- Người Nam Á không thể làm việc gì có ích hơn hay sao?
Người vừa lên tiếng là Andy, trợ lý Allen tuyển từ Đại học Delhi. Hắn buông lời nhận xét đầy vẻ kiêu ngạo của kẻ cai trị, đứng ngoài cuộc nên chẳng biết người trong cuộc khổ sở ra sao.
- Hai năm gần đây, xung đột giữa người Hồi giáo và người Hindu xảy ra thường xuyên hơn hẳn, từ các tiểu quốc cho đến những tỉnh do chính quyền Anh cai quản.
Allen đặt chiếc cốc mang theo xuống, nhìn sự việc bằng con mắt của người ngoài cuộc rồi nói tiếp:
- Đó là dấu hiệu một làn sóng xung đột tôn giáo mới đang âm ỉ hình thành. Mâu thuẫn giữa Nehru của Đảng Quốc Đại và Ali Jinnah, lãnh tụ Liên đoàn Hồi giáo, ngày càng gay gắt, kéo theo cả hai cộng đồng tôn giáo vào vòng xoáy.
Nói xong, Allen Wilson im bặt. Chuyện này đương nhiên có phần trách nhiệm của nước Anh. Từ sau Thế chiến thứ nhất, Anh đã dùng người Hồi giáo để kiềm chế người Hindu. Hồi ấy, Ấn Độ đứng về phía Anh trong cuộc chiến, mong được trao địa vị ngang hàng với Canada và Australia.
Nhưng Anh đã nuốt lời. Để dập tắt bất mãn của người Ấn, chính quyền cố tình nâng cao địa vị người Hồi giáo. Churchill, Thủ tướng Anh đương nhiệm, cũng là một trong những người đề xướng kế sách ấy.
Đoàn tàu phải dừng lại một ngày. Ngoài chuyện để mọi người chê bai người Ấn, cuộc ẩu đả lần này chẳng gây ảnh hưởng gì đáng kể. Người chết đều là người Ấn, mà họ lại là thần dân của Anh.
Sau một tuần đi đường khi nhanh khi chậm, đoàn người cuối cùng cũng tới địa phận Hyderabad. Quân đội tiểu quốc đã chờ sẵn, nghênh đón viên khâm sai mới của Anh.
Hai bên vui vẻ như bạn cũ lâu ngày gặp lại. Tại Nam Á, tiểu quốc Hyderabad vốn là đồng minh lâu đời của đế quốc Anh. Mối hợp tác kéo dài hơn ba trăm năm đã góp phần đặt nền móng cho sự ra đời của Ấn Độ thuộc Anh.
Con trai Ali Khan tự giới thiệu rồi mỉm cười tỏ ý thân thiện:
- Thưa ngài, ngài và các trợ lý đều trẻ tuổi quá, thật khiến người ta ngạc nhiên. Nếu mọi việc suôn sẻ, chúng ta sẽ còn gắn bó lâu dài.
- Mong là vậy!
Allen Wilson đáp lời hết sức lịch sự, cứ như chẳng hề biết những ngày tốt đẹp của đối phương nhiều lắm cũng chỉ còn ba năm. Cả hắn lẫn những người ra đón đều cố giữ vẻ hòa thuận.
Từ cuộc chiến với người Maratha cho tới cuộc khởi nghĩa lớn ở Ấn Độ, Allen Wilson ra sức vun đắp mối giao hảo giữa Anh và các đời quân chủ Hyderabad. Nghĩ kỹ thì ngày đầu đặt chân tới thành Hyderabad, ngoài những lời tâng bốc qua lại, hắn chẳng làm gì khác.
Chiến tranh lan khắp thế giới, vậy mà dường như chẳng liên quan gì tới tiểu quốc đã tồn tại hơn hai trăm năm này.
Sau khi tiếp quản cơ quan Anh tại Hyderabad, Allen mới phát hiện một chuyện khiến hắn phải đánh giá lại địa vị của tiểu quốc. Hyderabad có thể liên lạc thẳng với Bộ Ấn Độ ở London.
Bộ Ấn Độ là một cơ quan quan trọng của Anh, chịu sự điều hành của Bộ trưởng Ấn Độ. Ấn Độ thuộc Anh có ý nghĩa sống còn với bá quyền thế giới của nước Anh. Vì an ninh nơi đây, Anh từng tiến hành nhiều chiến dịch quân sự, và trong không ít chiến dịch, quân Hyderabad đã góp sức.
Thế nhưng trong cuộc đại chiến lần này, Hyderabad chẳng đóng góp được bao nhiêu. Nguyên do rất đơn giản: quân đồng minh và vai trò của tiểu quốc chủ yếu nhằm đối phó với những biến động bên trong Ấn Độ thuộc Anh. Chỉ khi Nam Á xảy ra nội loạn, giá trị của Hyderabad mới được thể hiện, khi ấy họ mới phát huy vai trò dẫn đường. Còn trong cuộc đại chiến thế giới, quân Nhật uy hiếp Ấn Độ thuộc Anh, Hyderabad chẳng giúp được gì.
Không ngờ Hyderabad lại có thể liên lạc thẳng với London. Biết chuyện này, Allen liền dùng điện báo tại chỗ để bắt liên lạc với chính quốc, báo mình đã nhậm chức khâm sai Hyderabad, đồng thời báo cáo tình hình và xin chỉ thị.
Nhìn bức điện hồi âm dài chẳng kém gì một bài công văn khuôn sáo, Allen Wilson không khỏi giật giật khóe miệng.
- Bộ máy công vụ trưởng thành rốt cuộc là tốt hay xấu đây?
Ấn Độ quan trọng đến mức ấy, nên việc của nơi này chẳng phải chỉ một cơ quan có quyền lên tiếng. Trong vấn đề Ấn Độ, nước Anh có cái khó riêng. Những cơ quan có thể quản lý Ấn Độ gồm Phủ Toàn quyền, giới chỉ huy quân sự chiến trường Đông Nam Á và Bộ Ấn Độ. Việc chồng chéo quyền hạn là chuyện hiển nhiên.
Allen Wilson đã chen chân vào bộ máy công chức đế quốc Anh nên hiểu rõ, lời đồn hệ thống công vụ Anh làm việc hiệu quả chỉ là chuyện nhảm. Trừ lúc thu thuế, chẳng có lúc nào nó được xem là hiệu quả.
Chiều hôm ấy, một quân nhân địa phương của tiểu quốc tới khu phố người Anh cư trú. Vừa gặp Allen Wilson, hắn đã nói thẳng:
- Thưa ngài Allen, ngày mai Đại quân chủ Ali Khan sẽ tiếp kiến ngài. Tôi tới báo ngài biết.
Biết người kia tới làm gì, Allen lập tức gạt nỗi bực dọc trong lòng sang một bên, bình thản đáp:
- Xin chuyển lời rằng ngày mai Allen sẽ tới đúng giờ. Xây cầu nối giữa Hyderabad và London vốn là việc của viên khâm sai.
Lời lẽ nghe thật đường hoàng, cứ như hắn quả thật chỉ làm đúng phận sự. Còn quân chủ Hyderabad muốn gì thì chẳng cần đoán, gặp mặt rồi tự khắc sẽ rõ.
Tiểu quốc Hyderabad có diện tích gần bằng nước Anh, dân số ước chừng hai mươi triệu. Quân chủ Mir Osman Ali Khan thường bị tiếng là keo kiệt, nhưng cung điện ông ở vẫn toát lên uy quyền của bậc đứng đầu một nước. Cung điện rộng mênh mông, phảng phất phong cách Trung Đông.
Được người hầu dẫn đường, Allen Wilson băng qua khu vườn trong cung điện, dưới ánh mắt dõi theo của đám lính gác rồi tiến vào bên trong. Trên đường đi, hắn thoáng nghe tiếng tụng kinh, khựng lại rồi hiểu ra: Mir Osman Ali Khan là người Hồi giáo, hẳn vừa làm lễ cầu nguyện.
Chẳng bao lâu sau, Allen Wilson được gặp Mir Osman Ali Khan, vị quân chủ quyền thế nhất Nam Á lúc bấy giờ.
Mir Osman Ali Khan thấp bé, dưới mũi để hàng ria mép. Nói thật, ông trông hơi giống Quốc trưởng Đệ tam Đế chế. Là một quân chủ, ông lại giống nông dân nghèo hơn là vị vua có quyền lực lớn nhất Nam Á.
Allen Wilson nhìn ông, Mir Osman Ali Khan cũng nheo mắt quan sát viên khâm sai mới của Hyderabad hồi lâu rồi lên tiếng:
- Trẻ tuổi đến thế này, xem ra New Delhi rất coi trọng ngài.
Coi trọng vàng thì đúng hơn! Allen Wilson thầm cười. Nếu sau khi tới Ấn Độ, hắn không xúi lão Wilson đi đào vàng ở ngôi đền vàng, thì lấy đâu ra món đủ sức thuyết phục ngài Baron?
- Dù sao cũng phải có chút năng lực làm việc, nếu không Tổng đốc Wavell và ngài Baron đâu dám tùy tiện cử tôi tới gặp ngài.
Allen Wilson ngừng một lát rồi khẽ nói:
- Cũng như tiền bạc vậy. Ai cũng mong có, nhưng rốt cuộc kẻ có người không.