hay biết mấy. Tiến có thể đánh, lui có thể giữ. Cha con Lý Quốc Xương có kéo cả quân đến đây, trong tay ta có thành kiên cố, chúng cũng chẳng làm gì được.
Thiệu Thụ Đức nói vậy không sai. Thiện Dương thuở xưa còn gọi là Mã Ấp, phía nam giáp sông Mã Ấp, tức sông Hôi ngày nay. Nơi đây nằm trong một vùng lòng chảo nhỏ ở thượng du sông Tang Càn, phía bắc cửa ải. Từ xưa, các đạo quân chinh chiến đều tập trung tại đây vì sản vật khá dồi dào.
Nếu quân Thiên Đức chiếm được nơi này, thu gom hết lương thực bốn bề rồi đóng chặt cổng thành, giữ vài tháng hoàn toàn không thành vấn đề.
- Không thể được nữa rồi. Sau trận Hồng Cốc, Lý Khắc Dụng đã dẫn quân đến Đại Châu. Một mặt hắn gây sức ép lên Thái Nguyên, mặt khác sẵn sàng kéo quân cứu viện U Châu bất cứ lúc nào, thanh thế đang lên như mặt trời giữa trưa. Trong tình thế ấy, trừ phi Tiết Chí Cần phát điên, bằng không hắn chẳng đời nào chịu đầu hàng. Mà hắn không đầu hàng, chúng ta đánh nổi sao?
Tống Lạc lắc đầu:
- Việc cấp bách trước mắt là đánh từ ba mặt. Phía tây có quân Thiên Đức, bộ Khế Tất và bộ Hách Liên. Phía đông là quân trấn U Châu. Phía nam lấy quân Hà Đông, Chiêu Nghĩa, Trung Vũ, Nghĩa Thành và Hà Dương làm chủ lực. Ba đường vây kín, Lý tặc còn mong sống được hay sao?
Quả thật, nếu các trấn đồng lòng, không ai lười nhác đứng ngoài, cùng nhau đánh cho ra trò, thì cha con Lý Quốc Xương dù tài giỏi đến đâu cũng đã sớm mất mạng. Nhưng cái khó lại nằm ở đó.
Quân trấn U Châu chậm chạp chưa động binh. Quân phía tây cũng chỉ đánh cầm chừng. Phía nam thì lòng người chia rẽ, giữa các trấn lại đầy hiềm khích. Quân Lý Quốc Xương tuy ít, song trên dưới một lòng, sức lực dồn cả vào một chỗ. Vì vậy quân triều đình đánh trận nào thua trận ấy.
- Vậy xin hỏi Tống phán quan, tiếp theo quân ta nên đi đâu?
- Hạ sách là đi về phía bắc, hợp quân với Khế Tất Chương và Hách Liên Đạc. Nhưng Vân Châu đất đai cằn cỗi, chẳng nuôi nổi quân. Hai bộ Khế Tất, Hách Liên cũng khó lòng tiếp tế cho ta. Đến lúc cạn lương, quân tự tan trước khi giao chiến. Đó là hạ sách trong hạ sách, chỉ khi hết đường mới đành làm.
- Trung sách là lui về quân Trấn Vũ, lấy cớ quân nhu thiếu thốn, trước hết chiếm lấy một hai vùng đất, rồi đứng ngoài quan sát tình hình mà tính tiếp. Nhưng làm vậy rất có thể bị triều đình quở trách. Đô tướng Hạo chưa chắc dám gánh lấy rủi ro ấy.
- Thượng sách là đi về phía nam, tiến vào Lam Châu. Nơi đó không phải hướng chủ công của cha con Lý Quốc Xương, lại có thể bổ sung rất nhiều quân nhu lương thảo. Núi non chằng chịt, địa hình hiểm trở, chỗ xoay xở còn rộng. Một khi chiến sự giữa Hân Châu và Đại Châu có kết quả, quân ta sẽ từ Lam Châu đi lên phía bắc, đánh vào Sóc Châu lần nữa. Khi ấy cũng có thể ăn nói với triều đình.
- Đô tướng Hạo sẽ chọn đường nào?
- Đương nhiên là thượng sách. Ta đã khuyên sứ quân Khâu. Sau khi sứ quân bàn bạc với đô đầu, mọi người đều cho rằng đi về phía nam, tiến vào Lam Châu là ổn thỏa hơn.
Hai chữ “ổn thỏa” quả dùng rất khéo.
Đi về phía bắc, vào Vân Châu, quân không có ăn, không có mặc. Hai bộ Hách Liên, Khế Tất rốt cuộc là bạn hay thù còn chưa biết. Lỡ đâu chúng nhìn thấy cơ hội, quay sang đánh tan quân Thiên Đức rồi bỏ chạy thẳng, người chiếm Phong Châu, ta chiếm Trấn Vũ, nối liền với người Sa Đà, hai bên hô ứng lẫn nhau, lúc ấy biết tìm ai mà phân bua?
Lui về Trấn Vũ, thậm chí rút cả về Phong Châu, lại càng không thể. Trước hết, giám quân sứ sẽ không dám đồng ý. Hơn nữa, mọi người đã kéo quân ra đây đánh nhau sống chết, chẳng vớt được công lao hay của cải gì, nay cứ thế quay về sao?
Bởi vậy, đi về phía nam, tiến vào Lam Châu gần như là lựa chọn duy nhất. Ngay cả lý do cũng có sẵn: cứu viện thành quân Khả Lam.
Thiệu Thụ Đức lặng lẽ bước lại gần, hạ giọng hỏi:
- Tống phán quan, đô đầu đã quyết định chưa?
Lăn lộn trong quân nhiều năm, hắn hiểu có những chuyện không thể tùy tiện nói ra, có những tin tức không thể truyền bừa. Câu chuyện Dương Tu vì lắm lời mà mất mạng đã quá nổi tiếng, Thiệu Thụ Đức không muốn mình cũng rơi vào kết cục tương tự.
- Đô đầu nghiêng về việc đi xuống phía nam, tiến vào Lam Châu.
Tống Lạc tiếp tục “truyền tin” cho hắn nghe:
- Hôm qua, đô tướng Hạo đã phái thám mã đi xuống phía nam, đến sông Thảo Thành dò xét tình hình quân địch. Hai ngày nay hẳn sẽ có tin báo về.
Sông Thảo Thành cách Sóc Châu chừng một trăm sáu mươi dặm, nếu hành quân thì khoảng tám ngày là tới. Phía tây con sông có thành quân Già Lỗ. Nơi ấy từng bị Lý Khắc Dụng đánh phá, nhưng sau khi họ Lý rút đi, đám quân tan tác lại chạy về chiếm thành.
Phía nam khoảng trăm dặm là thành quân Khả Lam. Trước đó không lâu, nơi này cũng vừa bị Lý Khắc Dụng tấn công. Quân giữ thành chống cự rất dữ, chỉ để mất vòng thành ngoài.
Nhưng giờ nhìn lại, có lẽ Lý Khắc Dụng vốn chẳng định dốc sức đánh thành quân Khả Lam. Hắn chỉ vây một nơi để nhử viện binh. Mục tiêu thật sự là quân Hà Đông, Trung Vũ và các trấn khác kéo đến giải vây. Cuối cùng hắn đã đạt được ý đồ. Quân hai trấn bị đánh tan, viên chiêu thảo sứ hành dinh phía bắc Đại Châu, phía bắc vùng biên, kiêm tiết độ sứ Hà Đông là Tào Tường hoảng sợ lui về Tấn Dương, danh tiếng cũng tụt xuống tận đáy.
Binh lính vốn thực tế lắm.
Tào Tường dẫn thân quân Chiêu Nghĩa đến Tấn Dương nhậm chức, làm tiết độ sứ Hà Đông, một trong ba trấn danh tiếng nhất thiên hạ. Vừa đến nơi, ông ta đã nghiêm khắc chấp hành quân pháp, dùng dao sắc chặt phăng mọi rối ren, giết người để lập lại trật tự.
Nhưng lòng bất mãn của binh lính cũng theo đó dồn lại từng ngày.
Lần này thua trận ở Hồng Cốc, dù Tào Tường có chạy thoát về Tấn Dương, e rằng ông ta cũng khó lòng nắm giữ tình hình nữa. Quân các trấn ngoài như Chiêu Nghĩa, Trung Vũ, Hà Dương, Nghĩa Thành, Nghĩa Vũ đang tập trung ở Tấn Dương, nếu còn chịu nghe lệnh ông ta thì mới là chuyện lạ. Thậm chí quân bản trấn Hà Đông, có lẽ ông ta cũng chẳng điều khiển nổi.
Thảm thật. Đúng là thảm đến cùng cực!
Ngày mồng chín tháng chín, quả nhiên như lời Tống Lạc, đô đầu Hạo Chấn Uy triệu tập các tướng bàn việc. Lấy cớ thiếu lương, ông ta quyết định dẫn quân đi về phía nam, tiến đến sông Thảo Thành.
Giám quân sứ không phản đối. Những người khác cũng chẳng ai tỏ ý đồng tình hay chống đối rõ rệt. Thế là việc được quyết định như vậy.
Sáng sớm ngày mười một, các cánh quân thu xếp hành trang, lần lượt rút đi. Thiệu Thụ Đức và đồng bọn là phó tướng hộ quân dưới quyền giám quân sứ, nên không thuộc nhóm đầu tiên rời doanh. Ăn trưa xong trong trại, họ mới theo chủ lực đợt thứ hai lên đường.
Trong doanh vẫn còn một phần binh mã ở lại, theo dõi động tĩnh trong thành Sóc Châu. Tiết Chí Cần dường như đã vỡ mật, hoặc cũng có thể sợ quân Thiên Đức giăng bẫy, nên không dám đuổi theo. Nhờ vậy, quân Thiên Đức rút đi rất thuận lợi.
Cuộc hành quân đến sông Thảo Thành diễn ra suôn sẻ. Khi ấy, chủ lực của Lý Khắc Dụng đã quay về Đại Châu, đang đối đầu với quân triều đình.
Áp lực đè lên hắn vẫn rất nặng. Phía bắc, hang ổ Vân Châu và Sóc Châu đều đang bị quân nhà Đường tấn công. Phía đông, U Châu cũng bị quân trấn U Châu quấy phá. Chẳng biết đến lúc nào tình hình sẽ biến thành một cuộc đại chiến. Có khi chỉ cần chiếu thư thứ hai của triều đình đến được Phạm Dương, cục diện sẽ lập tức đổi khác.
Bởi vậy, hiện giờ Lý Khắc Dụng thật sự khó rút được bao nhiêu quân cơ động. Mỗi người lính đều quý giá, phải gom lại mà dùng cho đúng chỗ.
Có lẽ cũng vì thế, mấy ngày quân Thiên Đức đi về phía nam, dọc đường chỉ gặp từng toán quân Lý nhỏ lẻ. Chúng chủ yếu làm nhiệm vụ theo dõi, chứ chưa đến mức quấy phá hay tấn công.
Ngày mười sáu tháng chín, giữa đường quân Thiên Đức đột nhiên đổi hướng, nhằm thẳng huyện Ninh Vũ. Huyện này thuộc địa phận Sóc Châu, nhưng có còn nằm trong tay triều đình hay không thì chẳng ai dám chắc.
Đám võ biền quân Thiên Đức cũng chẳng buồn nghĩ nhiều. Họ phái hơn hai nghìn tinh binh đánh thẳng vào huyện thành vốn chỉ có lực lượng phòng thủ mỏng đến đáng thương, chẳng mấy chốc đã chiếm được nơi này.
Võ biền vào thành thì có thể tưởng tượng ra cảnh tượng thế nào.
Dù các tướng có ra sức ràng buộc, quân lính không dám giết người, nhưng một phen cướp bóc là điều khó tránh khỏi. Của cải, lương thực, trâu bò dê cừu, thứ gì quân lính cũng muốn vơ vét.
Trước những lưỡi đao giơ cao, thân hào và dân chúng Ninh Vũ sáng suốt chọn cách không chống cự, mặc cho quân Thiên Đức lấy đi chút tài sản cuối cùng dùng để sống qua ngày.
Mấy hôm trước, quân của Lý Quốc Xương đến, cướp một phen. Nay quân triều đình tới, cũng cướp một phen. Cái thời buổi chó má này rốt cuộc còn ai là người tốt nữa không?
Ngày mười bảy tháng chín, vì sợ quân Lý bất ngờ xuất hiện, quân Thiên Đức sau khi vơ vét một lượng lớn của cải và lương thực lại lập tức lên đường. Họ đi về phía tây nam, vừa bảo vệ đoàn xe quân nhu, vừa chăm chăm dò xét động tĩnh bốn phía.
Cứ đi một quãng lại dừng, đến ngày hai mươi ba tháng chín, cuối cùng họ cũng đến bên ngoài thành quân Già Lỗ, ở rìa phía tây sông Thảo Thành.
Trong thành chỉ còn hơn bốn trăm binh lính. Bọn chúng giống như đàn chim sợ cành cong, vừa thấy đại quân kéo đến đã lập tức tháo chạy.
Mãi đến khi quân Thiên Đức phái kỵ binh nhẹ đuổi theo, nói rõ mình là quân triều đình, đám khốn kiếp ấy mới quay đầu chạy trở lại. Vừa về đến nơi, chúng đã khóc lóc kể quân Lý hung tàn đến mức nào, rằng mình từng liều chết chống cự, cuối cùng sức đơn lực mỏng, không thể địch nổi, rồi tiện thể xin thêm ít lương thực. Bọn chúng kêu đói đến sắp chết rồi.
Thành quân Già Lỗ coi như bỏ đi!
Đó là cảm giác đầu tiên của Thiệu Thụ Đức khi nhìn thấy đám người này.
Đội quân ấy vốn được lập ra để ngăn kỵ binh thảo nguyên từ vùng Vân Châu, Sóc Châu kéo xuống phía nam cướp phá vùng trung tâm Hà Đông. Vậy mà mới bị Lý Khắc Dụng đánh một trận, chúng đã thành ra bộ dạng này.
Không, có lẽ trước khi Lý Khắc Dụng kéo đến, chúng đã chẳng còn ra gì rồi. Lý Khắc Dụng nhiều năm làm quan võ ở quân Đại Đồng, hẳn hiểu rõ đám người này hơn ai hết. Nếu không, hắn cũng chẳng chọn nơi đây làm chỗ ra tay đầu tiên.
Quân Thiên Đức tuyệt đối không thể biến thành bộ dạng tiêu điều như thành quân Già Lỗ. Phải lấy đó làm gương!