Arthur thong thả bước trên những con phố London. Hôm nay hắn mặc thường phục, cuối cùng cũng có dịp chậm chân ngắm nhìn cảnh vật khác hẳn mọi ngày.
Theo chỉ thị mới nhất của ngài Peel, trước tình hình biểu tình và tụ tập đông người ngày càng lan rộng khắp London, các đồn cảnh sát thuộc Sở Cảnh sát Scotland Yard đều chọn ra một số cảnh sát dày dạn kinh nghiệm, cử họ cải trang trà trộn vào những nơi tụ tập để âm thầm theo dõi.
Ngài Peel phản ứng mạnh như vậy cũng chẳng lạ. Những cuộc vận động như “đòi cải cách nghị viện, mở rộng quyền bầu cử” đâu phải lần đầu diễn ra.
Lần đầu nước Anh bùng lên phong trào đòi cải cách nghị viện với quy mô lớn như thế là vào năm 1789, giữa lúc Cách mạng Pháp nổ ra.
Như ngài Peel từng nhấn mạnh trong văn kiện của Bộ Nội vụ, mỗi lần nước Pháp cách mạng, nước Anh lại phải hứng chịu những hệ quả khó lường.
Cách mạng Pháp năm 1789 khơi dậy nhiệt huyết chính trị mãnh liệt trong tầng lớp bình dân Anh. Nó làm lung lay những quan niệm đã ăn sâu từ sau cuộc Cách mạng Vinh quang, khiến nhiều người nhận ra chính trị không phải chuyện riêng của những kẻ quyền thế. Dân thường cũng có quyền góp tiếng nói.
Người đầu tiên lên tiếng thách thức quan niệm cũ là mục sư Richard Price, một thành viên chủ chốt của Hội Tìm hiểu Hiến pháp Sheffield.
Trong buổi lễ kỷ niệm 101 năm Cách mạng Vinh quang, ông giảng bài “Về tình yêu quê hương”. Bài giảng nêu lên một tư tưởng có ý nghĩa then chốt đối với phong trào cải cách về sau: di sản lớn nhất của cuộc cách mạng ấy là người dân có quyền lựa chọn chính phủ của mình, và có thể phế bỏ chính phủ bất cứ lúc nào.
Quan điểm đó lập tức vấp phải sự phản bác dữ dội của Edmund Burke, cây bút sắc sảo của đảng Whig. Burke cho xuất bản cuốn “Suy ngẫm về Cách mạng Pháp”, trong đó ông nêu rõ lập trường:
Cách mạng Vinh quang không chủ trương đổi thay, mà đề cao việc giữ gìn truyền thống. Truyền thống bảo vệ trật tự xã hội, là nền móng của xã hội. Cách mạng Pháp phá bỏ truyền thống nên mới đẩy nước Pháp đến bờ sụp đổ. Nước Anh không thể đi theo vết xe đổ ấy, mà phải giữ gìn truyền thống để bảo đảm an nguy quốc gia.
Khi Burke đang chiếm thế thượng phong, Thomas Paine cho xuất bản cuốn “Nhân quyền”, công khai tranh luận với ông.
Trong sách, Paine khẳng định mỗi thế hệ đều có quyền lựa chọn thể chế chính trị mà mình muốn. Người đời trước không có quyền quyết định thay. Được lựa chọn thể chế là quyền bẩm sinh của người Anh, và họ phải chiến đấu đến cùng để bảo vệ quyền ấy.
Thế nhưng, dưới thể chế hiện tại, người lao động bị tước mất quyền đó, khiến họ sống trong cảnh nghèo khó khắp nơi. Chỉ khi trả lại quyền cho họ, mới có thể cứu họ khỏi cảnh bần cùng.
“Nhân quyền” vừa ra mắt, chỉ trong một năm đã bán được hơn hai trăm nghìn bản.
Giữa bầu không khí ấy, hàng loạt tổ chức dân sự chủ trương cải cách lần lượt ra đời. Những hội đoàn đông đến hàng vạn người như Hội Tìm hiểu Hiến pháp Sheffield hay Hội Liên lạc London mọc lên như nấm sau mưa.
Tất cả khiến chính phủ Anh vô cùng lo ngại. Họ cho rằng các tổ chức ấy là điềm báo cách mạng.
Bởi vậy, nhà chức trách Anh lập tức ra tay trước. Những thành viên chủ chốt của Hội Liên lạc London và Hội Tìm hiểu Hiến pháp Sheffield nhanh chóng bị bắt, rồi bị khởi tố với tội danh phản quốc.
Chủ tịch Hội Liên lạc London, Margaret, cùng Gerald cuối cùng bị kết án lưu đày mười bốn năm. Phần lớn những người còn lại được bồi thẩm đoàn tuyên trắng án vì thiếu chứng cứ.
Cách mạng Pháp thất bại, phong trào cải cách nghị viện cũng theo đó rơi vào thoái trào.
Nhưng ký ức về những chuyện năm xưa vẫn hằn sâu trong đầu các nghị sĩ. Vì thế, ngài Peel không thể không thận trọng.
Mấy chục năm qua đã chứng minh đảng Tory hiểu rõ một điều: dùng bạo lực để giải quyết vấn đề chỉ khiến tình hình tồi tệ thêm.
Công tước Wellington và ngài Peel tuy phản đối cải cách nghị viện, nhưng cả hai đều tin rằng nên hạn chế tối đa việc dùng vũ lực.
Nghe qua tưởng như mâu thuẫn, nhưng đó quả là chính sách hiện thời của nội các Wellington.
Họ mong công chúng Anh sẽ tự quên chuyện cải cách nghị viện sau một thời gian, chứ không muốn dùng bạo lực đàn áp các cuộc tụ tập.
Thế nhưng, qua mấy ngày quan sát, Arthur nhận ra tính toán của Công tước Wellington và ngài Peel e rằng đã hỏng.
Bởi lần này, những người tham gia phong trào cải cách nghị viện không chỉ có đám công nhân thấp cổ bé họng. Trong đó còn có đảng Whig, đông đảo giáo sĩ, cùng những người thuộc phái Canning và phe cực đoan trong đảng Tory.
Theo những gì Arthur quan sát được, hầu như mọi tầng lớp trên dưới ở London đều lên tiếng đòi cải cách nghị viện.
Mục đích của họ có thể khác nhau, nhưng ít nhất lúc này, họ đều đang làm cùng một việc.
- Cải cách dù tốt hay xấu, thế nào cũng có ích!
- Mở rộng quyền bầu cử!
- Wellington từ chức đi! Lão là tên lừa đảo già từ Ireland đến!
Arthur lẫn trong đoàn biểu tình, vừa hô vang khẩu hiệu vừa giúp người bên cạnh giơ cao biểu ngữ.
- Đả đảo đảng Tory! Lật đổ Wellington!
Agares trông thấy vậy, trố mắt:
- Arthur, chẳng phải cậu đến đây để giám sát bọn họ sao? Sao lại nhập bọn luôn rồi?
Arthur đưa tay chạm vành mũ, nhân lúc thuận tiện rời khỏi đoàn biểu tình. Không phải hắn đi bộ mệt, mà đoàn người đã kéo hắn đến tận đồn cảnh sát khu Greenwich.
Hắn tìm một khoảng đất trống ở góc phố, châm tẩu thuốc rồi rít một hơi thật sâu.
- Agares, cậu không hiểu đâu. Cách nằm vùng cao tay nhất chính là nhập hội. Ít nhất tôi cũng biết được đoàn người này hình như do đảng Whig tài trợ. Họ chỉ hô khẩu hiệu, chẳng định làm chuyện gì quá khích. Vậy cũng tốt, đỡ cho tôi bao việc.
Nghe đến đó, Quỷ Đỏ nheo mắt:
- Arthur, rốt cuộc cậu nghĩ gì vậy? Cậu vừa dựa vào Robert Peel của đảng Tory để kiếm cơm, vừa qua lại thân thiết với Công tước Sussex của đảng Whig. Thứ lỗi cho tôi nói thẳng, nếu cậu thực sự muốn chen chân vào chính trường, tốt nhất đừng đứng núi này trông núi nọ. Chẳng có lợi gì cho cậu đâu. Phải biết rằng với những chính khách có thế lực, lòng trung thành không trọn vẹn cũng tức là tuyệt đối bất trung.
- Agares, cậu nói vậy là sai rồi. Tôi chưa bao giờ đứng hai thuyền.
Arthur nhả khói thuốc:
- Cậu biết tôi là cảnh sát của Scotland Yard. Theo quy định của Bộ Nội vụ, tôi không được có lập trường chính trị nào. Cũng như chuyện tôn giáo tôi từng nói với cậu, tôi không chọn Chúa, cũng chẳng chọn ma quỷ. Cả hai đều như bức tường che mắt người ta. Về chính trị cũng vậy, tôi không chọn đảng Whig hay đảng Tory. Hai đảng ấy chẳng khác gì nhau, chỉ khi ở phe đối lập mới tỏ ra như ánh sáng công lý. Tôi chỉ đồng tình với họ ở một vài vấn đề.
- Tôi tán thành việc đảng Whig xóa bỏ chế độ nô lệ. Dù phần lớn người ủng hộ họ làm vậy chỉ vì họ là chủ xưởng, không kiếm tiền từ buôn bán nô lệ, lại cần công nhân tự do vào nhà máy làm việc. Mặt khác, tôi cũng tán thành chủ trương kiềm chế, bảo thủ mà đảng Tory đang theo đuổi. Họ chuộng hòa bình, dù một phần cũng vì trong số người ủng hộ họ có không ít chủ ngân hàng. Chiến tranh chẳng tốt lành gì cho đống cổ phiếu và trái phiếu họ đang nắm trong tay. Tóm lại, mỗi đảng đều có cái hay riêng. Thời thế đổi thay, Agares ạ, đảng nào cũng có điểm đáng ghi nhận.
Quỷ Đỏ xoa hai tay, cười khì:
- Thôi đi, Arthur, đồ ranh ma. Đừng nói với tôi cậu không biết đôi khi chẳng có lập trường cũng chính là một lập trường, mà còn là lập trường khiến cả hai bên đều ghét. Cậu có biết vì sao Công tước Wellington lâm vào cảnh trong ngoài đều chống đối như bây giờ không? Vì ông ta định đi đường giữa, thành thử phe tự do chẳng chào đón, phe bảo thủ cũng gạch tên ông ta.
- Cũng nhờ ông ta là Wellington nên mới gắng gượng chống đỡ được một thời gian. Nếu người khác làm thủ tướng, có lẽ giờ này đã đổ rồi. Đừng thấy đám người biểu tình hô hào hăng hái mà tưởng họ yêu tự do. Thật ra, họ chỉ căm ghét kẻ làm chủ mình. Họ giận không phải vì bất công, mà vì mình phải chịu thiệt trong cảnh bất công ấy.
- Đừng để chút lương tâm ít ỏi của cậu đánh lừa. Cải cách nghị viện là cơ hội tuyệt vời, quyền lựa chọn giờ nằm trong tay cậu. Cậu có thể nhân cơ hội này thề trung thành với Robert Peel, hoặc dựa vào quan hệ với Công tước Sussex để dâng lễ ra mắt đảng Whig.
- Nào, Arthur, cậu đã nghĩ kỹ sẽ đứng về bên nào chưa? Một viên cảnh sát trưởng trẻ tuổi đang lên ở Scotland Yard, tuy bây giờ chưa mấy nổi bật, nhưng nếu biết tận dụng những tin tức trong tay, cậu sẽ lập tức trở thành người hữu dụng với họ. Ủng hộ cải cách hay phản đối cải cách? Chọn Whig hay chọn Tory? Đừng đi đường giữa nữa, cũng đừng điều tra vụ buôn người da trắng kia. Hai chuyện đó chẳng đem lại lợi lộc gì cho cậu.
Arthur chỉ liếc hắn một cái, rồi dập tắt tẩu thuốc và lên tiếng:
- Agares, chẳng phải cậu vẫn luôn xúi tôi đi làm thần của bọn họ sao? Giờ nghĩ lại, làm thần khó quá. Chi bằng tôi đi làm vua của họ vậy.
Nghe vậy, Quỷ Đỏ mừng rỡ:
- Ôi, Arthur thân mến, cuối cùng cậu cũng nghĩ thông rồi à?
Arthur gật đầu:
- Tôi tặng cậu một câu. Cậu có biết số phận của một vị vua là gì không?
- Là gì?
Arthur cất tẩu thuốc vào túi, nhấc chân bước vào đồn cảnh sát.
- Số phận của một vị vua là làm việc thiện mà mang tiếng ác.