Tạm chưa nói đến Sikkim hay Bhutan. Đó đều là những vùng rìa của tiểu lục địa Nam Á. Hyderabad thì khác. Đây là tiểu quốc lớn nhất Nam Á hiện nay, nằm giữa cao nguyên Deccan. Bắc Ấn đang trỗi dậy nhất định phải nắm được nơi này, như vậy mới kìm chân được miền Nam Ấn Độ, vốn phần lớn thời gian nằm ngoài tầm kiểm soát của Bắc Ấn.
Khoảng cách giữa Bắc và Nam Ấn thuộc Anh còn lớn hơn khoảng cách giữa hai miền Trung Quốc. Người Tamil ở miền Nam từng mấy phen dựng nước. Ngoài cùng theo đạo Hindu, Bắc Ấn và Nam Ấn chẳng có điểm nào giống nhau.
Nếu Alan Wilson ở vào địa vị của Nehru, hắn cũng không thể mặc nhiên để Hyderabad tiếp tục đứng ngoài quyền kiểm soát.
- Giờ ta thử bàn xem. Nếu làm theo ý Jinnah, hai tôn giáo lớn sẽ lần lượt lập nước độc lập ở những vùng có tín đồ của mình chiếm đa số. Thưa Đại vương, nếu chỉ xét theo tôn giáo, hẳn ngài sẽ nghiêng về phía Jinnah, phải không?
Alan Wilson chỉ ra rằng Ali Khan là người theo Hồi giáo.
Ali Khan gật đầu, không giấu giếm:
- Nếu chỉ có hai con đường ấy, tất nhiên ta sẽ chọn Jinnah.
- Vậy thì khó xử rồi!
Với thái độ thẳng thắn, Alan Wilson đưa ra nhận định bi quan:
- Nehru sẽ không để tiểu quốc Hyderabad giữ nguyên hiện trạng. Mà Hyderabad do Đại vương cai quản lại cách quá xa các tỉnh Tây Bắc, nơi có đồng đạo với ngài, cũng như vùng Bengal ở phía đông bắc. Cứ xét theo tình huống xấu nhất, nếu Nam Á nổ ra chiến tranh tôn giáo, ngài sẽ bị người theo đạo Hindu vây đánh, còn những người theo Hồi giáo khác chẳng thể đến cứu viện. Xa xôi quá.
Alan Wilson đã dùng thực tế để chứng minh rằng chuyện xấu nhất vẫn chưa phải tận cùng. Trước mặt Ali Khan đang lặng im, hắn nói tiếp:
- Tín đồ Hindu chiếm đến tám mươi phần trăm dân số Hyderabad, người theo Hồi giáo chỉ là thiểu số tuyệt đối. Một khi Nehru xúi giục tín đồ Hindu đòi trưng cầu dân ý, hoặc vin vào cách nào khác để kiếm cớ, tình thế sẽ thật sự khó xoay xở. Nói thêm một câu, tiểu quốc Junagadh cũng gặp cảnh ngộ tương tự.
Junagadh nằm trên bán đảo Kathiawar của Ấn Độ, rộng chừng năm vạn kilômét vuông. Tình hình nơi này gần giống Hyderabad: hơn tám mươi phần trăm dân chúng theo đạo Hindu, còn quân chủ lại theo Hồi giáo. Về sau, vua Junagadh quyết định sáp nhập vào Pakistan, nhưng dân trong tiểu quốc kiên quyết phản đối, bạo loạn bùng lên. Nhà vua phải chạy sang Pakistan, rồi chính quyền Ấn Độ tiếp quản nơi ấy.
Còn Kashmir, ngòi nổ châm ngòi chiến tranh Ấn Độ và Pakistan sau này, thì trái ngược hẳn. Vua Kashmir theo đạo Hindu, trong khi phần đông dân chúng theo Hồi giáo. Cuối cùng, nơi này trở thành mồi lửa chiến tranh giữa hai nước.
Trước khi nước Anh rút khỏi Nam Á, chuyện các tiểu quốc đâu chỉ có mỗi Kashmir. Hyderabad và Junagadh cũng giống Kashmir, đều là những mối họa có thể bùng nổ bất cứ lúc nào. Cuối cùng chỉ có một quả bom Kashmir phát nổ, cũng đủ thấy Nehru khéo xoay xở.
Nói cho cùng, sau khi độc lập, Ấn Độ vốn chẳng định thương lượng với Pakistan. Quân chủ theo Hồi giáo thì họ đem số đông tín đồ Hindu ra trưng cầu dân ý; quân chủ theo đạo Hindu thì họ tuyên bố tôn trọng ý vua. Của ngươi là của ta, của ta vẫn là của ta.
Thái độ ấy được Ấn Độ áp dụng với mọi nơi họ nhắm tới, kéo dài mãi đến tận thế kỷ hai mươi mốt.
- Nhất định phải chia cắt theo ý Jinnah sao? London hoàn toàn có thể tiếp tục cai trị Nam Á. Thủ tướng Churchill chẳng phải cũng nghĩ như vậy ư?
Nghĩ tới nghĩ lui, Ali Khan bực bội lên tiếng.
Alan Wilson lặng thinh, không biết đáp sao. Hắn đâu thể nói rằng thế gian đã đổi chủ, thực lực Mỹ và Liên Xô đều vượt xa nước Anh đang sa sút. Hai nước ấy chắc chắn sẽ không để Anh tiếp tục cai trị Nam Á, càng không thể đứng nhìn Anh từ từ hồi phục nhờ Ấn Độ thuộc Anh như sau Thế chiến thứ nhất.
Sau Thế chiến thứ nhất, nước Anh vẫn còn mạnh, vẫn đứng ngang hàng với Mỹ. Khi ấy, Mỹ không dám đem vận mệnh quốc gia ra đánh cược để đối đầu toàn lực với Đế quốc Anh, đành tiu nghỉu quay về châu Mỹ, tiếp tục chính sách biệt lập.
Nhưng nay đã khác xưa. Mỹ đã vượt Anh về thực lực, tuyệt đối không chịu lùi bước như sau Thế chiến thứ nhất, khi bị Anh Pháp liên thủ ngăn cản. Trong cuộc khủng hoảng kênh đào Suez, Anh Pháp gắng gượng phô trương chút uy phong của đế quốc già nua, cuối cùng thì sao? Cả Mỹ lẫn Liên Xô đều đồng loạt gây sức ép!
Thế nhưng, với tư cách là đại diện của Đế quốc Anh tại Hyderabad, Alan Wilson đâu thể nói thẳng rằng nước Anh đã không còn giữ nổi sự hiện diện quân sự ở Nam Á. Nói ra thì thể diện của Đế quốc Anh biết để đâu?
Nghĩ một hồi, hắn mượn lời lẽ của những người chủ trương trao quyền tự trị trong chính phủ London:
- Dân chúng Ấn Độ hiện nay phần đông đều muốn độc lập. Biểu tình, bạo loạn xảy ra liên miên. Tiền thu từ Ấn Độ thuộc Anh mỗi năm đã không đủ bù vào chi phí cai quản, London không thể tiếp tục một cuộc làm ăn lỗ vốn.
Đến chính Alan Wilson cũng chẳng tin nổi lời mình vừa nói. Lập luận ấy đã có từ lâu, nhưng nếu vẫn còn có thể cai trị Nam Á, ai lại xem những tiếng phản đối kia ra gì? Nước Mỹ, đứa con ngỗ nghịch nhất, còn quen miệng phản đối chiến tranh phi nghĩa mà vẫn tiếp tục gây chiến.
Vờ như London buộc phải tôn trọng nguyện vọng của dân chúng, hắn gạt lại câu hỏi của quân chủ Hyderabad. Nhưng điều đó không có nghĩa là vị đại diện của Hyderabad như hắn sẽ ngồi yên, chẳng làm gì trước ngày Ấn Độ thuộc Anh sắp độc lập.
Ali Khan sở hữu khối tài sản lên tới hàng chục tỷ đô la. Chỉ cần hắn rút ra cho Alan Wilson một phần nhỏ, số tiền ấy đã vượt xa những gì người thường kiếm được cả đời. Alan Wilson đã đào một mẻ ở ngôi đền Vàng của Ấn Độ, nhưng tiền bạc thì ai lại chê nhiều?
Hơn nữa, dù ở kiếp trước hay kiếp này, Alan Wilson đều có lý do để gây khó dễ cho Ấn Độ. Chuyện kiếp trước tạm chưa nhắc. Xét đại cục, khi Ấn Độ và Pakistan chia cắt, nhất định phải đặt lợi ích của người theo đạo Hindu lên hàng đầu. Điều này không thể thay đổi.
Bởi nhìn rộng hơn, từ eo biển Gibraltar đến tận Indonesia là một thế giới Hồi giáo trải dài liên miên. Chỉ cần mở bản đồ thế giới ra là thấy rõ. Một nước Ấn Độ độc lập nằm ở vị trí then chốt, cắt đứt mối liên hệ giữa thế giới Hồi giáo.
Nếu ngược lại, Nam Á sau khi độc lập lại rơi vào tay những người theo Hồi giáo, nền tảng quan trọng dùng để ngăn cách thế giới Hồi giáo sẽ không còn. Các nước nhỏ ở bán đảo Đông Dương không đủ sức chống đỡ trước sức ép của Hồi giáo. Vì vậy, sự ra đời của một nước Ấn Độ đông người theo đạo Hindu là điều có lợi cho cục diện thế giới lúc bấy giờ.
Nếu Ấn Độ sau khi độc lập trở thành nước đứng đầu thế giới Hồi giáo, đó sẽ là chuyện chẳng đại cường nào mong muốn. Phải biết rằng châu Âu ngày nay trỗi dậy là nhờ bắt đầu từ việc đè bẹp thế giới Hồi giáo ở Trung Đông.
Hắn tin rằng ngay cả Liên Xô, cùng những nước có cách nghĩ tương tự, cũng muốn Ấn Độ gánh lấy trách nhiệm ngăn chặn thế giới Hồi giáo.