Gần tối, tuyết dần ngớt, một cánh cổng phụ bên hông phòng canh gác ở góc đông bắc hoàng cung mở , một chiếc kiệu ấm áp từ trong .
Hai thái giám mặc thường phục, khiêng kiệu, bộ dọc con đường tường cung về phía nam, xuyên qua Bảo Thái phường, cuối cùng dừng ở cửa phố dẫn chợ đèn, đặt kiệu xuống.
Từ trong kiệu bước một đôi ông cháu, ông nội gần năm mươi tuổi, một tay chống gậy, một tay dắt bé bốn năm tuổi. Hai bóng , một lớn một nhỏ, men theo đường phố, chầm chậm bước tiếp.
Mười mấy bước phía , vài tên thị vệ cũng mặc thường phục, lặng lẽ theo.
Ông cháu chợ đèn. Chỉ thấy hai bên đường phố cửa hàng san sát, quán rượu bày biện lộng lẫy. Trời còn tối, mỗi nhà, đèn lồng treo cao, bên trong cửa càng đèn đóm rực rỡ, khách khứa như mây, tiếng rộn ràng dứt. Lại càng xe rồng ngựa hương, qua ngừng. Cả con phố, từ xa, như một con rồng bạc uốn lượn, phục bò về phía .
Nơi đây, chính là nơi phồn hoa nhất bên ngoài hoàng cung kinh thành. Khí tượng phú quý, sự phồn hoa của đế đô, đại khái cũng chỉ đến .
Cái gọi là chợ đèn, ban đầu vốn chỉ là một khu chợ đèn Thái Tổ lập ở phía đông hoàng cung dịp Thượng Nguyên, để cùng dân chúng vui vầy. Khi đó, hàng năm đến gần dịp Thượng Nguyên, triều đình dựng lầu gấm lầu tơ, chiêu dụ các thương nhân nam bắc, ban đêm thắp đèn bày trò vui chơi, b.ắ.n pháo hoa. Toàn bộ dân chúng trong thành, từ vương hầu công khanh cho đến dân thường đầu trần, bất kể sang hèn, ai nấy đều đến đây, để ngắm đèn, để du ngoạn, lưu luyến về. Lúc đó kéo dài mười ngày, dần đổi thành mỗi tháng ba mùng năm, mười lăm, hai mươi. Dần dà, khu vực tập trung đủ các loại châu báu cổ vật, tơ lụa hương liệu, đồ sứ gấm vóc, hàng hóa kỳ lạ từ nam bắc, vật quý từ nước ngoài, thêm quán rượu cửa hàng, nhà lớn biệt thự lộng lẫy, trải dài về phía đông, liên miên đến mấy chục dặm. Đến nay, chợ đèn dù tên gọi vẫn đổi, nhưng từ lâu còn giới hạn dịp Thượng Nguyên ba phiên chợ mỗi tháng nữa, quanh năm suốt tháng, nếu trường hợp đặc biệt, kẻ tấp nập, đèn đóm thường sáng suốt đêm.
Từ Nhi theo tổ phụ, xuyên qua con phố nơi cũng thấy qua mặc áo lông thú và y phục hoa lệ. Hắn đông tây, khi hết con phố náo nhiệt nhất chợ đèn, trong lòng ôm mấy món đồ chơi, đều là những thứ nãy ngang qua cửa hàng ven đường, thị vệ mua hộ . Tuy chân mỏi, nhưng phấn khích, theo tổ phụ trở chiếc kiệu mềm đang đợi ở cuối phố, hỏi han đủ thứ.
Tiêu Liệt lượt trả lời, cuối cùng : "Từ Nhi, chỗ ?"
Từ Nhi gật đầu: "Tốt."
Hắn suy nghĩ một lát, ngẩng mặt lên hỏi: "Hoàng gia gia, đưa con xem thiên hạ, đây chính là thiên hạ ?"
Tiêu Liệt : "Hoàng gia gia đưa con một nơi nữa, lát nữa con sẽ ."
Kiệu ấm tiếp tục tiến về phía , một đoạn đường dường như dài, cuối cùng dừng , kiệu đặt xuống.
Từ Nhi theo tổ phụ, từ trong kiệu bước xuống, ngẩng đầu quanh, sững sờ.
Con phố mắt hẹp và tối tăm, hai bên nhà cửa thấp bé cũ nát. Tuyết đọng giữa đường, giẫm đạp thành màu đen bẩn thỉu. Thời tiết lạnh giá, trời cũng sắp tối, những ngôi nhà hai bên đường, hầu như nhà nào cũng cửa đóng then cài, bên trong tối đen như mực, thỉnh thoảng chỉ vài nhà, từ khe cửa lọt chút ánh đèn vàng mờ ảo. Nhìn thoáng qua, phía xa là một mảng đen kịt. Trên đường, lưa thưa, ai nấy cũng co ro, mặt lộ vẻ sầu khổ.
So với cảnh tượng thấy ở chợ đèn, như một trời một vực.
Sự xuất hiện của đôi ông cháu vẻ bất thường. Vài qua đường tình cờ gặp, hai lượt, cũng thiết tha thêm, bước chân càng thêm vội vàng ngừng, chắc là vội vàng về nhà, ăn một bữa cơm nóng, uống một chén canh nóng, sưởi ấm tay chân lạnh cóng, xua sự mệt mỏi một ngày bôn ba bên ngoài.
Một nữ hài nhi trạc tuổi Từ Nhi, mặc chiếc áo khoác bông hoa nhí nền xanh lẽ may từ áo của -chiếc áo khoác đó cũ , những bông hoa nhỏ màu trắng đó ngả màu vàng ố của nấm mốc cũ, chắc hẳn cũng giữ ấm . Nữ hài nhi bất chấp cái lạnh, ở ngưỡng cửa chỉ mở hé nửa cánh, hà lòng bàn tay, thò đầu ngoài ngóng trông, dường như đang đợi ai đó, trông chừng đợi khá lâu .
Từ Nhi thường ngày ít khi gặp hài tử cùng tuổi, liền dừng bước, mở to mắt nữ hài nhi. Nữ hài nhi phát hiện , Tiêu Liệt bên cạnh và mấy tên thị vệ đang theo sát phía , dường như sợ hãi, liền lập tức đóng cửa .
Từ Nhi ngẩng đầu, tổ phụ đang mỉm , gãi gãi đầu, đành bước tiếp về phía . Lúc , nền tuyết phía , truyền đến một tràng tiếng bước chân "lộp cộp" nhanh chóng.
Từ Nhi đầu , thấy phía một bán hàng rong đang gánh gồng. Chắc là do thời tiết , đồ của ông dường như bán bao nhiêu, gánh hàng trông vẫn còn nặng.
Cánh cửa cũ kỹ đóng "kẽo kẹt" một tiếng mở , nữ hài nhi vẫn trốn khe cửa ngoài, ló đầu , vui vẻ gọi một tiếng "cha", bước qua ngưỡng cửa, phi nhanh về phía bán hàng rong.
Người bán hàng rong vốn mặt mày buồn bã, thấy nữ hài nhi chạy cửa đón , lập tức nở nụ , rút một xâu kẹo hồ lô từ gánh hàng, đưa cho nữ hài nhi. Nữ hài nhi vui vẻ đón lấy, một tay cầm kẹo hồ lô, một tay nắm sợi dây gánh hàng, nhảy nhót mà nhà, miệng gọi: "Mẹ ơi! Cha về !"
Một phụ nhân tiếng từ trong , gánh hàng còn đầy ắp, xâu kẹo hồ lô trong tay nữ hài nhi, thở dài, càu nhàu: "Trong nhà chỉ còn vài ngày lương thực thôi, son phấn của ông bán , còn tốn tiền mua cái cho nha đầu gì!"
Người bán hàng rong : "Chỉ một đồng thôi mà. Mai sẽ chạy thêm vài con phố, bán thêm là ."
"Thôi , ông nào cũng thế. Mau nhà , sưởi ấm , ăn cơm-"
Trong tiếng càu nhàu của phụ nhân, cánh cửa cũ kỹ đóng , bóng dáng gia đình đó biến mất cánh cửa.
Xung quanh trở nên yên tĩnh, trong khí, từ nơi nào đó rõ, dường như thoảng thoảng mùi cơm nấu mang theo hương khói.
Từ Nhi ngây cánh cửa đóng , bóng dáng nhỏ bé, bất động.
Tiêu Liệt chống gậy, lặng lẽ một bên, ban đầu phiền , đợi một lát, mới khẽ cúi xuống, nắm lấy bàn tay nhỏ bé của đeo găng ấm, nhẹ giọng : "Lại cùng Hoàng gia gia đến phía một chút?"
Từ Nhi chậm rãi thu hồi ánh mắt, gật gật đầu, theo tổ phụ, tiếp tục về phía .
Càng về phía , đường càng khó , nhà cửa hai bên càng thêm đổ nát. Những ngôi nhà đó, gần như thể gọi là nhà, chẳng qua chỉ là bốn cây cột vây quanh một vòng rơm rạ rách rưới bó , bên phủ thêm một lớp chiếu rách, dùng đá đè chặt bốn góc, như thành nơi ở của con .
Ở góc một bức tường đất sập một nửa, một đống lửa đốt lên, mấy ăn mày ngủ ngoài trời quanh đó. Từ vài túp lều tranh gần đó, liên tục vọng tiếng trẻ con ho và lóc, xen lẫn tiếng thở dài của phụ nhân.
[Truyện được đăng tải duy nhất tại MonkeyD.net.vn -
Mấy tên thị vệ phía trở nên căng thẳng, theo sát phía , dám lơ là một chút nào.
Ánh mắt Từ Nhi trở nên nghiêm nghị, miệng nhỏ mím chặt, ngừng đầu , nhưng vẫn tổ phụ nắm tay, dẫn , từng bước một xuyên qua khu dân cư nghèo nàn chân thiên hạ , nơi mà ngay cả đức hạnh của thái tử cũng thể lan tỏa tới.
Cuối cùng cũng khỏi con hẻm tối tăm đó, hai bên đường phố, đèn đóm dần dần lác đác xuất hiện.
"Nhanh ! Đừng chắn cửa!"
Bên cạnh một quán rượu nhỏ ánh đèn vàng vọt, một ông lão bán quýt đang nhờ ánh sáng. Ông lão mặc quần áo mỏng manh, trong gió lạnh, run rẩy, một tiểu nữ hài trùm chiếc áo bông cũ của ông nội đất, nhưng dù , khuôn mặt tiểu nữ hài vẫn tím tái vì lạnh.
Người hầu quán rượu đuổi khách.
"Xin thương xót, cho phép thêm một lát, đợi bán hết quýt sẽ . Cháu gái ốm, trong nhà chỉ một , đành đưa nó ngoài, chờ tiền bán quýt để khám bệnh..."
Ông lão khẩn khoản cầu xin, đột nhiên thấy một đoàn qua, vội vàng .
"Khách quan, mua mấy quả quýt ."
"Chỉ còn mười mấy quả thôi, đều là quýt ngon, ban đầu bán mười văn, khách quan nếu mua hết, tính năm văn tiền là ."
Ông lão xong, đoàn đó với ánh mắt khao khát.
Từ Nhi đầu, một lát, chậm rãi ngẩng mặt, tổ phụ.
Tiêu Liệt hiệu cho tùy tùng tới. Một thị vệ tới, đưa hai mươi văn tiền, gói bọc quýt đó .
Ông lão mừng rỡ khôn xiết, ngừng cúi chào Tiêu Liệt và Từ Nhi, cẩn thận đặt tiền đồng túi, buộc kỹ thắt lưng, vội vàng thu dọn đồ đạc, đặt cháu gái nhỏ một cái giỏ, bên đặt một hòn đá, gánh gánh hàng lên vai, lê bước nền tuyết, lảo đảo về phía .
Từ Nhi đột nhiên thoát khỏi tay tổ phụ, sải hai chân, đuổi theo, cởi chiếc găng tay ấm của , nhét tay tiểu nữ hài, mới chạy về, theo tổ phụ, lên chiếc kiệu ấm đang đợi.
Trong kiệu một lò đồng nhỏ, bên trong đốt than củi, ấm áp.
Trên đường , Từ Nhi đùi tổ phụ, một lời.
Kiệu ấm theo đường cũ, trở về cung, hai ông cháu trở về Ngự Thư Phòng.
Tiêu Liệt mỉm : "Từ Nhi, con , thế nào là thiên hạ ?"
Từ Nhi ông nội.
"《Nhĩ Nhã》 , xuân là Thương Thiên. Cái gọi là Thương Thiên, là vạn vật xanh tươi sinh sôi. Mà trong vạn vật, lấy con linh trưởng. Bởi cái gọi là thiên hạ, thực chính là vạn dân. Hoàng gia gia là Hoàng đế. Từ Nhi , việc Hoàng đế , là gì ?"
Từ Nhi lắc đầu: "Từ Nhi ."
"Việc Hoàng đế , chính là trị thiên hạ."
Mắt Từ Nhi sáng lên: "Hoàng gia gia, con hiểu ! Cái gọi là trị thiên hạ, chính là trị vạn dân."
Tiêu Liệt , gật đầu, ánh mắt vô cùng mãn nguyện.
"Từ Nhi đúng. Hoàng gia gia hôm nay đưa con ngoài một vòng. Trong kinh thành, những nơi đất đai màu mỡ, giàu , nhưng dù cũng chỉ là ít. Phần lớn hơn, vẫn là những dân cần cù lao động vì một bữa cơm cho cả nhà già trẻ. Từ Nhi cũng thấy, ngay mắt Hoàng gia gia, cũng nhiều , đủ ăn, đủ mặc, ngay cả khi trời tuyết cũng một mái nhà che . Kinh thành còn như , thiên hạ rộng lớn, con nghĩ xem, bao nhiêu chuyện như thế? Việc Hoàng đế , chính là trị thiên hạ, để nhiều dân cơm ăn, áo mặc, nhà ở. Con hiểu ?"
Từ Nhi từ từ gật đầu.
"Từ Nhi, Hoàng gia gia già , thể Hoàng đế mãi . Đợi Hoàng gia gia nữa, Hoàng gia gia Từ Nhi tiếp tục , để thiên hạ yên bình, để vạn dân trở về đúng đạo. Con bằng lòng ?"
Từ Nhi gật đầu, lắc đầu: "Hoàng gia gia, con hỏi cha con ."
Tiêu Liệt : "Tốt. Cha con chắc cũng sắp về kinh . Hoàng gia gia sẽ hỏi cha con . Nếu họ đồng ý, Từ Nhi cũng đồng ý, ?"
"Được."
Tiêu Liệt chằm chằm : "Từ Nhi, một Hoàng đế , sẽ vất vả, thậm chí còn khiến con mất những thứ con trân quý. sống đời, chính là như , cái , sẽ mất cái . Con hãy nhớ lời Hoàng gia gia , lớn lên, con sẽ hiểu."
Từ Nhi gật đầu: "Từ Nhi nhớ rõ."