- Chúng ta là những quý ông của thế giới văn minh, đừng dùng lề thói đẳng cấp ở xứ này để nhìn nhận mọi việc.
Pamela Mountbatten thoáng biến sắc. Viên chức trẻ tuổi này sao mở miệng ra đã như ông cụ non? Rõ ràng trên đời còn bao điều tươi đẹp, vậy mà hắn cứ ngoảnh mặt làm ngơ.
- Ngày nào hai tôn giáo lớn cũng đánh nhau đổ máu. Nước Anh chúng ta quả thật đã đô hộ nơi này. Mai sau nếu rời đi, chẳng lẽ còn mong người Ấn Độ biết ơn hay sao?
Allen Wilson bật cười:
- Nước Anh đã làm gì ở đây, người Anh chúng ta hiểu rõ hơn ai hết.
Trước cuộc khởi nghĩa lớn ở Ấn Độ, chính quyền Anh từng muốn dựng nên một bộ máy cai trị hiệu quả hơn. Khi ấy, người Anh vừa cải tổ guồng máy cai trị, vừa thôn tính các tiểu quốc và tìm cách xóa bỏ chế độ đẳng cấp.
Nhưng chế độ ấy lại là trụ cột của đạo Hindu. Rốt cuộc, nhiều nguyên do chồng chất đã dẫn tới cuộc khởi nghĩa lớn ở Ấn Độ. Sau đó, chính quyền Ấn Độ thuộc Anh chính thức ra đời. Các tổng đốc về sau gác hẳn ý định trước kia, để các tiểu quốc tiếp tục tồn tại và chung sống hòa thuận. Họ cũng không còn muốn đụng đến chế độ đẳng cấp nữa.
Người Anh có phái thêm bao nhiêu quan cai trị sang đây, xét về số lượng vẫn luôn lép vế. Bởi thế, chế độ đẳng cấp lại thuận tiện cho việc cai trị thuộc địa. Chỉ cần nhìn vào đó, họ đã biết nhóm nào thuộc tầng lớp trên để lôi kéo, mua chuộc, nhóm nào là dân nghèo bên dưới, chỉ cần dùng làm nhân công rẻ mạt.
Theo lề thói cũ, đẳng cấp còn định sẵn nghề nghiệp của mỗi người. Điều đó giúp người Anh dễ dàng sắp xếp nhóm nào làm việc nặng nhọc, còn những kẻ thuộc tầng lớp trên đã được mua chuộc thì nên giữ chức vụ nào trong chính quyền thuộc địa.
Đế quốc Anh cai trị Ấn Độ đâu phải để ban phát phúc lợi hay truyền bá bình đẳng. Cốt lõi của việc duy trì chế độ phân chia con người thành từng tầng lớp cũng chẳng khác gì phân loại thú trong vườn bách thú, tiện bề nhốt giữ.
Sau nhiều năm điều tra, chính quyền Ấn Độ thuộc Anh chính thức đưa chế độ đẳng cấp vào luật pháp để củng cố nó. Còn công dân Anh thì được hưởng mọi quyền lợi của tầng lớp đẳng cấp cao nhất, nhưng lại đứng ngoài tất cả các đẳng cấp. Nói trắng ra, lợi lộc thì vơ hết, còn bản thân thì vượt lên trên luật lệ ấy.
- Cô đừng tin bất cứ nhân vật thuộc tầng lớp trên nào ở thuộc địa. Bọn họ đều có mưu tính riêng. Một khi chúng ta rời đi, họ sẽ xúi giục dân nghèo chửi rủa chúng ta, chuyện ấy chắc chắn sẽ xảy ra.
Allen Wilson cầm túi tài liệu, gõ nhè nhẹ xuống mặt bàn.
- Đừng thấy họ tỏ ra ôn hòa mà tin là thật. Nehru là một kẻ như thế.
Nehru ư? Nghe cái tên ấy, Pamela Mountbatten nhớ hình như mẹ nàng từng nhắc đến.
Tư lệnh chiến trường Đông Nam Á sao còn chưa về? Allen Wilson vốn đã chuẩn bị tinh thần cho đời viên chức, nào ngờ lại nhận đúng một nhiệm vụ chẳng mấy đáng tin. Nói cho cùng, nhiệm vụ ấy vẫn đáng tin, chỉ có Mountbatten là không đáng tin lắm.
- Hay để tôi thay anh đưa cho cha tôi? Anh không tin tôi sao?
Pamela đưa tay vẫy trước mặt Allen.
- À, không phải. Tự tay giao đi thì tôi mới yên tâm. Trong này có thể là danh sách phân bổ vật tư mà Ấn Độ thuộc Anh sẽ viện trợ cho chiến sự ở Miến Điện. Theo nguyên tắc, các chính khách gốc Ấn không nên biết chuyện này.
Allen Wilson ngập ngừng một lúc, như thể đã hạ quyết tâm lớn lắm mới giao túi tài liệu cho Pamela.
- Tôi không phải viên chức của phủ tổng đốc. Mấy hôm nữa còn phải đến Hyderabad, vậy nhờ cô chuyển giúp.
- Cứ yên tâm. Tôi sẽ tự tay giao cho cha, nhất định không để mẹ nhìn thấy.
Pamela ngẩng cao đầu, đầy tự tin.
- Anh nghiêm túc quá, cứ như người của Cục Tình báo mật vậy.
Allen Wilson khựng lại đôi chút khi bước về phía cửa, nhưng lập tức lấy lại vẻ bình thường rồi rời khỏi biệt thự. Nói sao đây? Hắn đúng là người của Cục Tình báo mật. Chuyện cung cấp tin tình báo về Trân Châu Cảng đâu thể không dính dáng đến tình báo. Hiện giờ, ngoài chức vụ đặc phái viên ở Hyderabad, hắn còn là người cung cấp tin cho Cục Tình báo mật.
- Vậy phiền cô, cô Pamela.
Allen Wilson khách sáo nhờ nàng một câu rồi khép cửa từ bên ngoài.
Lúc này, sự kiện chiếm trang đầu các tờ báo lớn trên thế giới dĩ nhiên là Hội nghị Yalta. Trục quốc đã đến hồi suy tàn, ba nhà lãnh đạo Churchill, Stalin và Roosevelt sắp sửa định đoạt trật tự hậu chiến. Sau bàn hội nghị là đủ chuyện đấu đá ngầm.
Về sau, Tổng thống Pháp Charles de Gaulle từng giận dữ gọi đó là hội nghị chia phần, đầy rẫy những cuộc ngầm thỏa thuận. Nhưng theo Allen Wilson, chẳng qua trên bàn chia phần không có miếng bánh dành cho nước Pháp, nên ông ta mới bất mãn đến thế.
Ba mươi năm trước, sau Thế chiến thứ nhất, nước Pháp còn có một ghế trong hội nghị của ba cường quốc. Khi ấy, Anh và Pháp liên thủ gạt Tổng thống Mỹ Wilson ra rìa, khiến nước Mỹ còn non nớt trên trường quốc tế không đạt được điều mình mong muốn.
- Ngài Nam tước, hình như Thủ tướng chưa nhận được sự thông cảm của Tổng thống Roosevelt trong một số vấn đề.
Mountbatten bắt tréo chân, vẻ mặt u ám. Ông nhìn Nam tước cùng Tổng đốc Ấn Độ Wavell đang ngồi trong phòng, thở dài hỏi:
- Anh và Mỹ chúng ta chẳng phải nên đứng chung một chiến tuyến sao?
Nam tước khẽ biến sắc, hắng giọng rồi lựa lời đáp:
- Tư lệnh Mountbatten, chính trị là chuyện vô cùng phức tạp. Nước nào cũng có lợi ích riêng. Trong lúc chiến tranh chưa kết thúc, điều Thủ tướng cần giữ vững trước hết là sự thống nhất của phe đồng minh. Vì thế, chúng ta phải giữ vẻ hòa thuận với người Liên Xô, ít nhất là cho đến khi đánh bại nước Đức. Còn suy nghĩ của người Mỹ, chúng ta cũng nên nhìn nhận bằng con mắt của những nhà chính trị chín chắn. Trước khi chiến tranh kết thúc, không nên trách móc họ quá nhiều.
Allen Wilson trợn mắt. Nam tước dùng lời lẽ khéo léo, nói nghe thì dài dòng nhưng rốt cuộc chẳng nói rõ điều gì. Thật ra, việc Mỹ và Liên Xô đồng tình với nhau trong nhiều vấn đề chỉ có thể giải thích bằng một lý do: người Mỹ, hay đúng hơn là Tổng thống Roosevelt, cho rằng Liên Xô mạnh hơn nước Anh, nên nghe theo chủ trương của họ hơn. Mạnh yếu mới là lẽ quyết định.
Nhưng bắt Nam tước và những người Anh có mặt ở đây thừa nhận rằng trong mắt người Mỹ, Liên Xô quan trọng hơn nước Anh thì họ khó mở miệng.
- Thật ra, những gì chúng ta có thể đem ra trao đổi với Liên Xô chẳng ít hơn người Mỹ đâu.
Tổng đốc Wavell thở dài.
- Chỉ có chuyện Ba Lan và Hy Lạp là hai bên cứ bế tắc mãi.
Mountbatten vỗ trán, lắc đầu, không muốn bận tâm thêm về chuyện ấy nữa. Ông quay sang nhìn Allen Wilson, săm soi một lượt rồi nói:
- Cậu còn trẻ hơn tôi tưởng. Bảo sao Pamela cứ nhắc đến cậu. Nhưng Allen này, con gái tôi mới mười sáu tuổi. Cậu tự tiện vào biệt thự, ở riêng với nó lâu như vậy, chẳng hợp phong thái quý ông chút nào. Dĩ nhiên, cậu mới hai mươi mốt tuổi đã làm đặc phái viên ở Hyderabad, cũng không tệ. Chỉ có điều vẫn kém tôi. Còn vẻ ngoài ấy à? Cũng kém nốt!
Nếu lúc này trong túi có súng, Allen Wilson có lẽ đã cân nhắc bắn chết gã tự luyến này. Dẫu sao, lời ông ta nói cũng không sai.