Luân Đôn thế kỷ mười chín vẫn nằm giữa ranh giới sáng và tối.
Mặt trời bình minh đã nhô lên, nhưng ánh nắng rọi xuống dòng sông Thames đen ngòm chẳng đem lại chút sáng sủa nào. Màn sương trắng đục gần như nuốt trọn cả khúc sông. Chỉ có những ngọn đèn đỏ nhạt trên các thuyền nhỏ neo gần bến là còn thấp thoáng giữa làn sương.
Phía trước là khu phố đông đúc, ống khói mọc san sát. Trời còn sớm, chúng đã sốt ruột phun ra từng cột khói đặc nồng mùi hôi thối, tha hồ trút thứ không khí độc ngấm vào người lên thành phố. Ánh mặt trời vốn chẳng còn bao nhiêu lại bị che khuất, khiến bầu trời âm u càng thêm nặng nề.
Dọc những con đường chật hẹp ven hai bờ sông, đâu đâu cũng thấy kẻ say rượu còn ngái ngủ, nông dân không nhà cửa và đám công nhân thất nghiệp lang thang. Bọn họ hít từng ngụm lớn thứ không khí đã bị khói độc đầu độc. Làn da vàng bủng, thiếu sức sống đã nói lên quá rõ tình trạng sức khỏe tồi tệ của họ.
Trong bóng tối nơi đầu ngõ, những tên móc túi với ánh mắt láo liên cũng bắt đầu ngắm nghía con mồi mới.
Các cô gái hát rong kiêm gái bán hoa đứng trước căn phòng thuê ngập rác rưởi và nước bẩn, ra sức chèo kéo khách. Kinh tế suy thoái, họ đành kéo dài thời gian kiếm sống, chỉ mong đổi được vài ổ bánh mì và ít đường.
Arthur ăn mặc chỉnh tề, đứng giữa cảnh ấy trông lạc lõng vô cùng. Những ánh mắt khinh miệt cùng lời chửi rủa hắn hứng dọc đường cũng cho thấy dân nghèo nhìn nhận thế nào về Sở Cảnh sát Đại Luân Đôn, cơ quan mới thành lập chưa được bao lâu.
Tại khu Đông Luân Đôn hỗn loạn, ồn ào và nhơ nhớp, người ta thường dùng một cái tên khác để gọi những kẻ như Arthur.
Họ gọi hắn là “thợ gọt vỏ”.
Trong mắt họ, cảnh sát Luân Đôn chẳng khác nào con dao gọt vỏ táo, từng chút một lột sạch lớp “vỏ” vốn đã chẳng dày dặn gì của dân nghèo. Cảnh sát phá kế sinh nhai của họ, nhúng tay vào cuộc sống của họ, dồn ép khoảng đất họ dùng để tồn tại.
Những ngày đầu mới vào nghề, có lẽ Arthur còn phản ứng trước những lời chửi mắng ấy.
Nhưng hơn nửa năm trôi qua, giờ đây hắn đã nghe đến chai lì.
Cách đó không xa, hai gã say rượu quần áo rách rưới đang đánh nhau túi bụi.
Là một viên cảnh sát đã quen việc, Arthur xử lý loại chuyện này rất thành thạo.
Muốn giảng đạo lý với lũ say, trước hết cứ nện cho chúng một gậy để tỉnh người. Nghe thì đơn giản, nhưng đó là kinh nghiệm quý báu Arthur và đồng sự phải trả giá bằng không ít lần bị đám say rượu tấn công mới rút ra được.
Arthur chẳng cần nghĩ ngợi, rút cây gậy cảnh sát bên hông, mỗi người nện một cú vào đầu.
Arthur quát:
- Hai tên khốn kia, nếu không muốn bị tống vào ngục thì lập tức dừng tay cho ta!
Bị đánh, hai gã say nổi trận lôi đình. Chúng xắn tay áo, định dạy cho Arthur một bài học. Nhưng còn chưa kịp quay người, lưỡi dao cảnh sát đã kề sát cổ họng.
- Ta nhắc lại lần nữa. Nếu hai ngươi không muốn gây chuyện thì cút khỏi đây ngay!
Cảm giác lạnh buốt nơi lưỡi dao lập tức khiến đám say tỉnh rượu.
Một tên đưa tay lau máu trên mũi, liên tục phân bua với Arthur:
- Chỉ là bạn bè đùa giỡn với nhau thôi, thưa ngài. Chúng tôi từ Salford, Manchester tới. Người vùng chúng tôi vẫn thường tỏ lòng thân thiện như vậy, đâu đáng để ngài phải làm lớn chuyện.
Tên còn lại bị đánh gãy mất nửa chiếc răng cũng vội phụ họa:
- Đúng, đúng! Thưa ngài cảnh sát, chúng tôi không định gây rối. Chúng tôi đi ngay đây.
Nói rồi, hai tên vội nhặt mũ dạ dưới đất, dìu nhau lảo đảo rời khỏi con phố.
Arthur vừa xử lý xong hai tên say, nơi góc phố đã xuất hiện một nhóm người bán hàng rong. Kẻ đẩy xe cá chiên, người xách giỏ đan, tất cả đều bày hàng ra bán.
Bọn họ cũng trông thấy bộ đồng phục của Arthur, nhưng mỗi người một cách đối phó.
Một số ít biết điều, lập tức rời khỏi khu vực. Phần đông còn lại thì thà liều mạng cũng không chịu bỏ con phố đông người qua lại này.
Lúc mặt trời vừa mọc chính là thời điểm bán bữa sáng đắt khách nhất. Nếu rời đi lúc này, họ sẽ mất hơn nửa khoản thu nhập trong ngày. Đó là cái giá quá nặng đối với những người đang sống lay lắt từng bữa.
Bởi vậy, dù Arthur mang đủ trang bị và vừa mới trấn áp hai tên say rượu, đám bán hàng vẫn không chịu lùi nửa bước.
Bóng dáng hư ảo của Agares lượn quanh hai bên Arthur. Gã cười độc địa, chẳng hề che giấu:
- Arthur, nhìn ánh mắt bọn chúng mà xem. Hung hãn, hiểm độc, cứ như chỉ hận không thể dìm ngươi xuống dòng Thames lạnh ngắt, hôi thối kia. Trong mắt bọn chúng, có khi ngươi còn giống quỷ dữ hơn cả ta.
- Đúng vậy. Có lẽ suốt hơn nửa năm qua, ta sống còn giống quỷ dữ hơn ngươi. Người bán hàng rong xem ta là chó săn của chính quyền. Chính quyền lại nghi ta có cảm tình với phái Jacobin. Những kẻ ủng hộ Jacobin cho rằng ta được phái tới để theo dõi chúng. Đám quân cảnh thật sự theo dõi chúng thì lại nghĩ ta sẽ lén báo tin. Quan tòa trị an cho rằng ta cấu kết với tội phạm, còn tội phạm thì tin ta đang tìm cách tống tất cả bọn chúng lên giá treo cổ. Thế giới này đúng là một trò hề.
Arthur tháo chiếc mũ chóp tròn, nhìn huy hiệu Sở Cảnh sát Đại Luân Đôn trên mũ, lẩm bẩm:
- Agares, ta vẫn thường nghĩ, có lẽ đã đến lúc đổi cách sống rồi.
Nghe vậy, mắt Agares sáng rực. Gã còn cố dùng giọng ngọt xớt hiếm khi đem ra để an ủi hắn:
- Ôi, Arthur thân yêu của ta, cuối cùng ngươi cũng nghĩ thông rồi! Nếu chịu hợp tác với ta sớm hơn, giờ này có khi ngươi đã làm thủ tướng. Ai chống lại ngươi thì giết sạch, ném hết vào bụng ta, hệt như cách ngươi xử lý giáo sư Demps vậy. Nào, chúng ta bắt đầu tính xem mục tiêu tiếp theo là ai. Hay là bắt đầu từ viên cảnh trưởng cấp trên, kẻ suốt ngày gây khó dễ cho ngươi?
- Ta thật lòng cảm tạ nhiệt tình giúp đỡ của ngươi.
Arthur nói:
- Nhưng đổi cách sống không có nghĩa ấy.
- Không có nghĩa ấy sao?
Agares sững sờ.
- Vậy ngươi định làm gì?
Arthur không trả lời. Hắn vung chiếc mũ trong tay, gọi lớn về phía một gã mặc áo khoác dài đang mặc cả với người bán hàng:
- Elder, bên này!
Nghe tiếng gọi, Elder đành lầm bầm chửi người bán hàng mấy câu rồi nhanh chân chạy tới chỗ Arthur.
- Ồ, Arthur. Hôm nay thời tiết thật tệ, tâm trạng ta cũng chẳng khá hơn là bao. Nhưng gặp được ngươi, ta thấy dễ chịu hơn hẳn.
Arthur hỏi:
- Vừa rồi ngươi cãi nhau với người bán hàng à?
Nghe vậy, Elder lập tức tuôn ra một tràng chửi:
- Arthur, ngươi không biết cái tên khốn ấy vô lễ đến mức nào đâu! Bốn con hàu hắn bán cho ta thì ba con đã thối rữa, vậy mà còn đòi bốn đồng xu. Đúng là ăn cướp giữa ban ngày! Nếu không phải ngươi gọi, ta đã đánh nhau với hắn một trận rồi!
Arthur bình thản nói:
- Elder, nếu ngươi thật sự đánh nhau với hắn thì ta sẽ rất khó xử. Ta vừa mới dẹp xong hai tên say gây sự.
- Mặc kệ hắn. Cùng lắm lúc ta đánh nhau, ngươi tránh sang bên là được.
Elder lấy chiếc tẩu thuốc trong túi ra ngậm lên miệng. Hắn lại lấy hộp thiếc đựng thuốc sợi trước ngực, nhồi đầy tẩu rồi quẹt diêm châm lửa.
Elder rít một hơi thật sâu, nhả ra vòng khói, lúc ấy mới thấy khoan khoái hơn.
Hắn hỏi:
- Thôi, không nói chuyện đó nữa. Mấy hôm trước ta hỏi ngươi một chuyện, ngươi đã nghĩ kỹ chưa? Ở lại cái chỗ thối nát này làm gì, chi bằng lên tàu với ta. Bọn ta đang thiếu một nhà khảo cứu tự nhiên vừa học rộng biết nhiều như ngươi để cùng ta đi vòng quanh thế giới. Cuộc sống nhẹ nhàng, vui vẻ, tiền lương lại tăng gấp đôi. Biết đâu còn gặp được vài tiểu thư ngoại quốc xinh đẹp. Một chuyện tốt như vậy, sao lại không làm?
Elder lại rút thêm một chiếc tẩu từ trong túi. Hắn nhồi thuốc vào, chẳng buồn hỏi Arthur có muốn hay không, cứ thế nhét vào miệng hắn rồi châm lửa.
Tay bận rộn, miệng Elder cũng không ngừng khuyên nhủ:
- Arthur, ngươi phải suy nghĩ cho kỹ. Tiếp tục làm ở Sở Cảnh sát Đại Luân Đôn thì chẳng có tương lai gì đâu. Ta nghe nói phần lớn cảnh sát chỗ các ngươi đều là công nhân dệt may thất nghiệp, hoặc nông dân từ vùng Đông Bắc tới. Thậm chí người Ireland cũng có thể trà trộn vào.
- Sinh viên tốt nghiệp Đại học Luân Đôn như chúng ta tuy không được người đời thừa nhận, nhưng chuyện ấy đều do lũ khốn Oxford với Cambridge cấu kết cùng các tổng giám mục giáo phận giở trò sau lưng. Xét về học thức, chúng ta hơn chúng nhiều.
- Vậy mà những người tài giỏi như chúng ta chỉ vì trường cho phép tín đồ ngoài Quốc giáo nhập học, nên không được cấp bằng. Trên đời này còn chuyện nào khốn nạn hơn thế không?
Arthur rít một hơi thuốc rồi nói:
- Dĩ nhiên là có.
- Chẳng hạn?
- Chẳng hạn, ta biết một kẻ gia thế hiển hách, nhà cửa giàu sang. Hắn theo Quốc giáo, lại có một ông chú làm thiếu tướng Hải quân Hoàng gia. Vậy mà hắn cứ nhất quyết chạy tới học ở Đại học Luân Đôn. Miệng thì nói muốn dựa vào tài năng của mình để gây dựng sự nghiệp, cuối cùng vẫn phải nhờ quan hệ của ông chú mới kiếm được một chân trên tàu.
Nghe vậy, Elder cười vang, đấm vào vai Arthur một cú:
- Arthur, lời này của ngươi cay độc quá đấy! Trước kia ta chưa nghĩ thông, nhưng bây giờ đã hiểu rồi. Tất cả chúng ta đều đang bơi trong một cái hố phân. Nếu ngươi tưởng mình không nhìn thấy phân, chẳng phải vì hoàn cảnh đã tốt lên, mà vì ngươi đã lặn xuống dưới rồi.
Arthur nghe xong, im lặng hồi lâu.
Elder hỏi:
- Sao tự dưng không nói gì nữa?
- Elder, ta thật sự khó mà tưởng tượng được…
- Chuyện gì?
Arthur thở dài:
- Ngươi lại là sinh viên tốt nghiệp ngành văn học cổ điển.
Elder cười ha hả:
- Chuyện đó chỉ có thể trách ngươi chẳng hiểu gì về văn học cổ điển thôi.
- Nero từng nói: đàn ông hay đàn bà, chẳng ai có thân thể thật sự trong sạch. Chẳng qua phần lớn người ta biết khéo léo che giấu sự xấu xa của mình.
- Hắn là một tên khốn sinh ra từ bụng đàn điếm, nhưng câu ấy thì không sai. Bởi với người làm văn chương, đàn ông hay đàn bà, chẳng có nhà văn nào giữ được miệng lưỡi sạch sẽ. Phần lớn bọn họ thậm chí còn lười chẳng buồn che giấu. Còn ta, ta cũng tha thiết mong mình được trở thành một kẻ như thế.
- Thôi, không nói chuyện này nữa. Ngươi đã quyết định chưa? Có lên tàu với bọn ta không?
Arthur gật đầu:
- Lần này xem như ta nhận ân tình của ngươi. Ta cũng đã chán công việc hiện tại rồi. Đổi một công việc khác sẽ tốt cho ta, mà cũng tốt cho thế giới này.
Agares vốn đang lững thững bay qua bay lại, nghe đến đó lập tức tức đến mức tưởng như khói bốc ra từ tai. Chẳng biết gã moi ở đâu ra một cây chĩa, chĩa thẳng vào lưng Arthur rồi gào lên:
- Arthur! Chuyện này chẳng tốt đẹp gì với ta cả! Ta là quỷ dữ, quỷ dữ đấy! Ngươi định bắt ta lênh đênh ngoài biển mấy năm tới, ngày ngày ngắm cá voi giao phối hay sao?
Elder hiển nhiên không nghe thấy lời than vãn của Agares. Hắn mừng rỡ hỏi:
- Vậy là ngươi đồng ý rồi?
Arthur gật đầu:
- Ta không nghĩ ra lý do để từ chối.
- Tuyệt quá! Vậy chúng ta quyết định thế nhé.
Elder vui vẻ huýt sáo:
- Nhất định ngươi sẽ làm tốt hơn cái tên tốt nghiệp Cambridge kia!
- Tên tốt nghiệp Cambridge nào?
Arthur hỏi:
- Các ngươi còn có người khác à?
- Cũng không hẳn là người khác. Ban đầu hắn vốn định lên tàu làm tuyên úy. Nhưng nếu không tìm được nhà khảo cứu tự nhiên thích hợp, thuyền trưởng nói hắn cũng có thể thay vào vị trí đó. Dù sao trước khi tới Cambridge học thêm thần học, hắn từng học y mấy năm ở Đại học Edinburgh.
Arthur lại hỏi:
- Các ngươi định khi nào khởi hành?
Elder đáp:
- Còn phải xem hướng gió mùa. Nếu Bộ Hải quân giục gấp thì tháng Chín sẽ lên đường. Nếu họ không vội, chúng ta phải đợi đến mùa đông.
- Nhưng ngươi không cần lo tiền lương từ tháng Tư cho tới ngày khởi hành. Chỉ cần xác nhận nhận việc, dù còn ở trên bờ, ngươi vẫn được lĩnh nửa mức lương thường lệ. Khoản ấy vẫn cao hơn tiền công ở Sở Cảnh sát Đại Luân Đôn.
Arthur tự giễu:
- Chuyện tiền lương thì ta chẳng lo. Ngay cả thợ lành nghề trong nhà máy còn kiếm được nhiều hơn ta. Chỉ là ta vẫn chưa hiểu vì sao Hải quân Hoàng gia lại tổ chức một chuyến khảo sát vòng quanh thế giới. Theo những gì ta biết, mấy ông lớn ở Bộ Hải quân đâu phải hạng người sẵn lòng hy sinh vì khoa học.
Elder khoát tay, chẳng mấy để tâm:
- Khảo sát khoa học ư? Chẳng qua là cái mác đem ra lừa người thôi!
- Bộ Hải quân chẳng quan tâm nghiên cứu khoa học gì cả. Mệnh lệnh chính chúng ta nhận được là khảo sát, đo đạc và vẽ hải đồ những vùng biển quan trọng quanh Nam Mỹ; tìm hiểu tình hình hàng hải cùng thế lực chính trị ở Thái Bình Dương và vùng quần đảo Ấn Độ; đồng thời thu thập tin tức để sau này tàu chiến Hải quân Hoàng gia có thể ra vào khu vực ấy.
- Nhưng đám phản loạn ở các thuộc địa Bắc Mỹ nhất quyết theo chính sách Monroe, không cho Anh và các nước châu Âu khác nhúng tay vào chuyện châu Mỹ. Vì vậy, chúng ta chỉ còn cách khoác lên chuyến đi này cái danh khảo sát khoa học, để khỏi chạm trán với chúng.
- Dù sao, trong hai cuộc chiến giành độc lập với chúng, chúng ta cũng chẳng chiếm được lợi thế gì. Ngoài mặt giả vờ hòa thuận vẫn cần thiết.
- Tóm lại, vị trí nhà khảo cứu tự nhiên này, nếu có thành quả nghiên cứu thì càng tốt, không có cũng chẳng sao. Ngoài việc phải chịu sóng gió dập vùi và khoang tàu chật hẹp của Beagle, chuyến đi chẳng có gì đáng phàn nàn.
- Arthur, ngươi là bạn thân nhất của ta. Ta có thể hại ông chú mình, chứ nhất định không thể hại ngươi!