Dù trong lòng tức giận, ấm ức, Chu Trọng Bát vẫn hiểu rõ thân phận mình khác xa Quách Tử Hưng. Vả lại, Quách Tử Hưng còn có ơn lớn với hắn. Nếu thật sự chọc giận ông ta, để ông ta truy cứu thì chẳng dễ gì xoay xở.
Thấy sắc mặt Chu Trọng Bát dần nặng nề, dường như đã sinh lòng bất mãn, Trương Hy Mạnh sợ hắn trách mình, vội giải thích:
- Ân công, tiểu sinh chỉ nghĩ lòng dân là điều quan trọng, cơ hội lại hiếm có, nên mới cả gan thu xếp như vậy. Còn chuyện ân công lo lắng, tiểu sinh cho rằng có lẽ sẽ không xảy ra đâu.
Chu Trọng Bát cau mày. Thật sự sẽ không xảy ra sao?
- Nói thử xem. Ta muốn nghe cao kiến của tiểu tiên sinh.
- Vâng! Ân công, xét người phải xét việc. Đại soái năm nay năm mươi tuổi, là hào cường địa chủ ở Hào Châu, nhà cửa ruộng đất đều dư dả. Trước kia, cuộc sống của ông ta cũng khá sung túc.
Chu Trọng Bát gật đầu:
- Tiểu tiên sinh, chuyện ấy ai chẳng biết. Còn gì để nói nữa?
Trương Hy Mạnh mỉm cười. Nói cho cùng, Quách Tử Hưng chẳng phải cũng chỉ là một địa chủ ở Hào Châu sao? Hạng người ấy nghĩ gì, đâu khó đoán. Có điều, Trương Hy Mạnh không thể nói thẳng kết luận. Đành đổ cho người cha đã khuất vậy… Xin lỗi cha!
- Ân công, cha tiểu sinh từng viết một bài, tổng kết về các vị vua khai quốc qua các triều đại. Tần Thủy Hoàng kế thừa cơ nghiệp tổ tiên, tạm không bàn. Đến cuộc tranh hùng giữa Sở và Hán, nói trắng ra là ba kẻ cướp giành giật với con cháu quý tộc của sáu nước. Cuối cùng, người xuất thân thấp kém là Hán Cao Tổ Lưu Bang lại giành được thiên hạ. Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú tuy là con cháu hoàng tộc, nhưng đến đời ông thì chẳng khác dân thường là bao. Tính tiếp xuống, những người dựng nên nhà Tùy, nhà Đường đều xuất thân từ các dòng họ quyền thế. Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận thì miễn cưỡng có thể xem là võ tướng. Còn triều Nguyên là người ngoại tộc. Ân công thử nghĩ xem, chuyện ấy có ý nghĩa gì?
Chu Trọng Bát ngẫm nghĩ hồi lâu rồi mới chậm rãi đáp:
- Tiểu tiên sinh muốn nói, hạng địa chủ hào cường khó làm nên nghiệp lớn?
Trương Hy Mạnh gật đầu, giơ ngón tay cái với lão Chu. Quả là nhanh trí!
- Ân công, cứ lấy cuộc khởi nghĩa Khăn Đỏ lần này mà nói. Lưu Phúc Thông xuất thân thấp kém, là người đầu tiên phất cờ. Những người như Lý Vừng, Bố Vương Tam, Mạnh Hải Mã cũng đều là dân nghèo. Chỉ riêng Quách đại soái khởi sự muộn hơn mấy tháng. Chiếm được Hào Châu rồi, ông ta lại chần chừ, chẳng dám tiến hay lui. Trong chuyện này, ắt có nguyên do.
Đã suy nghĩ một lát, Chu Trọng Bát như hiểu ra, vội hỏi:
- Tiểu tiên sinh mau nói tiếp!
Trương Hy Mạnh đáp:
- Đạo lý rất đơn giản. Đại soái còn sống yên ổn được, chưa từng nghĩ đến chuyện liều chết một phen. Thấy quân Khăn Đỏ thế mạnh, lại có cơ hội, ông ta mới thừa lúc trống mà chiếm Hào Châu. Nhưng rồi quân Khăn Đỏ gặp khó khăn. Đại soái cũng biết làm chủ một phương chẳng dễ dàng gì, thế là chỉ muốn giữ Hào Châu, không còn chí tiến thủ.
Địa chủ hào cường có vài điểm giống tầng lớp tư sản. Họ sống sung túc, có thể diện. Họ cũng muốn vươn lên, nắm thêm quyền thế, nhưng bảo họ lật trời đổi đất, đập tan cái cũ để dựng nên cơ nghiệp mới thì xin lỗi, họ không có lá gan ấy. Đó có lẽ là sự mềm yếu của tầng lớp có của.
Bởi vậy, trong những cuộc đổi triều thay họ, địa chủ hào cường luôn là một thế lực quan trọng, nhưng gần như chẳng triều đại nào do chính họ dựng nên. Có lẽ cũng có một ngoại lệ là nhà họ Tư Mã thời Tây Tấn… Thôi, không nhắc nữa!
Chu Trọng Bát nghiêm túc suy nghĩ. Hắn hiểu Quách Tử Hưng hơn Trương Hy Mạnh. Càng nghĩ theo mạch ấy, hắn càng thấy lời kia có lý. Quách Tử Hưng quả thật từng trọng đãi hiền tài, không thì sao lại gả con nuôi cho Chu Trọng Bát?
Nhưng nhiều lúc, Quách Tử Hưng chẳng buồn để ý đến tướng sĩ bên dưới, luôn giữ một khoảng cách xa cách. Vì thế, Tôn Đức Nhai và những người khác mới có thể lấn át quyền của ông ta, dựa vào sự ủng hộ của binh lính mà thách thức uy thế vị đại soái này.
- Tiểu tiên sinh cho rằng Quách đại soái không thể làm nên nghiệp lớn, muốn ta tự mình gây dựng sao?
Chu Trọng Bát lập tức lắc đầu, tức giận nói:
- Ta không thể nhận lời. Quách đại soái có ơn với ta. Đang lúc quan binh vây ép, nếu ta bỏ đi thì chẳng hóa ra quân đào ngũ sao? Dù thế nào ta cũng không thể làm vậy!
Trương Hy Mạnh chẳng hề ngạc nhiên, mỉm cười đáp:
- Ân công nói phải. Lúc này quả thật chưa phải lúc rời bỏ Quách đại soái. Trái lại, ta phải đem hết tài sức ra giúp ông ta giữ vững Hào Châu. Chỉ khi báo đáp ân tình của Quách đại soái, ân công mới có thể tính chuyện bước kế tiếp.
Lời hắn chắc như đinh đóng cột, khiến Chu Trọng Bát ngập ngừng. Không phải khuyên hắn bỏ đi… vậy rốt cuộc là có ý gì?
- Ân công, ban nãy chúng ta đã nói về tính tình Quách đại soái. Chuyện xử lý lương thực lần này cũng đủ thấy rõ. Đã là người đứng đầu một phương, ông ta lẽ ra phải tự mình ra mặt, quyết đoán trừng trị bọn lái buôn lương thực, thu phục lòng dân, giữ thành chống giặc. Đó mới là việc một bậc hào kiệt nên làm. Nhưng đại soái lại không dám đắc tội các nhà buôn lớn trong thành, cứ muốn mượn tay người khác, mong sao đôi bên đều không oán mình. Với tính tình ấy, sau này e rằng ngay cả Hào Châu ông ta cũng giữ không nổi.
Trương Hy Mạnh không hề nói quá. Chỉ cần xem qua sử sách là biết, nếu không có người con rể như Chu Nguyên Chương, Quách Tử Hưng trong sử chỉ được xếp vào hạng tầm thường, chẳng thể sánh với Lưu Phúc Thông hay Từ Thọ Huy.
- Ân công phò tá đại soái, bảo vệ Hào Châu, đó là lựa chọn đúng đắn nhất. Bây giờ ân công còn phải gây dựng danh tiếng, rèn luyện tài cán, chờ thời cơ. Nhưng nếu vì thế mà khờ khạo một lòng trung thành, ngoan ngoãn làm quân cờ trong tay đại soái, tiểu sinh thật sự lo rằng sẽ có ngày ông ta bỏ rơi ân công. Dẫu sao, đại soái thiếu tầm nhìn, lại thích dùng mưu quyền thuật, quả là nguy hiểm.
Chu Trọng Bát giật mình. Lời Trương Hy Mạnh nói quả thật phạm thượng, chẳng khác nào xúi giục hắn bất hòa với đại soái.
Nhưng những lời ấy lại trúng ngay nỗi niềm của hắn. Dưới trướng Quách Tử Hưng, hắn chẳng có địa vị gì đáng kể. Rắc rối lớn nhất nằm ở Quách Thiên Tự. Chẳng hiểu thiếu soái mắc chứng gì mà cứ nhìn Chu Trọng Bát không vừa mắt, khắp nơi gây khó dễ. Nếu Quách Tử Hưng nghe lời con trai, hắn sẽ lâm vào cảnh khốn đốn.
Trong thành Hào Châu, mấy vị đại soái khác cũng ngấm ngầm đấu đá nhau, chẳng giống người có thể làm nên nghiệp lớn.
Tự mình ra ngoài gây dựng cơ nghiệp, mới là đường thoát tốt nhất.
Chu Trọng Bát không thể không động lòng, chỉ tiếc thời cơ chưa chín muồi.
Trương Hy Mạnh đã nắm trúng tâm tư của hắn.
- Tiểu tiên sinh, ta hiểu ý ngươi rồi… Ngươi muốn nói, đã làm việc cho đại soái thì đương nhiên phải tận tâm tận lực. Nhưng ta không thể làm kẻ ngốc. Phải để đại soái biết ta có sức nặng đến đâu! Vì vậy, ngươi mới thay ta gây dựng tiếng tăm trong dân chúng!
Trương Hy Mạnh cười đáp:
- Ân công sáng suốt. Đại soái có mưu mẹo, có thủ đoạn, nhưng không phải bậc hào kiệt quyết đoán, dám ra tay dẹp loạn. Cứ một mực nghe lời chưa chắc đã được lợi. Đôi lúc phải bộc lộ bản lĩnh, để đại soái cũng phải nể ta vài phần. Tóm lại, việc cần tranh thì nhất định phải tranh, nỗi uất ức cần trút thì đừng nhịn nữa!
Chu Trọng Bát lại chấn động. Hắn nhanh chóng hiểu ra ý của Trương Hy Mạnh. Tên tiểu tử này vừa nhìn thấu Quách Tử Hưng, vừa biết giặc lớn đang ở trước mắt, dân chúng cần có người để trông cậy. Vì thế, hắn mới khuyên Chu Trọng Bát đứng ra gánh lấy trọng trách ấy.
Quả là lợi hại!
- Tiểu tiên sinh, những điều này đều do lệnh tôn viết trong bài ấy sao?
Chu Trọng Bát chợt hỏi.
Trương Hy Mạnh khựng lại, suýt nữa để lộ sơ hở. Hắn vội đáp:
- Tiểu sinh chỉ dựa vào bài văn mà tự suy ngẫm, chưa chắc đã đúng…
Chu Trọng Bát chỉ cười, không nói gì.
Đúng lúc ấy, ngoài cổng viện chợt có tiếng động. Quách Tử Hưng dẫn theo mấy hộ vệ, đích thân tìm đến.
Chu Trọng Bát sửng sốt:
- Tiểu tiên sinh đoán như thần!
Nói rồi, hắn quay người, vội vã chạy ra ngoài.