Tiễn Chu Trùng Bát lên đường, Trương Hi Mạnh lập tức bận rộn tay chân.
Đến lúc này hắn mới thấm thía nỗi khó của việc làm nên cơ đồ. Nhất là buổi đầu khởi nghiệp, trăm công ngàn việc rối như tơ vò. Như Chu Trùng Bát, trước hết hắn là chủ một nhà, việc hắn làm là việc gấp gáp nhất.
Nên ngay từ đầu hắn đã đi mộ binh tuyển mã, kéo người đồng hương về dựng cờ trương thế.
Còn lại bao nhiêu chuyện lặt vặt: ghi chép tiền lương, lập sổ bộ, đặt ra quy tắc, phân chia công việc, duy trì sinh hoạt thường ngày, thậm chí cả chuyện đi nặng đi tiểu, tất tần tật đều chất lên vai Trương Hi Mạnh, người gia đổng này.
Áp lực trên vai khó mà tả xiết. Nuôi binh thì điều đầu tiên là lương thực.
- Chúa công đã hứa giao cho Quách Tử Hưng một vạn thạch lương thực, đổi lấy hai nghìn thạch muối. Theo tin tức thì bên Hoài Viễn dư gạo mà thiếu muối, đem mấy thạch muối này qua đó có thể đổi được thêm không ít lương. Chúa công suy tính xa trông rộng đấy. Việc này rất khẩn cấp, giao cho tướng quân Thang làm đi.
Thang Hòa sảng khoái nhận lời.
- Được, ta đi ngay đây.
Thang Hòa nhận lời nhanh gọn, nhưng hắn vừa đi thì chỉ còn lại Phí Tụ. Phí Tụ phải dẫn người tuần tra quanh trấn, canh giữ tù binh, đề phòng quân địch đánh lén... cũng bận đến lúng túng tay chân, mồ hôi vã trán.
Hơn nữa Trương Hi Mạnh bấm đốt ngón tính toán, chưa đầy một vạn thạch gạo dường như không cầm cự được bao lâu. Không nói gần chín nghìn quân sĩ, còn mấy nghìn ngựa chiến, lại thêm dân phu đào hào toàn trai tráng lao lực... mỗi bữa ăn tiêu tốn một đống gạo như núi nhỏ.
Cho nên thân là đại quản gia của Chu Trùng Bát, hắn phải tìm ra nguồn thu bền vững, bảo đảm cung cấp lương thực, như vậy mới phát triển lớn mạnh được.
Nghĩ đi nghĩ lại, Trương Hi Mạnh quyết định tìm Mã thị bàn bạc. Thuyết phục được Mã thị thì thuyết phục được lão Chu.
Hắn vội vã đến nơi, thì phát hiện Mã thị đã sang chỗ Giả Lỗ.
Lúc này lão Giả uống thuốc vào, tinh thần đã khá hơn đôi chút. Chẳng biết là thuốc hay hay nhờ trút được gánh nặng, dù sao thân thể hắn cũng mạnh hơn trước, tựa đầu vào gối ngồi được một lúc.
- Lão đại nhân, thiếp chỉ là một đứa đàn bà, không hiểu đạo lý lớn lao. Tiểu tiên sinh muốn hỏi chuyện thuế má tài chính, xin lão đại nhân chỉ dạy tận tình.
Giả Lỗ gật đầu mỉm cười, rồi ngoảnh nhìn Trương Hi Mạnh, ánh mắt vừa chờ mong vừa mang ý thử thách.
- Tiền lương tài thuế là gốc rễ của một nước. Thu thuế thế nào là cả một môn đại học vấn, làm không khéo thì hậu hoạn vô cùng tận!
Trương Hi Mạnh cười:
- Lúc này binh mã chưa nhiều, tiền lương cần cũng chưa nhiều. Điểm đầu tiên, là xuống tay vào những thứ súc sanh tội ác tày trời.
Nghe bốn chữ "tội ác tày trời", khóe miệng Giả Lỗ không nhịn được mà giật giật, cả người lão đều không được yên.
- Thế nào mới tính là tội ác tày trời?
- Tất nhiên là bọn cấu kết với triều đình nhà Nguyên, gây họa một phương, coi dân như cá trên thớt. Nhất là những hào thương đại tộc thay triều đình thu thuế, quyết không tha. Nữa, như bọn địa chủ người Hán kiểu Lý Tư Tề, lập đội nghĩa dũng giúp nhà Nguyên đàn áp Hồng Cân quân, đồ sát nghĩa sĩ, loại người ấy càng đáng ghét, phải trừng trị nghiêm minh không tha!
Giả Lỗ lặng lẽ nghe, phải thừa nhận lời Trương Hi Mạnh nói hợp tình hợp lý.
Những hào cường vơ vét hoành thuế, áp bức bách tính ấy, dù lão còn làm quan cho nhà Nguyên cũng không tha.
Huống hồ bọn đã dựng nghĩa dũng đối đầu với Hồng Cân quân thì càng khỏi cần khách khí.
- Ngươi định xử trí thế nào?
- Kẻ cầm đầu, tội ác tày trời, phải giết. Người nhà tùy theo nặng nhẹ, đánh trượng bao nhiêu trượng, rồi đày đi làm khổ dịch.
Trương Hi Mạnh nói tiếp:
- Tiền bạc đồ vật tịch thu, đem làm quân nhu. Điền sản, phòng xá, gia súc thì chia cho bách tính.
- Chia thế nào?
Giả Lỗ bỗng cất giọng gấp gáp hỏi.
- Chia đều!
Trương Hi Mạnh đáp gọn lẹ.
- Không phân nam nữ, hễ thành niên là chia đều.
- Không được!
Giả Lỗ lập tức nói:
- Đàn bà sao giống được đàn ông? Ngươi làm loạn đấy!
Mã thị im lặng từ nãy đến giờ bỗng thư thả lên tiếng:
- Ta thấy tốt mà. Đàn bà đổ mồ hôi lao động như ai, cớ sao không được một phần ruộng đất?
Giả Lỗ sững một lúc, vẫn không tiếp thu được, lắc đầu mạnh:
- Không được, không được! Phụ nữ sao lại có ruộng đất? Xưa nay thu thuế theo đinh, đất đai đương nhiên chia cho nam đinh, không thể loạn quy cũ!
Lão cứ liên tục phản đối, Trương Hi Mạnh chỉ mỉm cười không nói.
Nói thêm một câu tính là ta thua.
Chính sách thứ gì cũng vậy, khâu thiết kế ban đầu rất quan trọng.
Địa bàn lão Chu hiện giờ chưa lớn, dân chưa nhiều, thật sự thụ điền nam nữ đều như nhau cũng chẳng gặp nhiều sức cản.
Huống chi Mã thị nhất định ủng hộ, như vậy Trương Hi Mạnh đã đứng ở thế bất bại.
- Chờ chúa công về quyết định đi!
Trương Hi Mạnh buột một câu, chặn lời Giả Lỗ... lão lúc này cũng tỉnh ngộ, người làm chủ là Chu Trùng Bát, thế là cũng ngậm miệng.
Mục đích chia ruộng không chỉ là cho lão bách tính một thửa đất, mấu chốt còn phải thu được điền phú ổn định.
Giả Lỗ nhớ ra Trương Hi Mạnh trước đây có tiết lộ cách thu thuế, hình như có môn đạo.
- Xưa nay điền phú đều thu vài phần trăm... ngươi lại muốn để bách tính giữ đủ khẩu lương trước, đạo lý gì vậy?
- Chẳng đạo lý gì, chỉ vì công bằng thôi.
- Công bằng? Cùng nộp điền phú như nhau chẳng phải công bằng hơn sao?
Giả Lỗ không hiểu hỏi lại.
Trương Hi Mạnh mỉm cười.
- Công bằng ta nghĩ là bất luận giàu nghèo, ai cũng được bảo đảm cơm áo cơ bản, không đói không rét. Trên đó, ai dư gạo nhiều thì nộp nhiều, ruộng nhiều thì nộp thuế nhiều... một câu, ta không thu thuế người nghèo, mà thu người giàu, tiền càng nhiều nộp càng nhiều! Như thế mới là công bằng theo cách ta hiểu!
- Cái này...
Giả Lỗ chấn động, bỗng nói:
- Trương Hi Mạnh, ngươi làm vậy không sợ ép hào cường thiên hạ liên thủ chống lại Chu tướng quân sao? Ngươi đang hại Chu tướng quân đấy!
Trương Hi Mạnh ngẩng đầu, mặt đầy cười lạnh.
- Giả lão đại nhân, ta chủ trương làm thế, đến lúc đó khối nghèo thiên hạ đều đứng về phía chúa công, ai thắng ai thua e khó nói đấy!
Giả Lỗ lại nghẹn lời. Lão hiểu ý Trương Hi Mạnh, nghe có vẻ hợp lý, nhưng cách nghĩ này khác hoàn toàn với những gì lão học suốt đời.
Muốn làm nên đại sự chẳng phải trước tiên phải lung lạc lòng người sao?
Nhất là bọn sĩ thân hào tộc, ảnh hưởng lớn, tiền bạc trong tay nhiều, chỉ cần người này ủng hộ thì đổi triều thay đại cũng không nằm ngoài tầm tay.
Đường rõ ràng như thế, sao lại không đi?
- Trương Hi Mạnh, lão phu khuyên ngươi đừng mơ tưởng xa vời! Chia ruộng cho bách tính, để họ an cư lạc nghiệp, lão phu thấy không sai, nhưng nếu còn muốn người đất nhiều ruộng nhiều nộp thuế nhiều, lão phu e ngươi đập đầu vào tường đầy bao tử.
Trương Hi Mạnh vẫn cười tươi rói, không vội không gấp.
- Lão đại nhân, vẫn câu ấy, chỉ chờ chúa công về quyết định.
Giả Lỗ bình tĩnh lại, bỗng tự giễu cười... giờ lão vẫn là nửa tù nhân, tranh luận với Trương Hi Mạnh mấy chuyện này làm gì.
- Tùy các ngươi! Lão phu cần nghỉ ngơi.
- Khoan!
Trương Hi Mạnh ngăn Giả Lỗ lại, cười:
- Lão đại nhân, người biết ta định xử trí hào cường đầu tiên là ai không?
Giả Lỗ hơi sững.
- Là ai?
- Là Lư An Dân!
Trương Hi Mạnh cười:
- Ta đã điều tra rõ, nhà họ Lư là đại hộ, điền sản đất đai không ít, lại ỷ vào chức quan trong triều, làm mưa làm gió quê hương, gây biết bao việc xấu. Chờ ân công trở về, sẽ lấy nhà bọn họ mổ xẻ!
Giả Lỗ ngẩn ra, bỗng muốn cười to. Lư An Dân vì sống sót bắt cóc lão, trốn khỏi doanh trại, rồi vì tìm thuyền đò chạy cả quãng đường đến Lâm Hoài. Kết quả chưa kịp qua sông đã bị Phí Tụ ập đến bắt trọn cả bọn.
Giờ theo cách của Trương Hi Mạnh, phải đem nhà họ Lư ra minh chính điển hình, lại chia của cải nhà họ Lư... xem như trảm thảo trừ căn, gọn gàng sạch sẽ.
Có lẽ Lư An Dân nên hối hận, sao không chết sớm trong doanh trại, để phải trơ mắt nhìn nhà cửa vỡ nát người nhà vong mạng. Hình phạt này, đúng là tàn nhẫn thật.
Lão Giả thậm chí tưởng tượng được bách tính tranh nhau hò hét, sơn hô hải khiếu, đòi ăn thịt nhà họ Lư... bỗng Giả Lỗ rùng mình, có lẽ Trương Hi Mạnh nói đúng thật, đám nghèo khổ sẽ ủng hộ họ, mà một khi vô số người nghèo đứng về phía này thì chuyện gì sẽ xảy ra, thật không dám nghĩ!
Giả Lỗ tựa vào giường bệnh, trùm chăn kín hơn.
Trong mấy ngày này, Trương Hi Mạnh tranh thủ lập phương lược bước tiếp theo, mọi thứ chỉ chờ Chu Trùng Bát trở về quyết định... Năm ngày sau, Chu Trùng Bát giữa đám người nâng đỡ, đúng giờ ngọ đến trấn Lâm Hoài.
Lúc này ngoại vi trấn, dân phu đào hào đang tập trung lĩnh cơm trưa.
Mỗi người một bát canh rau, hai chiếc bánh bao to. Làm lực phải ăn no.
Cũng không sao, điều ngạc nhiên nhất là lĩnh thức ăn xong, đám người đứng chỉnh tề, trước khi ăn đồng thanh hô:
- Ăn cơm nhà Chu! Xài tiền nhà Chu! Làm trung thần lương tướng nhà Chu!
Hô liền ba lần, rồi mới cúi đầu cắn bánh bao ăn ngấu nghiến... đám đồng hương theo sau Chu Trùng Bát ngơ ngác, đây là trò gì vậy?