Hôm ấy, Ngọc Trụ đến nơi thì Thang Bỉnh vẫn còn ở Hàn lâm viện. Hắn theo lệ thường, để bà vú dẫn vào hậu viện thỉnh an bà Thang.
Bà Thang ngồi ngay ngắn trên giường sưởi, bên cạnh đứng một bà vú già tóc đã hoa râm. Ngoài ra, trong phòng không còn ai khác.
- Học trò Ngọc Trụ bái kiến sư mẫu.
Hắn giữ lễ hết mực, tuyệt nhiên không nhìn ngó lung tung. Chắp tay cúi rạp người, vẻ cung kính vô cùng.
Ngọc Trụ đã quyết bụng chen chân vào đám văn nhân đạo mạo giả dối kia, dĩ nhiên chẳng dám lơ là lễ phép dù chỉ một chút.
Bà Thang hài lòng gật đầu, khẽ đưa tay phải lên, cười nói:
- Đứa nhỏ này, ta đã nói bao nhiêu lần rồi mà con vẫn khách sáo thế. Thật đáng đánh đòn.
Hừ, trừ phi đầu óc Ngọc Trụ bị cửa kẹp, hắn mới coi lời khách sáo giả vờ của bà Thang là thật.
- Con đã dùng bữa sáng chưa?
Theo lệ, bà Thang hỏi han chuyện ăn uống thường ngày của Ngọc Trụ, trò chuyện đôi câu để hai bên thêm gần gũi.
- Bẩm sư mẫu, học trò đã ăn sáng ở nhà rồi. Trước khi ra cửa, gia phụ còn dặn đi dặn lại, bảo học trò phải nghe lời ân sư và sư mẫu, không được nghịch ngợm.
Câu trả lời của Ngọc Trụ kín kẽ, tâng bốc Thang Bỉnh và bà Thang lên tận mây xanh.
Chức quan của Thang Bỉnh chẳng đáng là bao, nhưng nhà mẹ đẻ của bà Thang là họ Chu ở Ninh Ba, một gia tộc khoa bảng danh giá, từng có ba người đỗ tiến sĩ.
Chỉ tiếc bà Thang chỉ là con thứ trong nhà họ Chu. Con cháu trong họ đông đúc, chẳng còn thế lực chính trường nào dư ra để nâng đỡ Thang Bỉnh.
Thang Bỉnh tự nhận là môn sinh của Đồng Quốc Duy, nhưng nói cho đúng, ông chỉ là môn sinh của môn sinh mà thôi. Thế lực trong tay nhà họ Đồng cũng chẳng thể với tới Thang Bỉnh.
Nay Thang Bỉnh đã nhận Ngọc Trụ làm học trò, Long Khoa Đa dù chỉ nể mặt con trai, ắt cũng sẽ để mắt nâng đỡ đường quan lộ của ông.
Vậy mà Ngọc Trụ chẳng giống người nhà họ Đồng chút nào. Hắn không những không ngang ngược hống hách, trái lại còn vô cùng lễ độ, khiêm nhường.
Thang Bỉnh từng nói riêng rằng, Ngọc Trụ thi tiến sĩ Mãn Châu dễ như lấy đồ trong túi. Chỉ có chữ viết của hắn là bình thường, nên thứ hạng cao thấp còn khó nói.
Bà Thang càng nhìn càng quý mến hắn. Trong bụng bà thầm tiếc, Ngọc Trụ vừa tuấn tú vừa tài hoa, nếu không phải người trong Bát Kỳ thì thật hợp làm con rể bà.
Chuyện trò được một hồi, Ngọc Trụ như chợt nhớ ra điều gì, chắp tay thưa:
- Học trò nghe nói Tả thứ tử Tả Xuân phường thuộc phủ Chiêm sự ăn ở không đứng đắn, đã bị quan Ngự sử dâng sớ hặc tội.
Bà Thang xuất thân danh môn, vốn là người am hiểu phép tắc nơi quyền quý. Vừa nghe, bà đã hiểu ngay đây hẳn là lời Long Khoa Đa nhờ Ngọc Trụ chuyển đến, muốn mượn miệng bà báo cho Thang Bỉnh biết.
Phủ Chiêm sự trên danh nghĩa thuộc Đông cung, nhưng thực chất là nơi các quan văn ở Hàn lâm viện từng bước thăng tiến, chứ không phải thuộc quan dưới trướng Thái tử.
Tả thứ tử là chức quan đứng đầu Tả Xuân phường, hàm Chánh ngũ phẩm. Dưới quyền ông ta có không ít người, thực quyền lớn hơn quan Thị giảng ở Hàn lâm viện nhiều.
Ai cũng biết hai chức Tả, Hữu thứ tử hàm Chánh ngũ phẩm là một trong những nấc thang quan trọng trên đường thăng tiến của các quan văn Hàn lâm. Qua được nấc Chánh ngũ phẩm, tốc độ thăng quan sẽ nhanh hơn hẳn.
Bà Thang nén niềm vui trong bụng, dịu dàng đáp:
- Ta chỉ là đàn bà trong nhà, biết những chuyện ấy làm sao?
Ngọc Trụ nói đến đó thì thôi. Hắn cúi mình cáo lui, bà Thang sai bà vú già bên cạnh tiễn hắn tận ra cổng ngăn giữa hai sân.
Ngồi vào thư phòng Thang Bỉnh đặc biệt sắp xếp, Ngọc Trụ theo lệ ôn lại bài hôm qua, rồi dành riêng thời gian luyện cách đọc đề và tìm ý chính.
Thang Bỉnh rất có kinh nghiệm. Ông từng nói, phần đông thí sinh thi hỏng đều vì hiểu sai đề.
Đã hiểu sai đề thì ắt tìm ý cũng trật, thế nào cũng thi trượt.
Bởi vậy, gần đây Thang Bỉnh chỉ bảo Ngọc Trụ chuyên tâm rèn khả năng đọc đề. Cơm phải ăn từng miếng, tuyệt đối không được nóng vội.
Gần trưa, Ngô Giang xách hộp cơm đến, bày thức ăn lên bàn. Ăn xong, Ngọc Trụ ngồi nghỉ một lát rồi theo lệ ra sân trước đi dạo cho tiêu cơm.
Nhà họ Thang kém xa nhà họ Đồng về độ giàu sang, sân trước cũng không rộng. Ngọc Trụ chắp tay sau lưng, thong thả bước dọc hành lang.
Bỗng hắn nghe thấy tiếng con gái trò chuyện.
- Cô nương, hoa đào đang nở rộ, hay là hái ít về làm bánh hoa đào nhé?
- Con tiểu a đầu tham ăn này, lúc nào cũng chỉ biết ăn.
- Hì hì, nô tỳ tuy ham ăn nhưng chưa bao giờ ngủ nướng.
- Con nha đầu chết tiệt, còn vênh váo nữa cơ đấy!
Phía trước hành lang có ô cửa đá ngăn bằng lưới, qua đó có thể nhìn thấy một góc hậu viện.
Nam nữ khác biệt, giữ lễ không nhìn, đó là giới hạn chẳng thể vượt qua đối với các quan người Hán.
Ngọc Trụ không hề chần chừ, lập tức quay đầu đi. Dù không có phép cấm người Mãn kết hôn với người Hán, hắn cũng tuyệt đối không muốn vướng vào bất kỳ chuyện gì với con gái ân sư.
Thang Linh San cố ý đứng chờ ở đó, chỉ mong được nhìn thấy Ngọc Trụ. Nào ngờ nàng đứng dưới gốc đào hồi lâu mà chẳng thấy bóng hắn đâu.
Bà Thang ngủ trưa dậy, nhũ mẫu Trương ma ma vừa chải tóc cho bà vừa khẽ bẩm:
- Cô nương nhà ta ngắm hoa đào trong hậu viện. Nhị gia Ngọc đi từ xa đã quay đầu bỏ đi. Đúng là một hậu sinh rất biết giữ lễ.
Sơ chẳng bằng thân.
Trương ma ma vốn không muốn xen vào chuyện này. Nhưng bà giúp bà Thang cai quản việc trong hậu viện. Đã mang trách nhiệm ấy, nếu cứ nhắm mắt làm ngơ, sau này ắt không có kết cục tốt đẹp.
Bà Thang trông có vẻ hiền hòa, thật ra lại là người lòng dạ sắt đá. Nếu con gái ruột nhà họ Thang qua lại không rõ ràng với một người đàn ông bên ngoài, để rồi vướng vào tai tiếng, thì dù Trương ma ma là nhũ mẫu của bà Thang, cũng khó thoát cảnh bị đánh chết hoặc chết bất đắc kỳ tử.
Thuở còn ở nhà mẹ đẻ, vì là con thứ không được yêu thương, bà Thang đã sớm học được cách nhìn sắc mặt, nghe lời đoán ý.
Hiểu ra lời bóng gió của Trương ma ma, bà giận đến run người, đập bàn đứng phắt dậy, nghiến răng quát:
- Con gái nhà lành đều bị lũ nô tài hèn mạt kia dạy hư cả rồi! Đi, sai người trói hết đám a đầu thân cận bên cạnh cô nương, nhốt vào nhà củi trước. Bỏ đói ba ngày rồi đánh cho thật đau!
- Vâng.
Bà Thang đang thịnh nộ, Trương ma ma không dám nói thừa nửa lời, cúi đầu đi ra gọi người.
Hậu viện nhà họ Thang bỗng nổi lên một trận sóng gió kinh hoàng. Riêng số a đầu bị đánh chết đã lên đến bốn người. Còn những a đầu, bà vú bị ép uống thuốc câm rồi bán đi thật xa thì còn nhiều hơn nữa.
Ngọc Trụ chẳng hay biết gì. Mãi nửa tháng sau, tình cờ nghe đám đàn bà trong phủ Thang xì xào, hắn mới biết mẹ Thang Bỉnh bị bệnh, cô nương nhà họ Thang đã được đưa về quê để chăm sóc cha.
Hôm ấy, Thang Bỉnh đang giảng cho Ngọc Trụ nghe những điều cần biết về trường thi.
- Kỳ thi viện và thi hương ở Thuận Thiên phủ đều tổ chức trong cùng một trường thi. Trong trường có rất nhiều chỗ ngồi hôi hám, giờ thi lại chẳng thuận lợi. Trời lạnh đến run cầm cập, cầm bút cũng không nổi…
Ngọc Trụ liên tục gật đầu. Việc chuyên môn phải nhờ người có nghề chỉ bảo. Kinh nghiệm thi cử Thang Bỉnh tích lũy trong đầu chẳng khác nào một kho báu sáng ngời, giúp hắn thu được vô vàn lợi ích.
Đang giảng đến đoạn hứng thú, Thang Bỉnh định dừng lại uống ngụm trà thì tên tùy tùng ở lại Hàn lâm viện xộc thẳng vào thư phòng, thở hổn hển:
- Lão gia, lão gia! Thánh chỉ trong cung đã đến Hàn lâm viện. Chưởng viện Học sĩ sai tiểu nhân mau chóng tìm lão gia về!
Làm quan bao năm, Thang Bỉnh đã rèn được bản lĩnh vui giận không lộ ra mặt.
Ông hít sâu một hơi, cố nén sóng gió cuộn trào trong lòng, thản nhiên nói:
- Hoảng cái gì? Ngày thường lão phu dạy các ngươi thế nào? Gặp việc lớn phải giữ bình tĩnh, hiểu chưa?
- Lát nữa tự đến chỗ đại quản gia nhận mười roi.
Xử trí tên tùy tùng đang hoảng hốt xong, Thang Bỉnh mới thong thả đi quanh phòng mấy bước rồi tiến ra ngoài.
Trước khi bước qua cửa, ông nhìn Ngọc Trụ thật sâu. Thầy trò hai người cùng lúc mỉm cười hiểu ý, mọi chuyện đều chẳng cần nói ra.